Boşanmada maddi ve manevi tazminat, Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesinde düzenlenir. Boşanma yüzünden menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş maddi tazminat, boşanmaya yol açan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş ise manevi tazminat ister. Her iki talepte de karşı tarafın kusuru şarttır; Yargıtay eşit kusurlu eşe tazminat vermez.
Kısaca
- Dayanak: Maddi tazminat TMK m. 174/1’de, manevi tazminat TMK m. 174/2’de yer alır.
- Kusur: Talep eden eş eşit veya daha ağır kusurluysa Yargıtay tazminat vermez; karşı taraf ise mutlaka kusurlu olmalıdır.
- Miktar: Kanunda formül yoktur. Hâkim tarafların ekonomik ve sosyal durumuna, kusur derecesine ve paranın alım gücüne bakar.
- Ödeme: Maddi tazminat toptan veya irat biçiminde ödenir; manevi tazminat ise irat biçiminde ödenmez (TMK m. 176/1).
- Faiz: Tazminat, boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olur; faiz de bu tarihten başlar.
- Süre: Boşanmadan sonra açılacak tazminat davası, kesinleşmeden itibaren bir yıllık zamanaşımına tabidir (TMK m. 178).
Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat Nedir?
Boşanmada maddi ve manevi tazminat, evliliğin boşanmayla sona ermesi nedeniyle bir eşin uğradığı ekonomik kaybı ve kişilik değerlerine yönelen saldırıyı gidermeye yönelik iki ayrı taleptir. Maddi tazminat para ile ölçülebilen menfaat kaybını, manevi tazminat ise kişilik hakkına yapılan saldırının yarattığı acı ve üzüntüyü karşılar.
TMK m. 174/1 hükmüne göre mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat ister. Aynı maddenin ikinci fıkrası ise boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafa, kusurlu olan diğer taraftan uygun miktarda para isteme hakkı tanır.
| Ölçüt | Maddi tazminat (174/1) | Manevi tazminat (174/2) |
|---|---|---|
| Neyi karşılar? | Mevcut veya beklenen menfaat kaybını | Kişilik hakkına saldırının etkisini |
| Talep eden | Kusursuz veya daha az kusurlu eş | Kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş |
| Karşı taraf | Kusurlu olmalı | Kusurlu olmalı |
| Eşit kusur | Yargıtay tazminat vermez | Yargıtay tazminat vermez |
| Ödeme biçimi | Toptan veya irat | Yalnızca toptan; irat olmaz |
Tazminatın hukuki niteliği
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, boşanma kararının bozucu yenilik doğuran bir karar olduğunu ve mali sonuçlarının maddi tazminat, manevi tazminat, yoksulluk nafakası ve mal rejiminin tasfiyesi gibi başlıklardan oluştuğunu belirtir (HGK, E. 2022/187, K. 2023/444, T. 10.05.2023). Dolayısıyla boşanma tazminatı, boşanma hükmünün eki niteliğindedir.
Ayrıca Kurul, TMK m. 174/2’deki manevi tazminatı Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesine göre özel hüküm olarak görür ve hukuki niteliğini haksız fiil tazminatı olarak tanımlar (HGK, E. 2017/2493, K. 2021/108, T. 18.02.2021). Bu ayrım, boşanmadan sonra öğrenilen olaylarda hangi yolun izleneceği bakımından önem taşır; aşağıda zamanaşımı bölümünde ayrıca anlatıyoruz.
Boşanmada Maddi Tazminat Şartları
Boşanmada maddi tazminat için beş şart birlikte aranır: boşanmaya karar verilmesi, talep eden eşin kusursuz veya daha az kusurlu olması, karşı tarafın kusurlu olması, mevcut veya beklenen bir menfaatin zedelenmesi ve bu zararla boşanma arasında nedensellik bağı bulunması. Ayrıca eş, tazminatı açıkça talep etmelidir.
- Boşanma kararı: Maddi tazminat boşanmanın sonucudur; dava reddedilirse 174 tazminatı da gündeme gelmez.
- Talep edenin kusur durumu: Kanun, talep eden eşin kusursuz veya daha az kusurlu olmasını arar.
- Karşı tarafın kusuru: Tazminat ödeyecek eş, boşanmaya yol açan olaylarda kusurlu olmalıdır.
- Menfaat zedelenmesi: Eşin mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zarar görmelidir.
- Nedensellik bağı: Kayıp, boşanmadan doğmalıdır; başka bir sebebe dayanan kayıplar kapsam dışında kalır.
Mevcut ve beklenen menfaat ne demek?
Hukuk Genel Kurulu, mevcut menfaati evliliğin eşe sağladığı yararlar, beklenen menfaati ise evlilik sürseydi eşin elde etmesi olası çıkarlar olarak açıklar. Örneğin diğer eşin sağladığı maddi destek, sağlık güvencesinden yararlanma veya ortak bir yaşam düzeninin sağladığı imkânlar bu kapsamda değerlendirilir.
Bununla birlikte Kurul, maddi tazminatın ön koşulunun menfaat zedelenmesi ve boşanma ile zarar arasındaki nedensellik bağı olduğunu vurgular. Dolayısıyla başka bir sebepten kaynaklanan ekonomik kayıplar, boşanma tazminatının konusu olmaz (HGK, E. 2022/187, K. 2023/444).
Kusur şartı ve talep edenin durumu
Maddi tazminatta kanun iki yönlü bir kusur karşılaştırması yapar. Bir yandan talep eden eş kusursuz veya daha az kusurlu olmalı, öte yandan karşı taraf kusurlu olmalıdır. Örneğin Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, karşılıklı davalarda az kusurlu bulunan kadın lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini doğru bulmuş, ancak miktarları az bularak kararı bozmuştur (E. 2024/3693, K. 2024/4385, T. 10.06.2024).
Kusur derecelerinin nasıl belirlendiğini evlilik birliğinin temelinden sarsılması rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.
Tazminatın açıkça talep edilmesi
Hâkim, tarafların talep sonucuyla bağlıdır ve talepten fazlasına karar vermez (HMK m. 26). Bu nedenle tazminat isteyen eş, dava dilekçesinde, cevap dilekçesinde veya karşı dava dilekçesinde maddi ve manevi tazminatı ayrı ayrı ve açıkça yazar. Birçok kaynak bu şartı sayar; ancak boşanma özelinde bu ilkeyi doğrudan uygulayan bir karara bu yazıda yer verilmemiştir.
Boşanmada Manevi Tazminat Şartları
Boşanmada manevi tazminat için boşanmaya yol açan olaylar yüzünden eşin kişilik hakkının saldırıya uğraması ve bu saldırıda karşı tarafın kusurlu olması gerekir. Kanun metni talep edenin kusursuz olmasını açıkça yazmaz. Ancak Yargıtay, eşit kusurlu eşe manevi tazminat vermez.
