Eşe karşı uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen önleyici bir tedbirdir. Şiddet gören veya şiddet tehlikesi altındaki kişi kolluğa, savcılığa, aile mahkemesine ya da mülki amire başvurur. Ardından aile mahkemesi hâkimi şiddet uygulayan eşi konuttan uzaklaştırır veya yaklaşmasını yasaklar. Uzaklaştırma kararı nasıl alınır, ne kadar sürer, karşı taraf nasıl itiraz eder ve karar ihlal edilirse ne olur? Bu yazıda tedbir sürecini hem koruma isteyen eş hem de hakkında karar verilen eş açısından anlatıyoruz.
Kısaca
- Niteliği: Uzaklaştırma, şiddet uygulayan kişi hakkında aile mahkemesi hâkiminin verdiği önleyici tedbirdir (6284 sayılı Kanun m. 5/1-b ve c).
- Başvuru: Kolluk, Cumhuriyet savcılığı, aile mahkemesi veya mülki amir başvuruyu alır. Başvuru için harç ve masraf ödenmez (m. 20/1).
- Süre: Hâkim tedbiri ilk defasında en çok 6 ay için verir; şiddet tehlikesi sürerse süreyi uzatır (m. 8/2).
- İtiraz: Taraflar tefhim veya tebliğden itibaren 2 hafta içinde aile mahkemesine itiraz eder; itiraz mercii 1 hafta içinde kesin karar verir (m. 9).
- İhlal: İlk aykırılıkta 3-10 gün, her tekrarda 15-30 gün zorlama hapsi uygulanır; toplam süre 6 ayı geçemez (m. 13). Zorlama hapsi ceza değildir ve adli sicile işlenmez (Yönetmelik m. 38/7).
Acil Tehlike Varsa İlk Olarak Ne Yapmalısınız?
Hayati veya yakın bir tehlike varsa ilk adım, 112 acil çağrı hattını aramak ya da en yakın polis veya jandarma birimine gitmektir. Çünkü kolluk amiri, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bazı önleyici tedbirleri kendisi alır. Uzaklaştırma da bu tedbirler arasındadır ve mahkeme kararını beklemez (6284 sayılı Kanun m. 5/2).
Ayrıca Kanun, şiddet olayını herkesin ihbar etmesine imkân tanır. İhbarı alan kamu görevlisi de gecikmeksizin işlem yapmakla yükümlüdür (m. 7). Bu nedenle başvurunun mutlaka şiddete uğrayan kişi tarafından yapılması gerekmez. Komşu, akraba veya olaya tanık olan herhangi bir kişi kolluğa haber verme hakkına sahiptir.
Kanunda sayılan başvuru yerleri aşağıda ayrıca anlatılıyor.
Uzaklaştırma Kararı Nedir? Koruyucu ve Önleyici Tedbir Farkı
Uzaklaştırma kararı, şiddet uygulayan kişinin müşterek konuttan çıkarılması veya korunan kişiye, onun konutuna, okuluna ve işyerine yaklaşmasının yasaklanmasıdır. 6284 sayılı Kanun bu tedbiri önleyici tedbirler arasında sayar. Koruyucu tedbirler ise şiddet uygulayan hakkında değil, korunan kişinin lehine alınır.
Kanun iki tür tedbir öngörür. Örneğin koruyucu tedbirler korunan kişiye barınma, geçici maddi yardım veya aile konutu şerhi gibi imkânlar sağlar (m. 3 ve 4). Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayan kişinin davranışlarını sınırlar (m. 5). Müşterek konuttan uzaklaştırma m. 5/1-b, korunan kişiye ve bulunduğu yerlere yaklaşmama m. 5/1-c bendinde düzenlenir.
Bu ayrım yalnız teorik değildir. Hangi makamın hangi tedbiri vereceğini, delil şartının nasıl uygulanacağını ve karara itirazın kapsamını bu ayrım belirler. Örneğin mülki amir (vali veya kaymakam) yalnız koruyucu tedbir alır; uzaklaştırma kararı verme yetkisine sahip değildir (m. 3).
Hangi makam uzaklaştırma kararı verir?
| Makam | Verebileceği tedbirler | Onay ve süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Aile mahkemesi hâkimi | Önleyici tedbirlerin tamamı (uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı vb.) ve m. 4’teki koruyucu tedbirler | İlk defasında en çok 6 ay | m. 4, 5, 8/2 |
| Kolluk amiri | Gecikmesinde sakınca varsa m. 5/1-a, b, c ve d tedbirleri | Ertesi iş günü hâkime sunulur; hâkim 24 saat içinde onaylamazsa kendiliğinden kalkar | m. 5/2 |
| Mülki amir | Barınma yeri, geçici maddi yardım, rehberlik ve danışmanlık, geçici koruma, kreş desteği | Uzaklaştırma yetkisi yok | m. 3 |
| Kolluk amiri (mülki amir adına) | Gecikmesinde sakınca varsa barınma yeri ve geçici koruma | Mülki amir 48 saat içinde onaylamazsa kalkar | m. 3/2 |
Uzaklaştırma kararı ile koruma kararı aynı şey mi?
Günlük dilde her iki ifade de 6284 kapsamındaki tedbirler için kullanılır. Ancak kanun dilinde “koruma kararı” diye ayrı bir kurum yoktur; Kanun “koruyucu tedbir” ve “önleyici tedbir” kavramlarını kullanır. Uzaklaştırma kararı bir önleyici tedbirdir. Mahkeme çoğu dosyada uzaklaştırmayla birlikte iletişim yasağı veya silah teslimi gibi başka önleyici tedbirlere de hükmeder.
Kimler Uzaklaştırma Kararı Talep Edebilir?
Şiddete uğrayan veya şiddet tehlikesi altındaki kadınlar, çocuklar ve aile bireyleri uzaklaştırma kararı talep etme hakkına sahiptir. Tek taraflı ısrarlı takip mağdurları da bu hakka sahiptir (m. 1/1). Talebi ilgili kişinin yanında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, kolluk ve Cumhuriyet savcısı da yapar (m. 8/1).
Kanun ev içi şiddeti geniş tanımlar. Buna göre aynı haneyi paylaşmasalar da aile mensubu sayılan kişiler arasındaki şiddet de ev içi şiddettir (m. 2/1-b). Bu nedenle eşlerin ayrı evlerde yaşaması başvuruya engel değildir. Ayrıca Uygulama Yönetmeliği, Bakanlık il müdürlüğüne ve Şiddet Önleme ve İzleme Merkezine (ŞÖNİM) de talep hakkı tanır (Yönetmelik m. 30/1).
Eski eş, nişanlı ve sevgiliye karşı uzaklaştırma kararı
Boşanmış eş, nişanlı veya sevgili için ayrı bir liste Kanunda yer almaz. Ancak tek taraflı ısrarlı takip mağduru da Kanunun koruması altındadır. Yönetmelik, ısrarlı takipte taraflar arasında aile bağı veya ilişki aramaz. Bunun yanında korku ve çaresizlik yaratan her türlü fiili, sözlü veya yazılı baskıyı bu kapsamda sayar. İletişim araçlarıyla yapılan baskı da tanımın içindedir (Yönetmelik m. 3). Dolayısıyla eski eş, nişanlı veya sevgili tarafından takip edilen kişi de tedbir isteme hakkına sahiptir.
Erkek de uzaklaştırma kararı alabilir mi?
Evet. Kanun yalnız kadınları değil, aile bireylerini de korur. Anayasa Mahkemesi de bir bireysel başvuru kararında bu noktaya değindi. Mahkemeye göre ailenin korunması, aile içi şiddete maruz kalanın korunması anlamına gelir. Bu noktada mağdurun cinsiyeti önem taşımaz (AYM, B. No: 2021/64569, K.T. 14.10.2025). Öte yandan Kanun, kadınlara yönelik özel tedbirlerin ayrımcılık sayılamayacağını da açıkça düzenler (m. 1/2-ç).
