Boşanma davası masrafları üç kalemden oluşur: harçlar, gider avansı ve davayı bir vekil takip ediyorsa avukatlık ücreti. 2026 yılında başvurma harcı ile maktu karar ve ilam harcı ayrı ayrı 732,00 TL’dir. Ancak avukat tutmak zorunlu değildir; dava ehliyeti olan herkes davasını kendisi açma hakkına sahiptir. Ödeme gücü yoksa mahkemeden veya barodan adli yardım istemek mümkündür. Bu rehberde boşanma davası masraflarını, avukatsız davada dikkat etmeniz gereken noktaları, boşanma vekâletnamesini ve adli yardımı anlatıyoruz.
Kısaca
- Avukat zorunlu değil: Dava açmaya yeteneği olan herkes davasını bizzat açar ve takip eder (Avukatlık Kanunu m. 35/3; HMK m. 71).
- Harç (2026): Başvurma harcı 732,00 TL, maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL (Harçlar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 98). Gider avansı adliyeye ve dosyaya göre değişir.
- Avukatlık ücreti: Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi asliye mahkemeleri için 45.000 TL maktu ücret belirler; uygulamada aile mahkemesindeki boşanma davalarında bu kalem esas alınır. Tarifenin altında ücret kararlaştırılamaz (Avukatlık Kanunu m. 164/4).
- Adli yardım: Ödeme gücü olmayan kişi, davanın görüleceği mahkemeden adli yardım ister (HMK m. 334-340) veya baronun adli yardım bürosuna başvurur (Avukatlık Kanunu m. 176-181).
- Vekâletname: Avukat boşanma davasını ancak boşanmaya ilişkin özel yetki içeren vekâletnameyle açar; Yargıtay ayrıca vekâletnamenin fotoğraflı olmasını arar.
Boşanma Davası Masrafları Nelerdir?
Boşanma davası masrafları; dava açılırken ödenen harçlar, tebligat ve bilirkişi gibi işlemler için yatırılan gider avansı ve vekil kullanılıyorsa avukatlık ücretinden oluşur. Harç tutarlarını her yıl Genel Tebliğ belirler. Gider avansı ise dosyadaki işlemlere göre değişir. Avukatlık ücreti yalnız davayı bir avukat takip ettiğinde gündeme gelir.
Masrafları iki gruba ayırmak hesabı kolaylaştırır. Birinci grup, davayı açan kişinin dava açarken peşin ödediği kalemlerdir. Harçlar ve gider avansı bu gruptadır. İkinci grup ise sözleşmeye bağlı kalemdir; davayı bir avukat takip ediyorsa avukatla kararlaştırılan ücret bu gruba girer. Ayrıca dava sonunda mahkeme, yargılama giderlerinin ve karşı taraf vekâlet ücretinin hangi tarafa yükletileceğini hükümde belirler.
| Masraf kalemi | Tutar veya ölçüt | Dayanak |
|---|---|---|
| Başvurma harcı (2026) | 732,00 TL | Harçlar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 98 |
| Maktu karar ve ilam harcı (2026) | 732,00 TL | Harçlar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 98 |
| Gider avansı | Tebligat, bilirkişi ve sosyal inceleme gibi işlemlere göre değişir | Adliyenin uygulaması |
| Avukatlık ücreti (vekil varsa) | Tarifenin altında olamaz; asliye mahkemeleri için maktu ücret 45.000 TL | Avukatlık Kanunu m. 164; AAÜT (RG 04.11.2025) |
| Adli yardım hâlinde | Giderlerden geçici muafiyet, gerekirse avukat temini | HMK m. 334-340 |
Boşanma davası masrafları: 2026 harç tutarları
Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) 2026 yılı için başvurma harcını 732,00 TL, maktu karar ve ilam harcını da 732,00 TL olarak belirledi (RG 31.12.2025, sayı 33124, 5. mükerrer). Davacı bu iki kalemi dava açarken birlikte öder. Tebliğ her yıl yenilendiği için dava tarihinde yürürlükte olan tutara bakmak gerekir.
Boşanma davası masrafları içinde gider avansı
Gider avansı, yargılama sırasında mahkemenin yapacağı işlemlerin masraflarını karşılar. Tebligat, tanık davetiyesi, bilirkişi incelemesi ve çocuklu dosyalarda sosyal inceleme raporu bu işlemlere örnektir. Tutar, adliyenin uygulamasına ve dosyadaki işlem sayısına göre değişir. Bu nedenle sabit bir rakam vermek yanıltıcı olur. Dava açarken adliyedeki ön büro veya ilgili kalem güncel tutarı gösterir.