Kişilik hakkı; eşin vücut bütünlüğünü, onurunu, saygınlığını ve özel hayatını kapsar. Bu nedenle fiziksel şiddet, ağır hakaret, aşağılama veya sadakat yükümlülüğünün ağır ihlali gibi olaylar, manevi tazminat talebinin tipik dayanaklarıdır. Buna karşılık her geçimsizlik kişilik hakkına saldırı oluşturmaz; hâkim olayın ağırlığına ve etkisine bakar.
Maddi ve manevi tazminat arasındaki kusur farkı
Bazı kaynaklar TMK m. 174/2 için de “kusursuz veya daha az kusurlu” şartını kanun metniymiş gibi yazar. Oysa ikinci fıkra yalnızca karşı tarafın “kusurlu” olmasını arar. Bununla birlikte uygulamadaki sonuç değişmez: Yargıtay, eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilemeyeceğini istikrarlı biçimde kabul eder (2. HD, E. 2025/283, K. 2025/11766, T. 23.12.2025; E. 2025/1461, K. 2025/8325, T. 07.10.2025).
Aynı yaklaşımı Hukuk Genel Kurulu da benimser. Kurul, eşit kusurlu taraflardan hiçbirine maddi ve manevi tazminat verilmeyeceğini belirtir (HGK, E. 2024/130, K. 2025/556, T. 24.09.2025). Dolayısıyla manevi tazminat bakımından da talep eden eşin en azından daha az kusurlu olması gerekir.
Boşanmada manevi tazminat neyi amaçlar?
Manevi tazminat, kişilik hakkına saldırının yarattığı acıyı bir ölçüde hafifletmeyi amaçlar; bir gelir kaynağı veya zenginleşme aracı değildir. Bu nedenle hâkim, miktarı belirlerken saldırının ağırlığını, kusurun derecesini ve tarafların ekonomik durumunu birlikte değerlendirir. Manevi tazminat için ayrıca bir ekonomik kayıp ispatı gerekmez.
Kusur Derecesi Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminatı Nasıl Etkiler?
Kusur derecesi, boşanmada maddi ve manevi tazminatın kaderini belirler. Kusursuz veya az kusurlu eş tazminat ister; eşit, ağır veya tam kusurlu eş ise tazminat alamaz. Yargıtay kusuru yüzdeyle değil, kusursuz, az, eşit, ağır ve tam kusur dereceleriyle ifade eder ve her dosyada somut olaylara göre belirler.
Hukuk Genel Kurulu, mahkemelerin kusuru bu derecelerden biriyle açıkça belirlemesini ister. Ayrıca Kurul, affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olayların sonradan kusur olarak yüklenemeyeceğini hatırlatır (HGK, E. 2024/213, K. 2025/557, T. 24.09.2025).
| Talep eden eşin kusuru | Maddi ve manevi tazminat | Yoksulluk nafakası |
|---|---|---|
| Kusursuz | Diğer şartlar varsa istenir | Diğer şartlar varsa istenir |
| Az kusurlu | Diğer şartlar varsa istenir | Diğer şartlar varsa istenir |
| Eşit kusurlu | Yargıtay tazminat vermez | Diğer şartlar varsa istenir |
| Ağır kusurlu | Tazminat yok | İstenemez |
| Tam kusurlu | Tazminat yok | İstenemez |
Tablodaki en önemli ayrım eşit kusurdur. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, eşit kusurlu eşe tazminat verilemeyeceğini, buna karşılık şartları varsa yoksulluk nafakasına hükmedileceğini belirtir (E. 2024/1739, K. 2024/9474, T. 03.12.2024). Örneğin Daire bir dosyada ekonomik şiddet ve ailenin küçük düşürücü davranışlarına sessiz kalma kusurlarını da hesaba katmış, tarafları eşit kusurlu bularak erkeğe verilen tazminatları bozmuştur (E. 2025/2231, K. 2026/907, T. 02.02.2026).
Öte yandan ağır ya da eşit kusurlu olmayan eşin durumu farklıdır. Daire, kişilik hakları saldırıya uğrayan ve maddi desteğini yitiren böyle bir eşe TMK m. 4 ve TBK m. 50-51 gözetilerek maddi ve manevi tazminat verilmesi gerektiğine karar vermiştir (E. 2025/10934, K. 2026/6262, T. 09.06.2026).
Hangi Davranışlar Boşanmada Tazminata Yol Açar?
Boşanmada tazminata en sık yol açan davranışlar şiddet, ağır hakaret, sadakatsizlik, ekonomik baskı ve eşin ailesinin müdahalesine sessiz kalmaktır. Ancak kanun kapalı bir liste vermez. Hâkim her davranışı, diğer eşin kusurlarıyla karşılaştırarak değerlendirir; aynı davranış başka bir dosyada farklı sonuç doğurur.
Şiddet ve eşin ailesinin müdahalesi
Fiziksel şiddet, manevi tazminatın en açık dayanaklarından biridir. Örneğin Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, erkeğin süregelen şiddetini ve ailesinin evliliğe müdahalesine sessiz kalmasını birlikte değerlendirerek erkeği ağır kusurlu bulmuş ve kadının TMK m. 174/1-2 kapsamındaki tazminat hakkını kabul etmiştir (E. 2025/10410, K. 2026/5605, T. 14.05.2026).
Şiddet olaylarında darp raporu, koruma kararları ve ceza dosyası önemli delillerdir. Bu konuda şiddet nedeniyle boşanma davası ve eşe karşı uzaklaştırma kararı yazılarımız yol gösterir. Ayrıca 6325 sayılı Kanun’a göre aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir.
Aldatma ve sadakatsizlik
Sadakatsizlik, kişilik hakkına yönelik ağır saldırılardan biri olarak manevi tazminat talebinin sık rastlanan dayanağıdır. Ancak aldatan eşin hiçbir talepte bulunamayacağı da mutlak bir kural değildir; sonuç, diğer eşin kusurlarıyla yapılan karşılaştırmaya bağlıdır. Konunun ayrıntıları için aldatma, sadakatsizlik ve zina nedeniyle boşanma ile aldatan kadının nafaka ve tazminat hakkı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Hakaret, ekonomik baskı ve diğer davranışlar
Hakaret ve küfür, ekonomik şiddet, eşi evden kovma veya ailenin ihtiyaçlarını karşılamama gibi davranışlar da kusur değerlendirmesine girer. Bununla birlikte mahkeme ispatlanamayan bir vakıayı kusur olarak yazmaz (2. HD, E. 2024/9206, K. 2025/6179, T. 19.06.2025). Dolayısıyla her iddia, tanık veya belgeyle desteklenmelidir.