Hangi Davranışlar Şiddet Sayılır?
Kanun şiddeti geniş tanımlar. Buna göre fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik zarar doğuran ya da doğurması muhtemel hareketler şiddettir. Tehdit, baskı ve özgürlüğün keyfî engellenmesi de bu tanıma girer. Kanun ayrıca sözlü şiddeti de tanıma dahil eder (m. 2/1-d). Bu nedenle uzaklaştırma için darp şartı yoktur.
- Fiziksel şiddet: Vurma, itme, darp ve benzeri bedensel saldırılar. Darp raporu ve ceza boyutu için darp nedeniyle tazminat davası yazımıza bakabilirsiniz.
- Psikolojik ve sözlü şiddet: Tehdit, aşağılama, sürekli hakaret, korkutma ve kontrol altında tutma.
- Ekonomik şiddet: Gelire el koyma, çalışmayı engelleme, temel ihtiyaçlar için para vermeme.
- Cinsel şiddet: Rıza dışı her türlü cinsel davranış.
- Israrlı takip: Mesaj, arama, sosyal medya veya fiziksel takip yoluyla korku yaratan baskı. Mesajla yapılan hakaretlerin ceza boyutunu mesajla hakaret suçu yazımızda anlattık.
Eşe Karşı Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? Başvuru Yeri ve Usul
Kanuna göre kişi, en çabuk ve en kolay ulaşacağı yerdeki hâkime, mülki amire veya kolluk birimine başvurur (m. 8/1). Uygulamada en sık kullanılan yollar karakol veya jandarma, Cumhuriyet savcılığı ve aile mahkemesidir. Başvuru için sözlü beyan veya dilekçe yeterlidir ve masraf gerekmez.
Hangi kapıdan başvurursanız başvurun, uzaklaştırma kararını sonunda aile mahkemesi hâkimi verir veya onaylar. Kanun, hâkim kavramını aile mahkemesi hâkimi olarak tanımlar (m. 2/1-c). Uygulamada aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu görevi aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi yürütür. Örneğin Yargıtay’ın incelediği bir dosyada tedbiri asliye hukuk mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla vermişti (Yargıtay 5. HD, E. 2025/9926, K. 2025/16402).
Karakoldan uzaklaştırma kararı: kolluk amirinin yetkisi
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri dört tedbiri kendisi alır. Bunlar şiddet içeren davranışlarda bulunmama, konuttan uzaklaştırma, korunan kişiye yaklaşmama ve yakınlarına yaklaşmamadır (m. 5/2). Bununla birlikte kolluk amirinin kararı geçicidir. Kolluk bu kararı en geç ertesi iş günü hâkimin onayına sunar. Hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar. Kolluk, aldığı tedbiri tutanakla ilgililere derhâl tebliğ eder (m. 8/4).
Savcılık ve ŞÖNİM üzerinden başvuru
Cumhuriyet savcılığına yapılan başvuruda savcılık evrakı hâkime veya mülki amire gönderir (Yönetmelik m. 5). Savcı, şiddet olayı bir suç oluşturuyorsa ayrıca soruşturma başlatır. Öte yandan ŞÖNİM de tedbir talebinde bulunma yetkisine sahiptir. Hâkim ve mülki amir de kararlarını bu merkeze bildirir (Yönetmelik m. 5, 30/1). Ceza soruşturmasında şikâyetçinin konumunu müşteki nedir yazımızda ayrıca açıkladık.
e-Devlet üzerinden uzaklaştırma kararı alınır mı?
Kanun ve Uygulama Yönetmeliği, başvuru yeri olarak hâkimi, mülki amiri, kolluğu ve savcılığı sayar. Ancak e-Devlet üzerinden tedbir talebine özgü bir başvuru yolu bu metinlerde yer almaz. Acil bir durumda ise e-Devlet yerine doğrudan kolluğa başvurmak daha hızlı bir yoldur.
Başvuruda neler anlatılmalı, hangi belgeler faydalı olur?
Kanun başvuruyu belirli bir belge şartına bağlamaz. Bununla birlikte talebin somut olması, hâkimin hangi tedbire ihtiyaç bulunduğunu anlamasını kolaylaştırır. Dilekçe veya sözlü beyanda şu bilgilerin yer alması faydalıdır:
- Şiddet uygulayan kişinin kimliği ve adresi, varsa çalıştığı yer.
- Olayların tarihi, yeri ve kısa anlatımı; tehdit veya şiddetin tekrarlanıp tekrarlanmadığı.
- Talep edilen tedbirler: konuttan uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı, silah teslimi, tedbir nafakası.
- Korunması istenen diğer kişiler: çocuklar, yakınlar, tanıklar.
- Varsa darp veya adli rapor, kolluk tutanağı, önceki şikâyet ve tedbir kararları.
- Mesaj ve arama kayıtları. Bu kayıtların hukuka uygun elde edilmesi önemlidir; konuyu WhatsApp mesajlarının delil olarak kullanılması yazımızda ele aldık.
- Başvuru: Şiddet gören kişi veya ihbarda bulunan herkes kolluğa, savcılığa, aile mahkemesine ya da mülki amire başvurur (m. 7, 8/1).
- Acil tedbir: Gecikmesinde sakınca varsa kolluk amiri uzaklaştırma tedbirini alır; hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kalkar (m. 5/2).
- Hâkim kararı: Aile mahkemesi hâkimi önleyici tedbir talebini geciktirmeden karara bağlar ve süreyi belirler (m. 8/2, 8/3).
- Tefhim veya tebliğ: Karar taraflara bildirilir; şiddet uygulayana zorlama hapsi ihtarı yapılır (m. 8/4, 8/5).
- Uygulama: Kolluk kararı uygular; konuttan çıkarma ve eşya teslimini sağlar (m. 8/7, 10/3).
- İhlal hâlinde: Kolluk tutanak tutar; aile mahkemesi zorlama hapsine karar verir (m. 13; Yönetmelik m. 38/1).
Uzaklaştırma kararı için harç, masraf ve avukat
Başvurular ve kararların icrası için yargılama gideri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz (m. 20/1). Kanun avukatla başvuru şartı da öngörmez; kişi kendi başına başvuru hakkına sahiptir. Buna karşılık itiraz, ihlal veya boşanma davasıyla birlikte yürüyen dosyalarda hukuki destek almak sürecin takibini kolaylaştırır.
Uzaklaştırma Kararı İçin Delil Gerekir mi?
Kanunun lafzına göre delil veya belge aranmayacağı kuralı koruyucu tedbirler için yazılmıştır. Buna karşılık önleyici tedbirler için Kanun yalnız kararın geciktirilmeksizin verilmesini öngörür (m. 8/3). Uzaklaştırma önleyici tedbir olduğundan, delil aranmaması kuralının uzaklaştırmaya doğrudan uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır.
Uygulamada ise aile mahkemeleri uzaklaştırma talebini çoğunlukla başvurucunun beyanına ve risk değerlendirmesine dayanarak kısa sürede karara bağlar. Örneğin Yargıtay’ın onadığı bir boşanma kararında ilk derece mahkemesi bu uygulamayı açıkça yazdı. Mahkemeye göre 6284 kararları “beyana dayalı olarak delil ve belge aranmaksızın” veriliyordu (Yargıtay 2. HD, E. 2023/6780, K. 2024/2956, T. 29.04.2024). Kanun önleyici tedbir için ayrı bir delil şartı da koymaz. Bu nedenle kesin bir delil eşiğinden söz etmek doğru değildir.