Anlaşmalı ve çekişmeli davada boşanma davası masrafları
Harç kalemleri iki dava türünde de aynıdır. Fark, gider avansında ve avukatlık ücretinde ortaya çıkar. Çekişmeli davada tanık dinlenmesi, bilirkişi incelemesi ve çok sayıda tebligat gibi işlemler artar. Buna karşılık anlaşmalı boşanmada taraflar protokolü birlikte sunduğu için yargılama çoğunlukla daha az işlemle ilerler. Anlaşmalı boşanmanın şartlarını anlaşmalı boşanma davası yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Masraf planı yaparken üç soruyu birlikte cevaplamak işinizi kolaylaştırır. Birincisi, davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi yürüyeceğidir. İkincisi, davayı kendiniz mi takip edeceğiniz yoksa bir vekil mi kullanacağınızdır. Üçüncüsü ise harç ve gider avansını ödeme gücünüzün bulunup bulunmadığıdır. Ödeme gücünüz yoksa adli yardım talebini dava dilekçesiyle birlikte sunmanız yararlı olur; çünkü adli yardım kararı talepten önceki giderleri kapsamaz (HMK m. 337).
Boşanma Davası Masraflarını Kim Öder?
Davayı açan taraf harç ve gider avansını dava açarken peşin öder. Dava sonunda ise mahkeme, yargılama giderlerinin ve karşı taraf vekâlet ücretinin hangi tarafa yükletileceğini kararında belirler. Bununla birlikte taraflardan biri adli yardımdan yararlanıyorsa Devlet giderleri geçici olarak üstlenir; mahkeme bunları sonuca göre tahsil ettirir.
Uygulamada en çok sorulan soru, davayı kazanan tarafın avukatına ödediği parayı geri alıp alamayacağıdır. Burada iki farklı ücret vardır. Birincisi, müvekkilin kendi avukatıyla kararlaştırdığı sözleşme ücretidir. İkincisi ise mahkemenin hükümde karşı tarafa yüklediği vekâlet ücretidir. Avukatlık Kanunu, dava sonunda karşı tarafa yüklenen vekâlet ücretinin avukata ait olduğunu düzenler (Avukatlık Kanunu m. 164, son fıkra). Dolayısıyla karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti, sözleşme ücretinin müvekkile geri ödenmesi anlamına gelmez.
Karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti ne kadardır?
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre mahkemenin karşı tarafa yükleteceği ücret, tarifedeki miktardan az ve tarifedeki miktarın üç katından çok olamaz (AAÜT Genel Hükümler m. 3/1). Ayrıca taraflar ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar feragat, kabul veya sulh yoluyla davayı bitirirse ücretin yarısı, bu aşamadan sonra tamamı uygulanır (AAÜT Genel Hükümler m. 6). Mahkeme hüküm tarihinde yürürlükte olan tarifeyi esas alır (AAÜT Genel Hükümler m. 21).
Boşanma Davası Masrafları İçinde Avukatlık Ücreti
Avukatlık ücretini avukat ile müvekkil sözleşmeyle kararlaştırır; ancak bu ücret Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz (Avukatlık Kanunu m. 164/4). 2025-2026 tarifesi asliye mahkemeleri için 45.000 TL maktu ücret belirler. Tarifede ayrı bir aile mahkemesi kalemi bulunmadığından uygulamada boşanma davalarında asliye kalemi esas alınır.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2025-2026
Tarife, 04.11.2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete’de yer aldı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (AAÜT Genel Hükümler m. 24). Tarifeye göre ücret, davada kesin hüküm elde edilinceye kadar yapılan bütün işlerin karşılığıdır (AAÜT Genel Hükümler m. 2/1). Aşağıdaki tablo, boşanma davasıyla ilgili başlıca maktu kalemleri gösterir.
| Tarife kalemi (AAÜT 2025-2026) | Asgari tutar |
|---|---|
| Asliye mahkemeleri (uygulamada aile mahkemesindeki boşanma davaları) | 45.000 TL |
| Sulh hukuk mahkemeleri | 30.000 TL |
| Büroda sözlü danışma, ilk saat | 4.000 TL |
| Yazılı danışma, ilk saat | 7.000 TL |
| Dilekçe veya ihtarname yazımı | 6.000 TL |
Tablodaki tutarlar asgari sınırdır. Ancak tarife bir üst sınır koymaz. Bu nedenle sözleşme ücreti tarafların anlaşmasına göre farklılık gösterir. Ayrıca bazı baroların tavsiye niteliğinde ücret tarifeleri vardır. Bu tarifeler bağlayıcı asgari tarife değildir ve barodan baroya değişir.