Tazminat talebinizle ilgili sorularınız mı var?
Hangi olayların kusur olarak kabul edileceği ve tazminat talebinin nasıl yazılacağı, dosyadaki delillere ve karşı tarafın iddialarına göre değişir. Somut durumunuzun hukuki açıdan değerlendirilmesi için bir avukattan görüş almanız yararlı olur.
Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?
Boşanmada maddi ve manevi tazminat miktarını kanundaki bir formül değil, hâkimin hakkaniyete dayalı takdiri belirler. Hâkim; tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını, kusur derecelerini, paranın alım gücünü, kişilik haklarına saldırının ağırlığını ve zedelenen menfaati birlikte değerlendirir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu ölçütleri güncel kararlarında kalıp bir gerekçeyle tekrarlar. Daireye göre miktar; tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına saldırı, ihlal edilen mevcut ve beklenen menfaat ile tazminata esas fiilin ağırlığı gözetilerek, TMK m. 4 ve TBK m. 50-51’deki hakkaniyet kurallarına göre belirlenir (E. 2025/9469, K. 2026/2472, T. 03.03.2026).
Az veya fazla belirlenen tazminat
Yargıtay, boşanmada maddi ve manevi tazminat miktarını bu ölçütlere göre denetler ve az kalan tazminatı bozma sebebi sayar. Nitekim Daire, kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminatı az bularak kadın yararına bozma kararı vermiştir (E. 2025/9469, K. 2026/2472). Benzer şekilde başka kararlarda da miktarın ölçütlere uygun olmadığını tespit ederek bozmuştur (E. 2024/3693, K. 2024/4385; E. 2023/7596, K. 2024/8137, T. 01.11.2024).
Ayrıca TBK m. 50, zararın miktarı tam olarak ispatlanamazsa hâkime olayların olağan akışını göz önüne alarak hakkaniyete uygun bir tutar belirleme yetkisi verir. TBK m. 51 ise hâkimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini özellikle kusurun ağırlığına göre belirlemesini ister. Bunun yanında zarar gören eş zararın doğmasına veya artmasına katkıda bulunmuşsa hâkim tazminatı indirir (TBK m. 52).
Boşanmada maddi ve manevi tazminat hesaplama mümkün mü?
Boşanma tazminatı için kanunda bir hesap formülü bulunmaz. Bu nedenle internette yer alan oran veya tutar tabloları, hâkimin takdirini önceden gösteren bir hesap değildir. Bunun yerine eşin kendi dosyasındaki gelir belgelerini, karşı tarafın mali durumunu ve kusur vakıalarını ölçütlere göre düzenlemesi daha yararlıdır.
Öte yandan bazı kaynaklar evlilik süresini ve tarafların yaşını ayrı ölçüt olarak sayar. Bu yazıda ele alınan Yargıtay kararlarında bu unsurlar ayrı bir ölçüt olarak yer almaz; ancak mevcut ve beklenen menfaat ile ekonomik ve sosyal durum değerlendirmesinde dolaylı bir rol oynamaları mümkündür. Benzer biçimde çalışan eşin maddi tazminat isteme hakkı ortadan kalkmaz; çünkü kanun yoksulluk değil, menfaat zedelenmesi arar.
Kurgusal bir örnek
Aşağıdaki örnek tamamen kurgusaldır ve boşanmada maddi ve manevi tazminat taleplerinin birlikte nasıl değerlendirildiğini gösterir. Uzun süredir evli Eş A, eşi Eş B’nin süregelen hakaretleri ve sadakatsizliği nedeniyle dava açıyor. Eş A, evlilik boyunca Eş B’nin gelirine dayanan bir yaşam sürdürmüş ve sağlık güvencesinden onun aracılığıyla yararlanmış. Eş B ise cevap dilekçesinde Eş A’nın tek bir tartışmada kendisine ağır söz söylediğini ileri sürüyor.
Mahkeme, delillere göre Eş B’yi ağır, Eş A’yı az kusurlu bulursa Eş A’nın hem maddi hem manevi tazminat talebini inceler. Maddi tazminatta kaybedilen destek ve güvenceyi, manevi tazminatta ise hakaret ve sadakatsizliğin ağırlığını değerlendirir. Buna karşılık mahkeme tarafları eşit kusurlu bulursa iki tarafın tazminat taleplerini de reddeder; yoksulluk nafakası talebini ise ayrıca inceler.
Maddi ve Manevi Tazminat Nasıl Ödenir: Toptan mı, İrat mı?
Kanuna göre maddi tazminat toptan ya da durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenir; manevi tazminat ise irat olarak ödenmez (TMK m. 176/1). Dolayısıyla manevi tazminatın aylık ödeme şeklinde bağlanması kanunen mümkün değildir. Hâkim, ödeme biçimini somut olayın gereklerine göre belirler.
İrat biçimindeki maddi tazminat, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Ayrıca alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla kalkar (TMK m. 176/3).
Bunun yanında mali durumlar değişirse veya hakkaniyet gerektirirse taraflardan biri iradın artırılmasını ya da azaltılmasını ister. Hâkim, istem hâlinde iradın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini de karara bağlar (TMK m. 176/4-5). Öte yandan TBK m. 51’e göre irat biçiminde tazminatta borçlu güvence göstermekle yükümlüdür.
İrat seçeneği kanunda açıkça yer alır. Hâkim, durumun gereğine göre maddi tazminatın toptan veya irat biçiminde ödenmesine karar verebilir (TMK m. 176/1).
Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminatta Faiz ve Ödeme Zamanı
Boşanma tazminatı, boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olur ve yasal faiz de kesinleşme tarihinden başlar. Yargıtay, faizi dava tarihinden başlatan kararı bu yönden bozmuştur. Ayrıca aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilemez; bu nedenle icra takibi kesinleşmeden sonra başlar.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin incelediği dosyada ilk derece mahkemesi, kadına verilen manevi tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletmişti. Daire ise boşanmanın eki niteliğindeki maddi ve manevi tazminatın boşanma hükmünün kesinleşmesiyle muaccel olacağını belirtmiş ve faizin kesinleşme tarihinden yürütülmesi gerektiğini kabul ederek kararı bozmuştur (E. 2024/1895, K. 2024/2025, T. 21.03.2024).