Öte yandan delil sunmak yine de faydalıdır. Çünkü karşı taraf itiraz ettiğinde itiraz mercii tedbirin gerekli olup olmadığını somut olarak değerlendirmek zorundadır. Nitekim Anayasa Mahkemesi, belgelerle desteklenen esaslı itirazları cevaplamadan verilen ret kararını gerekçeli karar hakkının ihlali saydı (AYM, B. No: 2023/101733, K.T. 15.09.2026). Bu nedenle belgeleri olan tarafın bunları başvuruda veya itirazda sunması, kararın sağlam bir temele oturmasına yardım eder.
Hâkimin Verebileceği Önleyici ve Koruyucu Tedbirler
Aile mahkemesi hâkimi, şiddet uygulayan hakkında Kanunun 5. maddesinde sayılan önleyici tedbirlerden bir veya birkaçına birlikte hükmeder. Uzaklaştırma bu tedbirlerden yalnız biridir. Hâkim ayrıca korunan kişi lehine işyeri değişikliği, ayrı yerleşim yeri ve aile konutu şerhi gibi koruyucu tedbirler alır.
| Bent | Önleyici tedbir (m. 5/1) |
|---|---|
| a | Şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmama |
| b | Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırma ve konutun korunan kişiye tahsisi |
| c | Korunan kişilere ve bunların bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmama |
| ç | Çocuklarla önceki kişisel ilişki kararının refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması veya kaldırılması |
| d | Gerekirse korunan kişinin yakınlarına, tanıklarına ve çocuklarına yaklaşmama |
| e | Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermeme |
| f | Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmeme |
| g | Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin verilen silahları kolluğa teslim etme |
| ğ | Görevi gereği taşıdığı silahı kurumuna teslim etme |
| h | Korunan kişinin bulunduğu yerlerde alkol veya uyuşturucu kullanmama; gerekirse bağımlılık tedavisi |
| ı | Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurma |
Tedbir nafakası, velayet ve kişisel ilişki
Hâkim, 6284 dosyasında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu tedbirlerine de hükmeder. Ayrıca Türk Medeni Kanunu uyarınca velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında karar verir (m. 5/3). Şiddet uygulayan aileyi geçindiriyorsa ve nafaka kararı yoksa, hâkim talep olmasa dahi tedbir nafakasına karar verir (m. 5/4). Nafakanın genel esaslarını nafaka davası ve hesaplaması yazımızda, çocukla kişisel ilişki ve velayet konularını boşanmada velayet yazımızda anlattık.
Nafaka kararını icra dairesine kendiliğinden gönderme kuralı da Kanunda yer alır. Şiddet uygulayanın sosyal güvenlik kurumuyla bağlantısı varsa nafaka aylığından kesilir (m. 18).
Koruyucu tedbirler ve destek hizmetleri
Hâkim korunan kişi lehine işyeri değişikliğine ve evli ise ayrı yerleşim yeri belirlenmesine karar verir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu şartları varsa ve korunan kişi isterse aile konutu şerhine hükmeder (m. 4). Hayati tehlike bulunan hâllerde, kişinin aydınlatılmış rızası alınarak 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu uyarınca kimlik değişikliği de mümkündür. Şerhin genel kurallarını aile konutu şerhi yazımızda bulabilirsiniz.
Mülki amir ise barınma yeri, geçici maddi yardım, rehberlik, geçici koruma ve kreş desteği sağlar (m. 3). Geçici maddi yardım günlük olarak ve net asgari ücretin otuzda birine kadar ödenir (m. 17). ŞÖNİM’ler ise yedi gün yirmi dört saat esasıyla çalışır ve destek hizmetlerini koordine eder (m. 14).
Kimlik ve adres bilgilerinin gizli tutulması
Hâkim, korunan kişinin ve aile bireylerinin kimlik ve adres bilgilerini resmî kayıtlarda gizli tutma kararı verir. Bu durumda mahkeme tebligat için ayrı bir adres belirler. Gizli bilgileri ifşa eden kişi hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır (m. 8/6).
Evden Uzaklaştırma Kararı: Konut, Eşyalar ve Giderler
Evden uzaklaştırma kararı, şiddet uygulayan eşin müşterek konuttan derhâl çıkarılmasını ve konutun korunan kişiye tahsis edilmesini sağlar (m. 5/1-b). Kararı kolluk uygular. Uzaklaştırılan kişi eşya ve belgelerini kolluk aracılığıyla teslim alır. Konut giderleri konusunda da hâkim ayrıca karar verir.
Kanuna göre kolluk görevlileri, tarafların kişisel eşya ve belgelerini teslim etme işini üstlenir (m. 8/7; Yönetmelik m. 19/2). Uzaklaştırılan eşin eşyalarını almak için kendi başına eve gelmesi, karara aykırılık oluşturma riski taşır. Bu nedenle eşya teslimi için kolluğa başvurmak doğru yoldur.
Uzaklaştırma kararı, şiddet uygulayanın konutun kira, elektrik, su, telefon ve doğalgaz giderlerini karşılamaya devam etmesine engel değildir. Ayrıca hâkim, şiddet uygulayanın kira sözleşmesini feshetmemesine karar verir. Kamu konutu tahsisinin kaldırılmasını talep etmemesine de hükmeder (Yönetmelik m. 19/3).
Uzaklaştırma kararı kaç metredir?
Kanun ve Uygulama Yönetmeliği yaklaşma yasağı için sabit bir metre belirlemez. Yönetmelik yalnız korunan kişiye, konutuna, okuluna, işyerine ve bulunabileceği sair yerlere yaklaşmama tedbirini düzenler (Yönetmelik m. 20). Mesafeyi kararın kendisi gösterir. Elektronik kelepçe uygulanan dosyalarda ise izleme merkezi asgari mesafeyi sisteme kaydeder. Bu nedenle internette görülen sabit metre rakamlarına göre hareket etmek yerine kararın metnini esas almak gerekir.
Uzaklaştırma Kararı Ne Kadar Sürer, Nasıl Uzatılır veya Kaldırılır?
Hâkim uzaklaştırma kararını ilk defasında en çok 6 ay için verir. Şiddet tehlikesi devam ediyorsa hâkim kendiliğinden veya talep üzerine tedbirin süresini veya şeklini değiştirir. Ayrıca tedbiri kaldırma veya aynen devam ettirme yetkisine sahiptir (m. 8/2). Süreyi her dosyada kararın kendisi gösterir.
Altı ay bir üst sınırdır; Kanun her kararın altı ay süreli olmasını öngörmez. Bu yazıda ele alınan kararlarda hâkimler bir ay veya üç ay gibi farklı süreler belirledi. Bu nedenle “genellikle şu kadar gün” şeklinde bir ortalama vermek doğru olmaz. Kanun metninde uzatma sayısına ilişkin ayrı bir sınır da yer almaz. Bununla birlikte mahkeme her uzatma talebinde tehlikenin sürüp sürmediğini değerlendirir.
Uzaklaştırma kararı sona erince ne olur?
Süre dolduğunda tedbir kendiliğinden sona erer. Tehlike devam ediyorsa korunan kişinin, süre dolmadan aile mahkemesinden uzatma istemesi gerekir. Süre bittikten sonra yapılan başvuru, yeni bir tedbir talebi niteliği taşır. Dolayısıyla karar tarihini ve süresini not etmek, uzatma talebini zamanında yapmanın ilk adımıdır.
Barışma veya şikâyetten vazgeçme tedbiri kaldırır mı?
Kanunda barışmayı veya ceza soruşturmasındaki şikâyetten vazgeçmeyi tedbirin kendiliğinden sona ermesine bağlayan bir hüküm yoktur. Şiddet tehlikesi ortadan kalkarsa hâkim kendiliğinden veya talep üzerine tedbiri kaldırır. Ardından kaldırma kararını korunan kişiye de tebliğ ettirir (Yönetmelik m. 30/4). Bu nedenle taraflar barıştıysa aile mahkemesinden kaldırma kararı istemelidir. Korunan kişinin rızasıyla yapılan görüşmenin ihlal oluşturup oluşturmadığı ise somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Uzaklaştırma Kararı Karşı Tarafa Nasıl Bildirilir?
Aile mahkemesi tedbir kararını hem korunan kişiye hem de şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ eder (m. 8/4). Tefhim veya tebliğ sırasında şiddet uygulayana, karara aykırı davranırsa zorlama hapsine karar verileceği ihtar edilir (m. 8/5). Talebin reddi kararı ise yalnız korunan kişiye tebliğ edilir.
Tefhim veya tebliğin yapılmamış olması tedbirin uygulanmasına engel değildir (m. 10/5). Kolluk, karar elinde olduğunda şiddet uygulayanı konuttan uzaklaştırma görevini yerine getirir (m. 10/3). Ancak zorlama hapsi için durum farklıdır. Anayasa Mahkemesi, tedbirin uygulanması için tebliğin beklenmesini Kanunun amacıyla bağdaşmaz buldu. Buna karşılık Mahkeme, itiraz süresinin başlaması için tefhim veya tebliği gerekli gördü. Aynı şart zorlama hapsi için de geçerlidir (AYM, E. 2013/64, K. 2013/142, T. 28.11.2013). Yönetmelik de zorlama hapsi için ihtarlı tedbir kararının tefhim veya tebliğ edilmiş olmasını şart koşar (Yönetmelik m. 38/3).
Uzaklaştırma Kararına İtiraz: Süre, Merci ve Kapsam
Uzaklaştırma kararına karşı taraflar, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 2 hafta içinde aile mahkemesine itiraz eder. İtirazı, kararı veren mahkemeyi numara olarak izleyen aile mahkemesi inceler. Tek aile mahkemesi bulunan yerde asliye hukuk mahkemesi itiraz mercii olur. Merci 1 hafta içinde karar verir ve bu karar kesindir (m. 9).
Kararı veren aile mahkemesi hâkimi aynı zamanda asliye hukuk mahkemesi hâkimiyse itirazı en yakın asliye hukuk mahkemesi inceler. İtiraz mercii itirazı kabul eder veya reddeder. Bununla birlikte tedbiri kaldırma, değiştirme veya aynen devam ettirme yetkisine de sahiptir (Yönetmelik m. 34/3). Süre hesabı için hukuki süre hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.
Uzaklaştırma kararı talebi reddedilirse ne olur?
Evet. Kanunun 9. maddesi itiraz hakkını verilen kararlara bağlar ve ret kararını dışarıda bırakmaz. Ret kararı korunan kişiye tebliğ edildiğinden (m. 8/4), korunan kişi tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz eder. Ayrıca koşullar değişirse yeni olaylara dayanarak yeniden tedbir istemek de mümkündür.
Haksız uzaklaştırma kararı verildiğini düşünen ne yapar?
Hakkında karar verilen kişi, itiraz dilekçesinde iddialarını somut olarak açıklamalı ve varsa mesaj kayıtları gibi belgelerini sunmalıdır. Anayasa Mahkemesinin incelediği bir dosyada aile mahkemesi, boşanmış eşlerden biri lehine işyeri dahil yaklaşma yasağı içeren 3 ay süreli tedbire hükmetmişti. Karşı taraf itirazında kendisinin taciz edildiğini ileri sürmüş ve mesaj kayıtlarını sunmuştu. İtiraz mercii bunları değerlendirmeden itirazı reddetti. Anayasa Mahkemesi, özellikle meslek icrasını etkileyen tedbirlerde itirazın neden reddedildiğinin en azından asgari düzeyde açıklanması gerektiğini belirtti. Mahkeme gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine hükmetti ve dosyayı yeniden yargılama için aile mahkemesine gönderdi (AYM, B. No: 2023/101733, K.T. 15.09.2026). Aynı kararda masumiyet karinesine ilişkin şikâyeti ise kabul edilemez buldu.
Anayasa Mahkemesi başka bir kararında 6284 tedbirlerinin Kanunun amacı dışında uygulanmasını da denetledi. Mahkeme, Kanunun asıl amacının ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesi olduğunu vurguladı. Ardından ısrarlı takip mağduru sayılmanın gerekçelerden anlaşılamadığı bir dosyada yorumu öngörülemez buldu. Bu nedenle müdahalenin kanunilik şartını karşılamadığına karar verdi (AYM, B. No: 2021/64569, K.T. 14.10.2025).
Zorlama hapsi kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Uygulama Yönetmeliği, tedbir kararlarının yanında zorlama hapsi kararlarına karşı da 2 hafta içinde aile mahkemesine itiraz imkânı tanır (Yönetmelik m. 34/1). Anayasa Mahkemesine göre de Kanunun 9. maddesi zorlama hapsi kararlarına itiraz hakkı tanır (AYM, E. 2013/64, K. 2013/142). Yönetmelikteki bu hüküm bir dönem idari yargıda tartışıldı. Sonunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, hükmü iptal eden Daire kararını bozdu. Kurul, hükmü üst hukuk normlarına aykırı bulmadı ve oyçokluğuyla karar verdi (Danıştay İDDK, E. 2024/60, K. 2025/249, T. 06.02.2025).
Tedbir talebi veya itiraz dilekçesi hazırlarken
Hangi tedbirlerin isteneceği, itirazda hangi belgelerin sunulacağı ve sürelerin nasıl takip edileceği her dosyada farklıdır. Bu tür uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuki yol, olayın özelliklerine ve mevcut belgelere göre değişir. Somut durumun hukuki açıdan değerlendirilmesi için bir avukata danışmanız yerinde olur.
Uzaklaştırma Kararı İhlal Edilirse Ne Olur?
Uzaklaştırma kararına aykırı davranan kişi hakkında aile mahkemesi hâkimi zorlama hapsine karar verir. Süre ilk aykırılıkta 3-10 gün, her tekrarda 15-30 gündür. Ancak zorlama hapsinin toplam süresi 6 ayı geçemez (m. 13/1-2). Aykırılık aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa kişi ayrıca ceza soruşturmasıyla karşılaşır.
İhlal nasıl tespit edilir ve kim karar verir?
Korunan kişi ihlali kolluğa bildirir. Kolluk ihlali tutanakla tespit eder. Ardından tutanağı Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla aile mahkemesine gönderir. Mahkeme ihlali kendisi tespit ederse zorlama hapsine kendiliğinden de karar verir (Yönetmelik m. 38/1). Mahkeme duruşma yapmadan karar verir; gerekirse ilgilileri dinler (Yönetmelik m. 38/4).
İhlal, tedbiri veren mahkemenin yargı çevresinde gerçekleşmişse zorlama hapsine o mahkeme karar verir. Başka bir yerdeki ihlalde ise o yerin mahkemesi, mükerrerlik için tedbiri veren mahkemeden bilgi ister (Yönetmelik m. 38/2). Bir dosyada iki mahkeme görevsizlik ve yetkisizlik kararı vermiş, ihlal yeri de belirlenememişti. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi bu dosyada tedbiri veren mahkemeyi yetkili mahkeme olarak belirledi (Yargıtay 5. HD, E. 2025/9926, K. 2025/16402, T. 08.12.2025).
Mesaj atmak veya eve gelmek ihlal sayılır mı?
Kararda iletişim yasağı varsa evet. Kanun, korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemeyi ayrı bir tedbir olarak düzenler (m. 5/1-f). Bu nedenle mesaj, arama veya sosyal medya üzerinden temas da karara aykırılık oluşturur. Uzaklaştırılan kişinin konuta gelmesi ise m. 5/1-b ve c bentlerine aykırıdır. Böyle bir durumda korunan kişi kolluğu aramalı ve olayın tutanağa geçirilmesini istemelidir.