Ayrıca HMK m. 367/2’ye göre aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez. Dolayısıyla tazminat alacaklısı, kesinleşme şerhli ilamla ilamlı icra yoluna başvurur. Bu noktada faiz talebini dilekçede açıkça yazmak da önem taşır. Kesinleşme şerhiyle ilgili sorunlar için boşanma kararından sonra gerekçeli karar alınmazsa ne olur yazımıza bakabilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat
Anlaşmalı boşanmada maddi ve manevi tazminat, eşlerin protokolde kararlaştırdığı biçimde ve hâkimin onayıyla belirlenir. Kanun, boşanmanın fer’i sonuçlarına ilişkin anlaşmaların hâkim onayıyla geçerli olacağını öngörür (TMK m. 184/5). Bu nedenle protokolde tazminatın tutarını, ödeme zamanını ve biçimini açıkça yazmak gerekir.
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi gerekir (TMK m. 166/3). Hâkim tarafları bizzat dinler ve düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir. Şartlar ve protokolün içeriği için anlaşmalı boşanma davası rehberimize bakabilirsiniz.
Protokolde yer almayan tazminat sonradan istenir mi?
Hukuk Genel Kurulu, anlaşmalı boşanmada manevi tazminat istemeyen eşin sonradan genel hükümlere, yani TBK’ya dayanarak talepte bulunabileceğini kabul etmiştir. Ancak Kurula göre eş TMK m. 174/2’ye dayanmış ve talebi kabul edilmişse aynı olaylar için TBK m. 58’e dayanamaz (HGK, E. 2017/2493, K. 2021/108).
Buna karşılık bu konuda uygulama tek yönlü değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin onadığı bir dosyada, anlaşmalı boşanmanın kesinleşmesinden bir yılı aşkın süre sonra, sonradan öğrenildiği ileri sürülen sadakatsizlik nedeniyle TBK’ya dayanılarak dava açılmıştı. İlk derece mahkemesi, kesinleşmiş bir görev kararıyla bağlı olduğu için talebi TMK m. 174 kapsamında incelemiş ve TMK m. 178’deki bir yılın geçtiği gerekçesiyle zamanaşımı def’i üzerine reddetmişti. Daire bu kararı ayrıntılı gerekçe göstermeden onamıştır (E. 2023/4492, K. 2023/5159, T. 02.11.2023).
Bu onama kararı, somut dosyadaki bağlayıcı görev kararına dayandığı için Hukuk Genel Kurulu’nun ilkesini değiştiren genel bir içtihat olarak okunmamalıdır. Bununla birlikte iki karar birlikte değerlendirildiğinde, sonradan açılan davanın hangi dayanakla ve hangi mahkemede görüleceği konusunda tartışma çıkması mümkündür. Bu nedenle kesin bir kural kurmak yerine sürelerin en kısa olanı esas alınarak hareket edilmesi daha güvenlidir.
Boşanmadan Sonra Maddi ve Manevi Tazminat Davası ve Zamanaşımı
Boşanma davasında tazminat istemeyen eş, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir dava açarak maddi ve manevi tazminat ister. Kanun bu süreyi zamanaşımı olarak düzenler (TMK m. 178). Süre geçtikten sonra açılan davada karşı taraf zamanaşımı def’inde bulunursa mahkeme talebi reddeder.
Hukuk Genel Kurulu da boşanmadan sonra açılan tazminat ve yoksulluk nafakası davalarının, kesinleşmeden itibaren bir yıllık zamanaşımına tabi olduğunu belirtir (HGK, E. 2022/187, K. 2023/444). Ayrıca TBK m. 153/3’e göre evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden alacaklarında zamanaşımı işlemez.
Bir yıl geçtikten sonra öğrenilen aldatma
Hukuk Genel Kurulu’nun 2021 tarihli kararı bu noktada önemli bir yol açar. Kurula göre aldatmayı boşanma tarihinde bilmeyen ve bu nedenle TMK m. 174/2’ye dayanmayan eş, olayı TMK m. 178’deki bir yıl geçtikten sonra ama TBK m. 72’deki süre dolmadan öğrenmişse, kişilik hakkı ihlalini ve manevi zararını kanıtlamak kaydıyla TBK m. 58 kapsamında manevi tazminat ister. Kurul, bu davanın boşanmanın fer’i olmadığını ve asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla genel hükümlere göre inceleneceğini belirtmiştir (HGK, E. 2017/2493, K. 2021/108).
TBK m. 72’ye göre haksız fiilden doğan tazminat istemi, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Ancak yukarıda anlattığımız 2023 tarihli onama kararı nedeniyle bu yolun her dosyada aynı biçimde uygulanacağını kesin olarak söylemek mümkün değildir. Boşanmadan bağımsız haksız fiil tazminatının genel işleyişi için darp nedeniyle tazminat davası yazımız fikir verir.
Yurt dışında alınan boşanma kararından sonra tazminat
Hukuk Genel Kurulu, kusur tespiti içermeyen ve Türkiye’de tenfiz edilip kesinleşen yabancı boşanma kararından sonra Türk mahkemesinin erkeğe kusur yükleyerek maddi tazminata hükmedemeyeceğine karar vermiştir. Kurula göre tanınan veya tenfiz edilen yabancı ilam kesin hüküm ve kesin delil etkisi taşır (HGK, E. 2022/187, K. 2023/444).
Ancak karar oy çokluğuyla verilmiştir; azınlık görüşü Türk mahkemesinin kusuru yeniden değerlendirebileceğini savunmuştur. Dolayısıyla yurt dışında boşanan eşin Türkiye’de tazminat isteyip isteyemeyeceği, yabancı kararın içeriğine ve özellikle kusur tespiti içerip içermediğine bağlıdır.
Fiili ayrılık nedeniyle boşanmada tazminat
TMK m. 166/4’e göre reddedilen boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ortak hayat yeniden kurulamazsa evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu davada da mahkeme kusuru belirler ve tazminat taleplerini inceler. Karşı tarafın boşanmaya rıza göstermediği durumlar için karşı taraf boşanmayı kabul etmezse ne olur yazımıza bakabilirsiniz.