Zorlama hapsi ceza mıdır, adli sicile işler mi?
Hayır. Zorlama hapsi, tedbire uyulmasını sağlamaya yönelik bir yaptırımdır ve ceza mahkûmiyeti niteliği taşımaz. Yönetmelik bunu açıkça düzenler. Buna göre zorlama hapsi tekerrüre esas olmaz ve koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz. Ayrıca adli sicil kayıtlarına da işlenmez (Yönetmelik m. 38/7). Zorlama hapsini Cumhuriyet başsavcılığı yerine getirir (m. 13/3).
Yargıtay 7. Ceza Dairesi de bu ayrımı dolaylı olarak gösterdi. Bir dosyada Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, aile mahkemesinin verdiği zorlama hapsi kararlarının kanun yararına bozulmasını istemişti. Başsavcılık istemini tebliğden önceki olaya ve ilk ihlaldeki süreye ilişkin itirazlara dayandırmıştı. Daire bu görüşleri esastan incelemedi. Daireye göre aile mahkemeleri hukuk mahkemesidir. Bu nedenle 6284 kararları CMK 309 uyarınca kanun yararına bozmaya konu olamaz ve Daire istemi bu gerekçeyle reddetti (Yargıtay 7. CD, E. 2022/3528, K. 2024/1779, T. 19.02.2024).
İhlal ayrıca suç oluşturur mu?
Kanun zorlama hapsinin aykırılık fiili bir suç oluştursa bile uygulanacağını belirtir (m. 13/1). Dolayısıyla tedbiri ihlal eden kişi hem zorlama hapsiyle hem de ayrı bir ceza soruşturmasıyla karşılaşabilir. En doğrudan bağlantı ısrarlı takip suçundadır. Israrlı takibin temel hâli altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m. 123/A/1). Ancak suç, hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilmiş fail tarafından işlenirse ceza artar. Bu durumda ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m. 123/A/2-c). Aynı fıkra, suçun boşandığı eşe karşı işlenmesini de nitelikli hâl sayar (TCK m. 123/A/2-a). Israrlı takip suçunun soruşturulması şikâyete bağlıdır (TCK m. 123/A/3).
Bunun yanında ihlal sırasında tehdit varsa tehdit suçu gündeme gelir. Tehdidin temel hâli altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir. Ancak suç kadına karşı işlenirse cezanın alt sınırı dokuz aydır (TCK m. 106/1). Yaralama ve hakaret gibi diğer suçların ayrıntısını, aşağıda bağlantısını verdiğimiz şiddet nedeniyle boşanma rehberinin ceza bölümünde ele aldık.
Elektronik Kelepçe ve Teknik Takip
Hâkim, tedbire uyulup uyulmadığını izlemek için teknik araç ve yöntemlerin kullanılmasına karar verme yetkisine sahiptir; elektronik kelepçe bu yöntemlerin en bilinenidir. Ancak teknik takip sırasında ses ve görüntü dinlenemez, izlenemez ve kaydedilemez (m. 12; Yönetmelik m. 37).
Teknik takip yönetmeliğine göre ŞÖNİM, kolluk, mağdur veya Cumhuriyet savcısı elektronik kelepçe uygulamasını aile mahkemesi hâkiminden talep eder. Sistem yükümlü ile korunan kişinin konumunu izler; tampon bölge ve yasak bölge belirler. Uyarıya rağmen yasak bölgeye girmek ihlal prosedürünü başlatır. Ayrıntıları elektronik kelepçe takılması yazımızda anlattık.
Uzaklaştırma Kararı Boşanma Davasını Etkiler mi?
Uzaklaştırma kararı boşanma davasında tek başına kusur tespitine yetmez. Yargıtay’ın onadığı bir kararda ilk derece mahkemesi bu konuda net bir ölçü koydu. Mahkemeye göre beyana dayalı ve delilsiz verilen 6284 kararları kusur tespitine esas alınamaz. Şiddet iddiası boşanma davasında ayrıca ispatlanmalıdır.
Bu dosyada kadın, şiddete dayanarak boşanma davası açmış ve koruma kararından söz etmişti. Ancak dava dilekçesinde delil göstermemişti. İlk derece mahkemesi davayı reddetti, kadın ve çocuklar yararına tedbir nafakasına hükmetti. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetti. Yargıtay da kararı onadı (Yargıtay 2. HD, E. 2023/6780, K. 2024/2956, T. 29.04.2024). Yargıtay ayrı bir gerekçe yazmadı; ilke, onanan ilk derece gerekçesinde yer alır. Dolayısıyla uzaklaştırma kararını boşanma davasında “kendiliğinden avantaj” sağlayan bir belge olarak görmek yanıltıcıdır. Şiddetin ispatı ve boşanma sebebi olarak değerlendirilmesi için şiddet nedeniyle boşanma rehberimize bakabilirsiniz.
6284 tedbiri ile boşanma davasındaki geçici önlemler arasındaki fark
Boşanma davası açıldığında hâkim, dava süresince gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır. Bu önlemler eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımıyla ilgilidir (TMK m. 169). Ayrıca birlikte yaşamak sağlığını, ekonomik güvenliğini veya huzurunu ciddi biçimde tehlikeye düşüren eş ayrı yaşama hakkına sahiptir (TMK m. 197). Bu kurumlar boşanma davasına bağlıdır. 6284 tedbirleri ise dava şartı aramaz; boşanma davası açılmadan, dava sürerken veya boşanmadan sonra da talep edilir. Boşanma sürecinin işleyişini çekişmeli boşanma davası nasıl açılır yazımızda anlattık.
Aile İçi Şiddet İddiasında Arabuluculuk Uygulanır mı?
Hayır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıkları arabuluculuğa elverişli saymaz (6325 sayılı Kanun m. 1/2). Bu nedenle 6284 tedbirleri ve şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğun konusu olmaz. Koruma talebi doğrudan kolluk, savcılık veya aile mahkemesi önünde ilerler.
Örnek Senaryolar
Aşağıdaki iki örnek kurgusaldır ve gerçek kişi veya dosyalara dayanmaz. Örneklerin amacı, koruma isteyen eş ile hakkında karar verilen eşin süreçte karşılaştığı adımları somut olarak göstermektir. Her dosyada sonuç, somut olayın özelliklerine ve mahkemenin değerlendirmesine göre değişir.
Örnek 1: Gece yaşanan tehdit ve kolluk tedbiri
Bir eş, gece saatlerinde eşinin kendisini tehdit ettiğini ve evdeki eşyalara zarar verdiğini belirterek kolluğu arar. Kolluk amiri gecikmesinde sakınca bulunduğunu değerlendirir ve şiddet uygulayan eşi konuttan uzaklaştırır. Kolluk tedbiri tutanakla tebliğ eder ve ertesi iş günü hâkime sunar. Aile mahkemesi hâkimi tedbiri onaylar; ayrıca 3 ay süreli yaklaşma ve iletişim yasağı ile tedbir nafakasına hükmeder. Uzaklaştırılan eş kişisel eşyalarını kolluk aracılığıyla teslim alır. Süre dolmadan tehlikenin sürdüğünü düşünen korunan eş, mahkemeden uzatma ister.
Örnek 2: Hakkında karar verilen eşin itirazı
Ayrı yaşayan eşlerden biri hakkında işyerine yaklaşmama dahil tedbir verilir. Hakkında karar verilen eş, kararın tebliğinden sonraki ikinci hafta dolmadan aile mahkemesine itiraz eder. İtirazında olayların farklı geliştiğini anlatır ve mesaj kayıtlarını sunar. İtiraz mercii bu belgeleri değerlendirir ve tedbirin kapsamını daraltır. Bu sırada itiraz eden eş, itiraz sonuçlanana kadar tedbire uymaya devam eder. Çünkü tebliğ edilen ihtarlı karara aykırılık zorlama hapsine yol açar.