Tazminat, Nafaka, Ziynet ve Mal Paylaşımı Arasındaki Fark
Boşanmada maddi ve manevi tazminat; nafaka, ziynet alacağı ve mal paylaşımından farklı bir taleptir. Tazminat kusura ve zarara dayanır. Yoksulluk nafakası yoksulluğa düşme riskine, ziynet alacağı mülkiyete, mal paylaşımı ise mal rejiminin tasfiyesine dayanır. Bu nedenle bir talebin kabulü diğerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
| Talep | Dayanak | Kusurun etkisi | Süre |
|---|---|---|---|
| Maddi ve manevi tazminat | TMK m. 174 | Eşit veya daha ağır kusurlu eş alamaz | Ayrı davada kesinleşmeden itibaren bir yıl (m. 178) |
| Yoksulluk nafakası | TMK m. 175 | Eşit kusurlu eş de ister | Ayrı davada bir yıl (m. 178) |
| Ziynet alacağı | Mülkiyet hakkı | Kusur aranmaz | TMK m. 178 uygulanmaz; bedel için on yıl (TBK m. 146) |
| Mal paylaşımı | Mal rejiminin tasfiyesi | Kusur aranmaz | Ayrı dava |
Tazminat ile yoksulluk nafakası
Maddi tazminat ile yoksulluk nafakası sıkça karıştırılır. Oysa eşit kusurlu eş tazminat alamaz, buna karşılık şartları varsa yoksulluk nafakası ister (HGK, E. 2024/130, K. 2025/556). Ayrıca Anayasa Mahkemesi, TMK m. 175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir; iptal 30.06.2027’de yürürlüğe girecektir (E. 2025/156, K. 2026/131, RG 30.09.2026). Bu iptalin tazminat üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur. Ayrıntılar için nafaka davası ve hesaplaması ile AYM süresiz nafaka iptal kararı yazılarımıza bakabilirsiniz.
Tazminat, ziynet ve mal paylaşımı
Ziynet davası, boşanma tazminatı değil, mülkiyete dayalı bir iade veya alacak davasıdır. Bu nedenle TMK m. 178’deki bir yıllık süre ziynet davasına uygulanmaz; bedel istemi için on yıllık süre (TBK m. 146) ve evlilik sürerken zamanaşımının işlememesi kuralı (TBK m. 153/3) önem taşır. Bu konuda düğün takılarının hukuki durumu ve ziynet eşyası davaları yazımıza göz atabilirsiniz.
Benzer şekilde mal paylaşımı da tazminattan bağımsızdır; iki talep ayrı hukuki sebeplere dayanır ve mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir davada görülür. Mal rejiminin tasfiyesi için boşanmada mal paylaşımı rehberimize bakabilirsiniz. Velayet ise kusurdan değil, çocuğun üstün yararından hareket eder; ölçütleri boşanmada velayet yazımızda anlattık.
Aldatılan Eş Üçüncü Kişiden Tazminat İsteyebilir mi?
Kural olarak hayır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, evlilik birliği devam ederken eşlerden biriyle evli olduğunu bilerek birlikte olan üçüncü kişiye karşı diğer eşin manevi tazminat isteyemeyeceğine karar vermiştir. Bununla birlikte üçüncü kişinin bağımsız bir saldırısı varsa sorumluluk doğar.
Kurul gerekçesinde sadakat yükümlülüğünün eşler arasında olduğunu, üçüncü kişinin aldatılan eşe yönelik ayrı bir hukuka aykırı fiili bulunmadığını belirtmiştir (YİBBGK, E. 2017/5, K. 2018/7, T. 06.07.2018). Ancak üçüncü kişi, aldatılan eşin kişilik değerlerine bağımsız ve doğrudan bir saldırıda bulunmuşsa durum değişir. Örneğin konut dokunulmazlığını ihlal etmesi, özel hayata müdahale etmesi, sırları ifşa etmesi veya onur kırıcı sözler söylemesi hâlinde genel hükümlere göre sorumluluğu gündeme gelir.
Dolayısıyla aldatılan eşin boşanmada maddi ve manevi tazminat talebi, kural olarak boşanma davasında diğer eşe yönelir. Birçok kaynak bu içtihadı birleştirme kararını anar, ancak bağımsız saldırı istisnasını belirtmez.
Harç, Vekâlet Ücreti ve Kanun Yolu
Boşanmada maddi ve manevi tazminat, boşanma davasıyla birlikte istendiğinde harca tabi değildir ve kabul ya da reddi hâlinde mahkeme ayrıca vekâlet ücretine hükmetmez. Boşanmadan sonra ayrı açılan tazminat davasında ise harç ve vekâlet ücreti genel kurallara göre ayrıca değerlendirilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşanma davası ile birlikte istenen tazminat ve nafakaların harca tabi olmadığını, kabul veya reddi hâlinde taraflar yararına ayrıca vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini belirtmiştir (E. 2020/4897, K. 2020/6235, T. 09.12.2020). Daire daha sonraki bir kararında da kesinleşmeden sonra fer’i talepler için yeniden hüküm kurulmasının ayrıca vekâlet ücreti doğurmayacağını kabul etmiştir (E. 2024/1895, K. 2024/2025).
İstinaf ve temyiz
Manevi tazminat kararlarına karşı miktara bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulur (HMK m. 341). İstinaf ve temyiz süreleri tebliğden itibaren ikişer haftadır (HMK m. 345, 361). Ancak tazminat miktarına istinafta itiraz etmeyen taraf, bu konuyu temyizde ileri süremez (2. HD, E. 2024/3168, K. 2024/10393, T. 24.12.2024). Bu nedenle miktara ilişkin itirazın istinaf dilekçesinde açıkça yazılması gerekir.
Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat Davasında Süreç ve Deliller
Boşanmada maddi ve manevi tazminat talebi; kusur vakıalarının belirlenmesi, dilekçede taleplerin ayrı ayrı yazılması, delillerin sunulması, kusur ve miktar hakkında hüküm, kanun yolu ve kesinleşme sonrası icra aşamalarından oluşur. Talep boşanma davasında unutulmuşsa kesinleşmeden itibaren bir yıllık süre önem kazanır.
- Kusur vakıalarını belirleyin: Şiddet, hakaret, sadakatsizlik veya ekonomik baskı gibi olayları tarih ve delilleriyle listeleyin.
- Talepleri ayrı yazın: Dava, cevap veya karşı dava dilekçesinde TMK m. 174/1 ve 174/2 taleplerini faiziyle birlikte ayrı ayrı belirtin.
- Mali durumu belgeleyin: Gelir belgeleri, tapu ve araç kayıtları ile sosyal ve ekonomik durum araştırmasına esas bilgileri sunun.
- Tanık listesini verin: Tanıkları adresleriyle ve hangi vakıayı bildikleriyle birlikte süresinde gösterin (HMK m. 240).
- Hüküm: Mahkeme kusur derecesini ve tazminat miktarını belirler.
- Kanun yolu: Miktara itirazı istinafta yapın; süre tebliğden itibaren iki haftadır.
- Kesinleşme ve icra: Kesinleşme şerhiyle ilamlı icraya başvurun; faiz kesinleşme tarihinden işler.
- Ayrı dava: Talep edilmemişse kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde ayrı dava açın (TMK m. 178).
Tazminat talebinde kullanılan deliller
Kanun, boşanmada maddi ve manevi tazminat talebi için kapalı bir delil listesi öngörmez. Ancak uygulamada taraflar şu belgelere sıkça başvurur:
- Nüfus kaydı ve evlilik cüzdanı,
- Bordro, SGK dökümü, tapu ve araç kayıtları gibi gelir ve mal varlığı belgeleri,
- Tanık listesi,
- Hukuka uygun elde edilmiş yazışmalar ve fotoğraflar,
- Darp raporu, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir kararları ve ceza dosyası,
- Ekonomik şiddet iddiasında banka kayıtları,
- Ayrı davada boşanma ilamı ve kesinleşme şerhi.
Hukuka aykırı yollarla elde edilen kayıtlar ispatta işe yaramaz ve ayrıca sorun yaratır. Mesajların delil değeri için WhatsApp mesajlarının boşanma davalarında delil olarak kullanılması yazımıza, davanın genel aşamaları için çekişmeli boşanma davası nasıl açılır rehberimize bakabilirsiniz.
Talebin artırılması ve belirsiz alacak davası
Bazı kaynaklar tazminat için hâlâ belirsiz alacak davasını önerir. Oysa HMK m. 107, 7589 sayılı Kanun ile 31.07.2026’dan itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Genel usul kuralına göre kısmi davada davacı talebini bir defaya mahsus olarak tahkikatın sonuna kadar artırma hakkına sahiptir (HMK m. 109/4). Bu kuralın boşanma davası içindeki tazminat talebine nasıl uygulanacağı ise somut dosyaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Maddi ve Manevi Tazminat Talebinde Sık Yapılan Hatalar
Boşanma tazminatında en sık hatalar; tazminatı dilekçede açıkça istememek, kendi kusurunu yok saymak, maddi ve manevi tazminatı karıştırmak, kesinleşmeden icra takibi başlatmak, miktara istinafta itiraz etmemek ve bir yıllık süreyi kaçırmaktır. Aşağıdaki liste bu hataları dayanaklarıyla özetler.
- Talebi yazmamak: Hâkim taleple bağlıdır; dilekçede yer almayan tazminata hükmetmez (HMK m. 26).
- Kendi kusurunu yok saymak: Eşit kusurlu eş tazminat alamaz (HGK, E. 2024/130).
- İki tazminatı karıştırmak: Maddi tazminat menfaat kaybını, manevi tazminat kişilik hakkına saldırıyı karşılar; ikisi ayrı ayrı istenir.
- Ziynet ve mal paylaşımını tazminat sanmak: Bu talepler ayrı hukuki sebeplere ve ayrı sürelere tabidir.
- Kesinleşmeden icraya başvurmak: Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilemez (HMK m. 367/2).
- Faizi dava tarihinden istemek: Faiz kesinleşme tarihinden başlar (2. HD, E. 2024/1895).
- Miktara istinafta itiraz etmemek: Temyizde bu itiraz dinlenmez (2. HD, E. 2024/3168).
- Süreyi kaçırmak: Ayrı dava için süre kesinleşmeden itibaren bir yıldır (TMK m. 178).
- Protokolü belirsiz bırakmak: Anlaşmalı boşanmada tazminatın tutarı ve ödeme biçimi açık yazılmalıdır.
Boşanma tazminatına ilişkin değerlendirme
Tazminat talebinin kapsamı, sürelerin hesabı ve anlaşmalı boşanma protokolünün içeriği her dosyada farklı belgelere ve olaylara dayanır. Bu tür uyuşmazlıklarda izlenecek hukuki yol olayın özelliklerine göre değiştiği için somut durumunuzu bir avukata danışabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmada maddi ve manevi tazminat: temel kavramlar
Boşanmada maddi tazminat nedir?
Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eşin, kusurlu eşten istediği paradır (TMK m. 174/1). Örneğin kaybedilen maddi destek bu kapsamdadır.
Boşanmada manevi tazminat nedir?
Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eşin, kusurlu diğer eşten istediği uygun miktardaki paradır (TMK m. 174/2).
Maddi ve manevi tazminat arasındaki fark nedir?
Maddi tazminat para ile ölçülebilen menfaat kaybını, manevi tazminat ise kişilik hakkına saldırının yarattığı acı ve üzüntüyü karşılar. Ayrıca maddi tazminat irat olarak ödenebilirken manevi tazminat yalnızca toptan ödenir.
Boşanma tazminatının dayanağı hangi kanun maddesidir?
Dayanak Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesidir. Ödeme biçimi m. 176’da, ayrı dava için zamanaşımı ise m. 178’de düzenlenir.
Boşanma tazminatı haksız fiil tazminatı mıdır?
Evet, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu TMK m. 174/2’deki manevi tazminatın hukuki niteliğini haksız fiil tazminatı olarak görür ve bu hükmü TBK m. 58’e göre özel hüküm sayar (E. 2017/2493, K. 2021/108).
Boşanmada maddi ve manevi tazminatı kimler ister?
Boşanmada kim tazminat alır?
Kusursuz veya karşı tarafa göre daha az kusurlu olan eş, şartları varsa tazminat alır. Karşı taraf ise boşanmaya yol açan olaylarda kusurlu olmalıdır.
Erkek boşanmada tazminat isteme hakkına sahip mi?
Evet, kanun kadın ve erkek arasında ayrım yapmaz. Kusursuz veya daha az kusurlu erkek de şartları varsa maddi ve manevi tazminat ister.
Davalı eş boşanma davasında tazminat isteyebilir mi?
Evet, davalı eş cevap dilekçesinde veya karşı dava dilekçesinde tazminat talebini açıkça yazma hakkına sahiptir. Hâkim taleple bağlı olduğu için talep yazılmazsa tazminata hükmetmez (HMK m. 26).
Çekişmeli boşanmada tazminat olur mu?
Evet, çekişmeli boşanmada mahkeme kusuru belirler ve şartları varsa maddi ve manevi tazminata hükmeder. Tazminatın en sık tartışıldığı dava türü de çekişmeli boşanmadır.
Çalışan kadın boşanmada tazminat alır mı?
Evet, çalışmak tek başına maddi tazminata engel değildir. Çünkü kanun yoksulluk değil, boşanma yüzünden menfaat zedelenmesi arar. Manevi tazminatta ise gelir durumu ancak miktarın belirlenmesinde rol oynar.
Mevcut ve beklenen menfaat ne demek?
Mevcut menfaat evliliğin eşe sağladığı yararlar, beklenen menfaat ise evlilik sürseydi elde edilecek olası çıkarlardır. Yargıtay ayrıca zarar ile boşanma arasında nedensellik bağı arar (HGK, E. 2022/187, K. 2023/444).
Kusur ve tazminat
Eşit kusurlu olursak tazminat alabilir miyim?