Uzaklaştırma Sürecinde Sık Yapılan Hatalar
Uzaklaştırma kararı sürecinde en sık hata, kararı boşanma davasında tek başına yeterli delil saymaktır. Barışınca tedbirin kendiliğinden kalktığını düşünmek de yaygındır. Bunun yanında süreyi takip etmemek, ihlali tutanağa geçirtmemek ve 2 haftalık itiraz süresini kaçırmak da sık görülür.
- Kararı tek delil saymak: 6284 kararı boşanma davasında tek başına kusur tespitine esas alınmaz (2. HD, E. 2023/6780).
- Barışmayı yeterli görmek: Tedbirin kalkması için mahkemeden kaldırma kararı istenmelidir (Yönetmelik m. 30/4).
- Süreyi takip etmemek: Tedbir en çok 6 ay için verilir; uzatma süre dolmadan istenmelidir (m. 8/2).
- Mesajı ihlal saymamak: İletişim yasağı mesaj ve sosyal medya temasını da kapsar (m. 5/1-f).
- İhlali kayda geçirmemek: Zorlama hapsi süreci kolluk tutanağıyla başlar (Yönetmelik m. 38/1).
- İtiraz süresini kaçırmak: İtiraz süresi tefhim veya tebliğden itibaren 2 haftadır (m. 9).
- Eşyalar için eve gitmek: Eşya teslimi kolluk aracılığıyla yapılmalıdır (m. 8/7).
- Geçici önlemlerle karıştırmak: Boşanma davasındaki TMK m. 169 önlemleri 6284 tedbirlerinden farklıdır.
Uzaklaştırma, ihlal ve boşanma süreçleri birlikte yürüdüğünde
Tedbir kararı, ihlal hâlinde zorlama hapsi, ceza şikâyeti ve boşanma davası birbirinden ayrı usullere tabidir. Bu süreçlerin hangi sırayla işletileceği somut olaya göre değişir. Bu nedenle durumunuzun hukuki açıdan değerlendirilmesi için bir avukata danışmanız yerinde olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzaklaştırma kararı nedir, kimler başvurur?
Uzaklaştırma kararı nedir?
6284 sayılı Kanun’daki bu önleyici tedbir, şiddet uygulayan kişinin müşterek konuttan çıkarılmasını veya korunan kişiye ve onun konutuna, okuluna, işyerine yaklaşmamasını öngören önleyici tedbirdir. Dayanağı 6284 sayılı Kanun m. 5/1-b ve c bentleridir. Kararı aile mahkemesi hâkimi verir.
Uzaklaştırma kararı ile koruma kararı arasındaki fark nedir?
Kanunda “koruma kararı” adlı ayrı bir kurum yoktur; Kanun koruyucu ve önleyici tedbir kavramlarını kullanır. Koruyucu tedbirler korunan kişi lehine barınma, maddi yardım veya aile konutu şerhi gibi imkânlar sağlar (m. 3, 4). Uzaklaştırma ise şiddet uygulayan hakkındaki önleyici bir tedbirdir (m. 5).
Uzaklaştırma kararı almak için hangi şartlar gerekir?
Kişinin şiddete uğraması veya şiddete uğrama tehlikesi altında bulunması yeterlidir (m. 1/1). Kanun şiddeti fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü ve ekonomik davranışları kapsayacak şekilde geniş tanımlar (m. 2/1-d). Darp şartı, boşanma davası şartı veya avukat şartı yoktur.
Eşim beni tehdit ediyor, uzaklaştırma kararı alabilir miyim?
Evet. Tehdit, Kanunun şiddet tanımında açıkça yer alır (m. 2/1-d). Hâkim tehdit, hakaret veya aşağılama içeren söz ve davranışlarda bulunmama tedbirini uzaklaştırmayla birlikte verme yetkisine sahiptir (m. 5/1-a). Tehdit ayrıca TCK m. 106 kapsamında suç oluşturur.
Erkek, eski eş ve sevgiliye karşı uzaklaştırma kararı
Erkek de karısına karşı uzaklaştırma kararı alabilir mi?
Evet. Kanun kadınların yanında aile bireylerini de korur (m. 1/1). Anayasa Mahkemesi, aile içi şiddete maruz kalanın korunmasında mağdurun cinsiyetinin önem taşımadığını belirtti (AYM, B. No: 2021/64569).
Eski eşe karşı uzaklaştırma kararı alınabilir mi?
Evet. Ev içi şiddet tanımı aynı haneyi paylaşmayan aile mensuplarını da kapsar (m. 2/1-b). Ayrıca tek taraflı ısrarlı takip mağduru da Kanunun koruması altındadır (m. 1/1). Boşanmış eşe karşı ısrarlı takip ayrıca TCK m. 123/A/2-a uyarınca nitelikli hâldir.
Sevgiliye veya nişanlıya karşı uzaklaştırma kararı mümkün mü?
Evet, ısrarlı takip varsa mümkündür. Yönetmelik, tek taraflı ısrarlı takibi aralarında aile bağı veya ilişki bulunup bulunmadığına bakılmaksızın tanımlar (Yönetmelik m. 3). Kişiyi korku ve çaresizlik içinde bırakan takip, mesaj veya baskı tedbir talebine dayanak oluşturur.
Uzaklaştırma kararı için başvuru
Uzaklaştırma kararı nereden alınır?
Başvuru, en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yerdeki hâkime, mülki amire veya kolluk birimine yapılır (m. 8/1). Cumhuriyet savcılığına yapılan başvuruyu savcılık hâkime gönderir. Uzaklaştırma kararını sonunda aile mahkemesi hâkimi verir veya onaylar.
Karakoldan uzaklaştırma kararı alınır mı?
Evet, gecikmesinde sakınca varsa. Kolluk amiri bu durumda konuttan uzaklaştırma ve yaklaşmama tedbirlerini kendisi alır (m. 5/2). Kolluk kararı ertesi iş günü hâkime sunar; hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar.
Polis uzaklaştırma kararı verebilir mi?
Polis veya jandarma amiri yalnız gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ve geçici olarak tedbir alır (m. 5/2). Bu tedbir hâkim onayıyla devam eder. Olağan durumda uzaklaştırma kararını aile mahkemesi hâkimi verir.
Valilik veya kaymakamlık uzaklaştırma kararı verebilir mi?
Hayır. Mülki amir yalnız koruyucu tedbirlere karar verir: barınma yeri, geçici maddi yardım, rehberlik ve danışmanlık, geçici koruma ve kreş desteği (m. 3). Uzaklaştırma önleyici tedbir olduğundan hâkimin veya acil durumda kolluk amirinin yetkisindedir.
Uzaklaştırma kararı e-Devlet üzerinden alınır mı?
Kanun ve Uygulama Yönetmeliği e-Devlet üzerinden tedbir talebine özgü bir başvuru yolu düzenlemez. Başvuru yerleri hâkim, mülki amir, kolluk ve savcılıktır (m. 8/1).
Uzaklaştırma kararı dilekçesinde neler yazmalı?
Dilekçede şiddet uygulayanın kimliği ve adresi, olayların tarihi ve kısa anlatımı, talep edilen tedbirler ve korunması istenen kişiler yer almalıdır. Varsa rapor, tutanak ve mesaj kayıtlarını eklemek faydalıdır. Kanun belirli bir dilekçe biçimi öngörmez; sözlü başvuru da mümkündür.
Uzaklaştırma kararı almak ücretli mi?
Hayır. Başvurular ve kararların icrası için yargılama gideri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz (m. 20/1).
Uzaklaştırma kararı için avukat gerekli mi?