Hayır, Yargıtay eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata hükmetmez (HGK, E. 2024/130, K. 2025/556). Buna karşılık şartları varsa yoksulluk nafakası istenir.
Az kusurlu eş tazminat alır mı?
Evet, karşı tarafa göre az kusurlu eş, diğer şartlar da varsa maddi ve manevi tazminat ister. Yargıtay az kusurlu kadın lehine verilen tazminatları miktar yönünden denetler (2. HD, E. 2024/3693, K. 2024/4385).
Ağır kusurlu eş tazminat alır mı?
Hayır, ağır kusurlu eş tazminat alamaz; ayrıca yoksulluk nafakası da isteyemez. Tazminat ancak kusursuz veya daha az kusurlu eşe verilir.
Kusur oranı tazminatı nasıl etkiler?
Kusur, tazminatın hem verilip verilmeyeceğini hem de miktarını etkiler. Yargıtay kusuru yüzde ile değil; kusursuz, az, eşit, ağır ve tam kusur dereceleriyle belirler.
Manevi tazminatta da talep edenin daha az kusurlu olması gerekir mi?
Kanun metni yalnızca karşı tarafın kusurlu olmasını arar. Ancak Yargıtay uygulamasında eşit kusurlu eşe manevi tazminat da verilmez; bu nedenle talep edenin en azından daha az kusurlu olması gerekir.
Affedilen olaylar tazminat sebebi olur mu?
Kural olarak hayır, affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olaylar sonradan kusur olarak yüklenemez. Ancak Yargıtay affı dar yorumlar; barışma girişimi tek başına af sayılmaz (HGK, E. 2024/213, K. 2025/557).
İspatlanamayan iddia kusur sayılır mı?
Hayır, mahkeme ispatlanamayan bir vakıayı karşı tarafa kusur olarak yazmaz (2. HD, E. 2024/9206, K. 2025/6179). Bu nedenle her iddia tanık veya belgeyle desteklenmelidir.
Tazminata yol açan davranışlar
Şiddet gören eş tazminat alır mı?
Evet, şiddet kişilik hakkına açık bir saldırıdır. Yargıtay süregelen şiddet uygulayan eşi ağır kusurlu bulmuş ve diğer eşin maddi ve manevi tazminat hakkını kabul etmiştir (2. HD, E. 2025/10410, K. 2026/5605).
Aldatılan eş tazminat alır mı?
Evet, sadakatsizlik manevi tazminat talebinin sık rastlanan dayanağıdır. Ancak sonuç, aldatılan eşin kendi kusurlarıyla yapılan karşılaştırmaya bağlıdır.
Aldatan kadın tazminat alabilir mi?
Bu, kusur karşılaştırmasına bağlıdır. Tazminat için daha az kusurlu olmak gerekir; aldatan eş, karşı tarafın kusurlarıyla yapılan karşılaştırmada eşit veya daha ağır kusurlu bulunursa tazminat alamaz.
Ekonomik şiddet tazminat sebebi midir?
Evet, ekonomik şiddet kusur değerlendirmesine girer. Ancak tek başına tazminat sonucu doğurmaz; Yargıtay bir dosyada bu kusur nedeniyle tarafları eşit kusurlu bulmuş ve tazminatları bozmuştur (2. HD, E. 2025/2231, K. 2026/907).
Eşin ailesinin müdahalesi tazminat sebebi midir?
Ailenin müdahalesine eşin sessiz kalması kusur olarak değerlendirilir. Yargıtay bunu şiddetle birlikte değerlendirerek eşi ağır kusurlu bulmuştur.
Hakaret ve küfür nedeniyle manevi tazminat alınır mı?
Evet, ağır hakaret ve küfür kişilik hakkına saldırı oluşturur ve manevi tazminat talebine dayanak olur. Ancak talep eden eşin kendi hakaretleri de kusur karşılaştırmasına girer.
Maddi ve manevi tazminat miktarı ve ödeme
Boşanmada tazminat miktarı neye göre belirlenir?
Hâkim; tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını, kusur derecelerini, paranın alım gücünü, kişilik haklarına saldırıyı, zedelenen menfaati ve fiilin ağırlığını gözetir (2. HD, E. 2025/9469, K. 2026/2472).
Boşanmada tazminat ne kadar olur?
Kanunda sabit bir tutar veya oran yoktur. Hâkim miktarı her dosyada TMK m. 4 ve TBK m. 50-51’deki hakkaniyet kurallarına göre belirler; bu nedenle önceden kesin bir rakam vermek mümkün değildir.
Boşanmada tazminat hesaplama aracı doğru sonuç verir mi?
Hayır, kanunda bir hesap formülü bulunmadığı için bu araçlar hâkimin takdirini önceden gösteremez. Ölçütleri bilmek ve delilleri buna göre düzenlemek daha yararlıdır.
Boşanma tazminatı peşin mi ödenir, taksitle mi?
Maddi tazminat toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenir. Manevi tazminat ise kanun gereği irat olarak ödenmez (TMK m. 176/1).
Maddi tazminatın aylık irat olarak ödenmesi mümkün mü?
Evet, kanun bu seçeneği tanır (TMK m. 176/1). Bu durumda borçlu güvence göstermekle yükümlüdür (TBK m. 51).
İrat şeklindeki tazminat ne zaman kesilir?
Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat hâlinde ise mahkeme kararıyla kalkar (TMK m. 176/3).
İrat olarak ödenen tazminat artırılır veya azaltılır mı?
Evet, mali durumlar değişirse veya hakkaniyet gerektirirse taraflar iradın artırılmasını ya da azaltılmasını ister (TMK m. 176/4).
Faiz, icra ve süreler
Boşanma tazminatına faiz ne zaman başlar?
Faiz, boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten başlar. Yargıtay faizi dava tarihinden başlatan kararı bu yönden bozmuştur (2. HD, E. 2024/1895, K. 2024/2025).
Karar kesinleşmeden tazminat için icra takibi yapılır mı?
Hayır, aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilemez (HMK m. 367/2). Alacaklı kesinleşme şerhli ilamla ilamlı icraya başvurur.
Boşanma tazminatı ödenmezse ne olur?
Alacaklı, kesinleşmiş ilama dayanarak ilamlı icra takibi başlatır. Faiz de kesinleşme tarihinden itibaren işlemeye devam eder.
Boşanmadan sonra tazminat davası açmak mümkün mü?
Evet, boşanma davasında tazminat istemeyen eş, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı dava açar (TMK m. 178).
Boşanma tazminatı zamanaşımı kaç yıldır?
Süre, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıldır (TMK m. 178). Kanun bu süreyi hak düşürücü süre değil, zamanaşımı olarak düzenler.
Bir yıl geçtikten sonra öğrenilen aldatma için tazminat istenir mi?