Hayır, Kanun avukatla başvuru şartı öngörmez. Kişi kolluğa, savcılığa veya aile mahkemesine kendisi başvurma hakkına sahiptir. İtiraz, ihlal veya boşanma davasıyla birlikte yürüyen dosyalarda hukuki destek almak ise sürecin takibini kolaylaştırır.
Delil ve karar süreci
Uzaklaştırma kararı için kanıt gerekli mi?
Kanun koruyucu tedbirler için delil veya belge aranmayacağını açıkça belirtir; önleyici tedbirler için ise kararın geciktirilmeksizin verilmesini öngörür (m. 8/3). Uzaklaştırma önleyici tedbir olduğundan bu kuralın uzaklaştırmaya doğrudan uygulanması tartışmalıdır. Uygulamada mahkemeler çoğunlukla beyana ve risk değerlendirmesine dayanarak karar verir.
Uzaklaştırma kararı kaç günde çıkar?
Kanun önleyici tedbirin geciktirilmeksizin verilmesini öngörür (m. 8/3); ancak belirli bir gün sayısı belirlemez. Acil durumlarda kolluk amiri tedbiri beklemeden alır ve hâkim 24 saat içinde onay kararı verir (m. 5/2). Diğer başvurularda süre mahkemenin iş yüküne göre değişir.
Boşanma davası açmadan uzaklaştırma kararı alınır mı?
Evet. 6284 tedbirleri boşanma davasına bağlı değildir. Kişi dava açmadan, dava sürerken veya boşandıktan sonra da tedbir isteme hakkına sahiptir. Boşanma davasındaki TMK m. 169 geçici önlemleri ise davaya bağlı ayrı bir kurumdur.
Uzaklaştırma kararı karşı tarafa nasıl bildirilir?
Mahkeme kararı korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ eder (m. 8/4). Tebliğ sırasında şiddet uygulayana, karara aykırı davranırsa zorlama hapsine karar verileceği ihtar edilir (m. 8/5). Kolluğun aldığı tedbirler ise tutanakla derhâl tebliğ edilir.
Karşı taraf tebliğ almazsa karar uygulanır mı?
Evet. Tefhim veya tebliğin yapılmamış olması tedbirin uygulanmasına engel değildir (m. 10/5). Ancak zorlama hapsi için ihtarlı tedbir kararının tefhim veya tebliğ edilmiş olması gerekir (Yönetmelik m. 38/3; AYM, E. 2013/64, K. 2013/142).
Evden uzaklaştırma kararı ve kapsamı
Evden uzaklaştırma kararı nedir?
Bu tedbir, şiddet uygulayanın müşterek konuttan derhâl çıkarılması ve konutun korunan kişiye tahsis edilmesidir (m. 5/1-b). Kararı kolluk uygular (m. 10/3). Konut, tedbir süresince korunan kişinin kullanımına kalır.
Uzaklaştırılan eş evden eşyalarını alabilir mi?
Evet, ancak kolluk aracılığıyla. Kanun kişisel eşya ve belgelerin kolluk görevlileri aracılığıyla teslimini öngörür (m. 8/7; Yönetmelik m. 19/2). Uzaklaştırılan kişinin eşya almak için kendi başına eve gelmesi karara aykırılık riski taşır.
Uzaklaştırma kararı varken evin kirasını kim öder?
Tedbir, şiddet uygulayanın kira, elektrik, su, telefon ve doğalgaz giderlerini karşılamaya devam etmesine engel değildir. Hâkim ayrıca şiddet uygulayanın kira sözleşmesini feshetmemesine karar verme yetkisine sahiptir (Yönetmelik m. 19/3).
Uzaklaştırma kararı kaç metredir?
Kanun ve Yönetmelik sabit bir mesafe belirlemez. Yaklaşma yasağının kapsamını mahkeme kararı gösterir (Yönetmelik m. 20). Elektronik kelepçe uygulanan dosyalarda izleme merkezi asgari mesafeyi sisteme kaydeder. Sabit metre rakamları yerine kararın metnini esas alın.
Uzaklaştırma kararı varken çocuk nasıl görülür?
Bu konuyu kararın içeriği belirler. Hâkim önceki kişisel ilişki kararının refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya kaldırılmasına karar verme yetkisine sahiptir (m. 5/1-ç). Ayrıca velayet ve kişisel ilişki konularında Türk Medeni Kanunu’na göre karar verir (m. 5/3).
Uzaklaştırma kararıyla birlikte nafaka istenebilir mi?
Evet. Hâkim Türk Medeni Kanunu’na göre nafaka konusunda karar verir (m. 5/3). Şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyorsa ve henüz nafakaya hükmedilmemişse, hâkim talep olmasa dahi tedbir nafakasına karar verir (m. 5/4).
Nafaka dışındaki destekler ve gizlilik
Kimlik ve adres bilgilerimin gizli tutulmasını isteyebilir miyim?
Evet. Hâkim korunan kişinin ve aile bireylerinin kimlik ve adres bilgilerinin resmî kayıtlarda gizli tutulmasına karar verir; tebligat için ayrı bir adres belirlenir (m. 8/6). Gizli bilgileri ifşa eden hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır.
Şiddet gören kişi barınma ve maddi yardım alabilir mi?
Evet. Mülki amir barınma yeri, geçici maddi yardım, rehberlik ve danışmanlık, geçici koruma ve kreş desteği sağlar (m. 3). Geçici maddi yardım günlük olarak, net asgari ücretin otuzda birine kadar ödenir (m. 17).
Uzaklaştırma kararı süresi, uzatma ve kaldırma
Uzaklaştırma kararı ne kadar sürer?
Hâkim tedbiri ilk defasında en çok 6 ay için verir (m. 8/2). Süreyi her dosyada kararın kendisi gösterir; Kanun belirli bir ortalama süre öngörmez.
Uzaklaştırma kararı nasıl uzatılır, kaç defa uzatılabilir?
Şiddet tehlikesi devam ediyorsa hâkim kendiliğinden veya talep üzerine tedbirin aynen devamına ya da süresinin değiştirilmesine karar verir (m. 8/2). Kanun metninde uzatma sayısına ilişkin ayrı bir sınır yer almaz. Uzatmayı süre dolmadan istemek gerekir.
Uzaklaştırma kararı bitince ne olur?
Süre dolunca tedbir kendiliğinden sona erer ve tarafların konutla ilgili hakları genel hükümlere döner. Tehlike sürüyorsa korunan kişi süre dolmadan uzatma ister; süre bittikten sonraki başvuru yeni bir tedbir talebi niteliği taşır.
Uzaklaştırma kararı nasıl kaldırılır?
Şiddet tehlikesi ortadan kalkarsa hâkim kendiliğinden veya talep üzerine tedbiri kaldırır; kaldırma kararını korunan kişiye de tebliğ ettirir (Yönetmelik m. 30/4). Taraflardan biri bu amaçla kararı veren aile mahkemesine başvurur.
Barışınca uzaklaştırma kararı kendiliğinden kalkar mı?
Hayır, Kanunda barışmayı tedbirin kendiliğinden sona ermesine bağlayan bir hüküm yoktur. Taraflar barıştıysa aile mahkemesinden kaldırma kararı istemelidir (Yönetmelik m. 30/4). Korunan kişinin rızasıyla yapılan görüşmenin ihlal sayılıp sayılmayacağı ise somut olaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Şikâyetten vazgeçince uzaklaştırma kararı kalkar mı?
Hayır, ceza soruşturmasındaki şikâyetten vazgeçme 6284 tedbirini kendiliğinden kaldırmaz. Tedbir aile mahkemesinin ayrı bir kararıdır; kaldırılması için aile mahkemesine başvurmak gerekir (Yönetmelik m. 30/4).
Uzaklaştırma kararına itiraz
Uzaklaştırma kararına nasıl itiraz edilir, süresi ne kadar?