Hukuk Genel Kurulu, olayı bir yıl geçtikten sonra öğrenen eşin TBK m. 72 süresi içinde TBK m. 58’e dayanarak manevi tazminat isteyebileceğini kabul etmiştir (E. 2017/2493, K. 2021/108). Ancak farklı sonuçlu bir 2. HD onama kararı bulunduğu için uygulama tartışmalıdır.
Anlaşmalı boşanma, yurt dışı ve üçüncü kişiler
Anlaşmalı boşanmada tazminat istenir mi?
Evet, eşler tazminatı protokolde kararlaştırır ve hâkimin onayıyla bu anlaşma geçerlilik kazanır (TMK m. 184/5). Protokolde tutar, ödeme zamanı ve biçimi açık yazılmalıdır.
Anlaşmalı boşanmadan sonra tazminat davası açılır mı?
Hukuk Genel Kurulu, anlaşmalı boşanmada manevi tazminat istemeyen eşin sonradan genel hükümlere dayanarak talepte bulunabileceğini kabul eder. Ancak 174/2’ye dayanıp talebi kabul edilen eş, aynı olaylar için TBK m. 58’e dayanamaz.
Yurt dışında boşandım, Türkiye’de tazminat isteme hakkım var mı?
Bu, yabancı kararın içeriğine bağlıdır. Hukuk Genel Kurulu, kusur tespiti içermeyen ve tenfiz edilen yabancı karardan sonra Türk mahkemesinin kusur yükleyerek maddi tazminat veremeyeceğine karar vermiştir (E. 2022/187, K. 2023/444).
Eşimin sevgilisinden tazminat alabilir miyim?
Kural olarak hayır; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, evli olduğunu bilerek eşle birlikte olan üçüncü kişiye karşı manevi tazminat istenemeyeceğine karar vermiştir (E. 2017/5, K. 2018/7). Üçüncü kişinin bağımsız bir saldırısı varsa genel hükümlere göre sorumluluk doğar.
Fiili ayrılık nedeniyle boşanmada tazminat verilir mi?
Evet, TMK m. 166/4’e dayanan davada da mahkeme kusuru belirler ve şartları varsa tazminata hükmeder. Fiili ayrılık süresi reddedilen davanın kesinleşmesinden itibaren bir yıldır.
Harç, kanun yolu ve diğer talepler
Boşanma tazminatı için harç ödenir mi?
Boşanma davasıyla birlikte istenen tazminat harca tabi değildir (2. HD, E. 2020/4897, K. 2020/6235). Boşanmadan sonra ayrı açılan tazminat davasında ise harç genel kurallara göre ayrıca değerlendirilir.
Reddedilen tazminat için karşı tarafa vekâlet ücreti ödenir mi?
Boşanma davasıyla birlikte istenen tazminatın reddi hâlinde mahkeme karşı taraf yararına ayrıca vekâlet ücretine hükmetmez (2. HD, E. 2020/4897, K. 2020/6235).
Tazminat miktarına nasıl itiraz edilir?
Taraf, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurur (HMK m. 345). Manevi tazminatta miktara bakılmaksızın istinaf yolu açıktır (HMK m. 341).
İstinafta itiraz etmediğim tazminatı temyiz edebilir miyim?
Hayır, tazminat miktarını istinaf etmeyen taraf bu konuyu temyizde ileri süremez (2. HD, E. 2024/3168, K. 2024/10393).
Tazminat ile nafaka aynı şey mi?
Hayır, tazminat kusura ve zarara, yoksulluk nafakası ise yoksulluğa düşme riskine dayanır. Bu nedenle eşit kusurlu eş tazminat alamaz, ama şartları varsa yoksulluk nafakası ister (2. HD, E. 2024/1739, K. 2024/9474).
Tazminat ile ziynet alacağı arasındaki fark nedir?
Ziynet alacağı mülkiyete dayanır ve kusur aramaz. Ayrıca TMK m. 178’deki bir yıllık süre ziynet davasına uygulanmaz; bedel istemi için on yıllık süre (TBK m. 146) önem taşır.
Tazminat talebi için hangi deliller gerekir?
Tanık beyanları, hukuka uygun yazışmalar, darp raporu, koruma kararları, ceza dosyası ve gelir belgeleri en sık kullanılan delillerdir. Tanıklar listede adresleriyle gösterilmelidir (HMK m. 240).
Dava sırasında tazminat talebini artırmak mümkün mü?
Genel usul kuralına göre kısmi davada davacı talebini bir defaya mahsus tahkikatın sonuna kadar artırır (HMK m. 109/4). Bu kuralın boşanma davası içindeki tazminata uygulanışı somut dosyaya göre değerlendirilir; belirsiz alacak davası (HMK m. 107) ise 31.07.2026’dan itibaren yürürlükten kalkmıştır.
Kaynakça
Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 166, 174, 175, 176, 178, 184. mevzuat.gov.tr
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 50, 51, 52, 58, 72, 146, 153. mevzuat.gov.tr
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 26, 107 (mülga), 109, 240, 341, 345, 361, 367.
- 7589 sayılı Kanun (HMK m. 107’nin yürürlükten kaldırılması; 31.07.2026).
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu.
Yargı kararları
- Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, E. 2017/5, K. 2018/7, T. 06.07.2018.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2493, K. 2021/108, T. 18.02.2021.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2022/187, K. 2023/444, T. 10.05.2023.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2024/213, K. 2025/557, T. 24.09.2025.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2024/130, K. 2025/556, T. 24.09.2025.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/10934, K. 2026/6262, T. 09.06.2026.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/10410, K. 2026/5605, T. 14.05.2026.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/9469, K. 2026/2472, T. 03.03.2026.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/2231, K. 2026/907, T. 02.02.2026.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/283, K. 2025/11766, T. 23.12.2025.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/1461, K. 2025/8325, T. 07.10.2025.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/9206, K. 2025/6179, T. 19.06.2025.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/3168, K. 2024/10393, T. 24.12.2024.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/1739, K. 2024/9474, T. 03.12.2024.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/7596, K. 2024/8137, T. 01.11.2024.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/3693, K. 2024/4385, T. 10.06.2024.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/1895, K. 2024/2025, T. 21.03.2024.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/4492, K. 2023/5159, T. 02.11.2023.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2020/4897, K. 2020/6235, T. 09.12.2020.
- Anayasa Mahkemesi, E. 2025/156, K. 2026/131 (RG 30.09.2026).
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, yürürlükteki mevzuat ve güncel yargı kararları değerlendirmeyi değiştirebilir. Metin tek başına hukuki danışmanlık veya somut olaya özgü hukuki görüş yerine geçmez.