Taraflar kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 2 hafta içinde aile mahkemesine itiraz eder. İtirazı kararı veren mahkemeyi numara olarak izleyen aile mahkemesi inceler; tek mahkeme varsa asliye hukuk mahkemesi bakar. Merci 1 hafta içinde karar verir ve karar kesindir (m. 9).
Uzaklaştırma talebim reddedilirse ne yapabilirim?
Ret kararına da itiraz etme hakkınız vardır. Ret kararı yalnız korunan kişiye tebliğ edilir (m. 8/4) ve itiraz süresi bu tebliğden itibaren 2 haftadır (m. 9). Ayrıca yeni olaylar ortaya çıkarsa yeniden tedbir istemek mümkündür.
Haksız yere verilen uzaklaştırma kararına karşı ne yapılabilir?
Hakkında karar verilen kişi 2 hafta içinde itiraz eder ve iddialarını belge ve mesaj kayıtlarıyla somut olarak açıklar. Anayasa Mahkemesi, itiraz merciinin esaslı itirazları cevaplamadan verdiği ret kararının gerekçeli karar hakkını ihlal ettiğine hükmetti (AYM, B. No: 2023/101733).
Zorlama hapsine itiraz edilebilir mi?
Evet. Yönetmelik zorlama hapsi kararlarına karşı da 2 hafta içinde aile mahkemesine itiraz imkânı tanır (Yönetmelik m. 34/1). Anayasa Mahkemesi de Kanunun 9. maddesinin zorlama hapsi kararları için itiraz hakkı tanıdığını belirtti (AYM, E. 2013/64, K. 2013/142).
Uzaklaştırma kararı ihlali ve zorlama hapsi
Uzaklaştırma kararını ihlal etmenin cezası nedir?
Aile mahkemesi ilk aykırılıkta 3-10 gün, her tekrarda 15-30 gün zorlama hapsine karar verir; toplam süre 6 ayı geçemez (m. 13). Aykırılık ayrıca suç oluşturuyorsa kişi ceza soruşturmasıyla da karşılaşır.
Zorlama hapsi nedir?
Tedbir kararına uyulmasını sağlamak için hâkimin verdiği hapis yaptırımına zorlama hapsi denir; bu yaptırım ceza mahkûmiyeti değildir. Yönetmeliğe göre tekerrüre esas olmaz ve koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz (Yönetmelik m. 38/7). Cumhuriyet başsavcılığı kararı yerine getirir (m. 13/3).
Uzaklaştırma kararı veya zorlama hapsi adli sicile işler mi?
Hayır, zorlama hapsi adli sicil kayıtlarına işlenmez (Yönetmelik m. 38/7). Tedbir kararı da bir ceza mahkûmiyeti değildir. İhlal ayrıca bir suç oluşturur ve ceza mahkemesi mahkûmiyet kararı verirse, bu sonuç ceza yargılamasına ilişkin kurallara tabidir.
Uzaklaştırma kararı varken mesaj atmak ihlal sayılır mı?
Kararda iletişim yasağı varsa evet. Kanun korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemeyi ayrı bir tedbir olarak düzenler (m. 5/1-f). Mesaj, arama ve sosyal medya teması bu yasağa aykırılık oluşturur.
Uzaklaştırma kararı olan kişi eve gelirse ne yapılmalı?
Korunan kişi kolluğu aramalı ve olayın tutanağa geçirilmesini istemelidir. Kolluk ihlali tutanakla tespit eder ve başsavcılık aracılığıyla aile mahkemesine gönderir (Yönetmelik m. 38/1). Tehlike varsa 112 acil çağrı hattı aranmalıdır.
İhlal başka bir şehirde olursa hangi mahkeme karar verir?
İhlal tedbiri veren mahkemenin yargı çevresindeyse o mahkeme zorlama hapsine karar verir; başka yerdeki ihlalde o yerin mahkemesi mükerrerlik için tedbiri veren mahkemeden bilgi ister (Yönetmelik m. 38/2). İhlal yeri tespit edilemezse Yargıtay tedbiri veren mahkemeyi yetkili saydı (5. HD, E. 2025/9926).
Uzaklaştırma kararını ihlal etmek ayrıca suç mudur?
Fiile göre değişir. Kanun zorlama hapsinin aykırılık bir suç oluştursa bile uygulanacağını belirtir (m. 13/1). Israrlı takip, hakkında uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbiri bulunan fail tarafından işlenirse ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m. 123/A/2-c).
Uzaklaştırma kararı, boşanma ve diğer konular
Uzaklaştırma kararı boşanma davasını etkiler mi?
Tek başına kusur tespitine yetmez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin onadığı bir kararda ilk derece mahkemesi, beyana dayalı ve delil aranmaksızın verilen 6284 kararlarının kusur tespitine esas alınamayacağını belirtti (E. 2023/6780, K. 2024/2956). Şiddet boşanma davasında ayrıca ispatlanmalıdır.
Uzaklaştırma kararı velayeti etkiler mi?
Uzaklaştırma kararı velayeti kendiliğinden değiştirmez. Ancak 6284 dosyasındaki hâkim, Türk Medeni Kanunu’na göre velayet ve kişisel ilişki konularında da karar verme yetkisine sahiptir (m. 5/3). Boşanma davasındaki velayet değerlendirmesini ise o davanın hâkimi yapar.
Elektronik kelepçe ne zaman takılır?
Hâkim, tedbire uyulup uyulmadığının izlenmesi için teknik araç ve yöntemlerin kullanılmasına karar verme yetkisine sahiptir (m. 12). ŞÖNİM, kolluk, mağdur veya Cumhuriyet savcısı bu uygulamayı aile mahkemesi hâkiminden talep eder. Teknik takipte ses ve görüntü kaydı alınamaz.
Aile içi şiddet iddiasında arabuluculuk yapılır mı?
Hayır. Aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir (6325 sayılı Kanun m. 1/2). Bu tür uyuşmazlıklarda koruma talebi kolluk, savcılık veya aile mahkemesi önünde ilerler.
Uzaklaştırma kararı e-Devlet’te görünür mü, nasıl sorgulanır?
Uzaklaştırma kararının içeriğini öğrenmenin güvenilir yolu, taraflara tefhim veya tebliğ edilen karar (m. 8/4) ve kararı veren aile mahkemesidir.
Kaynakça
Mevzuat
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun (RG 20.03.2012, 28239), m. 1-10, 12-15, 17, 18, 20. mevzuat.gov.tr
- Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (RG 18.01.2013, 28532), m. 3, 5, 19, 20, 30, 34, 37, 38. mevzuat.gov.tr
- 6284 Sayılı Kanun Kapsamında Teknik Yöntemlerle Takip Sistemlerinin Kullanılmasına Dair Yönetmelik, m. 10, 13.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 106, 123/A. mevzuat.gov.tr
- Türk Medeni Kanunu, m. 169, 194, 197.
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 1/2.
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun, m. 4.
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu; 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu (6284 m. 4 ve 5/3 atıfları).
Yargı kararları
- Anayasa Mahkemesi, E. 2013/64, K. 2013/142, T. 28.11.2013 (RG 27.03.2014, 28954).
- Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2021/64569, K.T. 14.10.2025 (RG 12.02.2026, 33166).
- Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2023/101733, K.T. 15.09.2026.
- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2024/60, K. 2025/249, T. 06.02.2025.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/6780, K. 2024/2956, T. 29.04.2024.
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2025/9926, K. 2025/16402, T. 08.12.2025.
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2022/3528, K. 2024/1779, T. 19.02.2024.
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, yürürlükteki mevzuat ve güncel yargı kararları değerlendirmeyi değiştirebilir. Metin tek başına hukuki danışmanlık veya somut olaya özgü hukuki görüş yerine geçmez.