Yüzde ücret ve tarife altı ücret yasağı
Avukat ile müvekkil, dava değerinin yüzde yirmi beşini aşmamak üzere yüzde olarak da ücret kararlaştırma hakkına sahiptir (Avukatlık Kanunu m. 164/2). Öte yandan tarife altında ücret kararlaştırmak yasaktır. Avukat bir davayı hiç ücret almadan üstlenirse bu durumu baro yönetim kuruluna bildirir (Avukatlık Kanunu m. 164/4).
Nafaka ve tazminat taleplerinde vekâlet ücreti
Boşanma davasında nafaka da istenirse tarife ayrı bir hesap öngörür. Nafaka davalarında vekâlet ücreti, hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplanır ve mahkemenin maktu ücretinden az olamaz; reddedilen nafaka kısmı için ücret yoktur (AAÜT Genel Hükümler m. 9). Manevi tazminatta ise ücret hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanır; talep tamamen reddedilirse maktu ücret uygulanır (AAÜT Genel Hükümler m. 10). Nafaka türlerini nafaka davası ve hesaplaması, tazminat şartlarını boşanmada maddi ve manevi tazminat yazılarımızda ele aldık.
Avukatsız Boşanma Davası Mümkün mü?
Evet, kişi boşanma davasını avukatsız açma ve takip etme hakkına sahiptir. Avukatlık Kanunu, dava açmaya yeteneği olan herkesin kendi davasına ait evrakı düzenleyebileceğini, davasını bizzat açabileceğini ve işini takip edebileceğini açıkça kabul eder (m. 35/3). HMK da davayı kendisi veya vekil aracılığıyla açma imkânını tanır (m. 71).
Avukatlık Kanunu m. 35/1, mahkemeler önünde başkasına ait hakları dava etme ve takip etme yetkisini baroda yazılı avukatlara verir. Bu kural, kişinin kendi davasını yürütmesini engellemez. Dolayısıyla boşanmak isteyen eş, dilekçesini kendisi yazma, harcı yatırma, duruşmalara katılma ve delillerini sunma hakkına sahiptir. Avukatla temsil ise bir tercihtir; kanun bunu şart koşmaz.
Bununla birlikte avukatsız dava, usul kurallarının takibini tamamen tarafa bırakır. Örneğin dilekçede delillerin gösterilmesi, tanık listesinin süresinde sunulması ve kararın tebliğinden sonra kanun yolu süresinin izlenmesi tarafın sorumluluğundadır. Öte yandan karşı tarafın avukatı olması, kanun bakımından diğer tarafa avukat tutma zorunluluğu getirmez.
Avukat değiştirmek veya avukatın çekilmesi duruşmayı erteler mi?
Kural olarak hayır. HMK, bir tarafın avukat tutmak istemesi sebebiyle yargılamanın başka bir güne bırakılamayacağını düzenler. Avukatın istifası, azli veya dosyayı incelememiş olması da kural olarak erteleme sebebi değildir. Yalnız geçerli bir özür hâlinde mahkeme bir defaya mahsus kısa bir süre verir (HMK m. 77/3-4). Bu nedenle avukat değişikliğini duruşma tarihinden önce planlamak önemlidir.
Avukatsız Boşanma Davası Açarken Kontrol Listesi
Avukatsız boşanma davası açacak kişi önce dava türünü seçer, sonra yetkili aile mahkemesini belirler, dilekçesini ve delillerini hazırlar, harcı ve gider avansını yatırır ya da adli yardım ister. Bu adımlar boşanma davası masrafları açısından da sırayla önem taşır; çünkü kişi adli yardım talebini dava açarken ileri sürer.
- Dava türünü belirleyin: Eşiniz boşanmayı ve sonuçlarını kabul ediyorsa anlaşmalı, kabul etmiyorsa çekişmeli dava gündeme gelir.
- Yetkili mahkemeyi seçin: Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir (TMK m. 168).
- Dilekçeyi hazırlayın: Taraf bilgileri, boşanma sebebi, olaylar, talepler ve deliller açık yazılmalıdır.
- Delilleri toplayın: Belgeleri, yazışmaları ve tanık bilgilerini dilekçede gösterin.
- Harç ve gider avansını yatırın: Ödeme gücünüz yoksa dava dilekçesiyle birlikte adli yardım talep edin (HMK m. 336).
- Duruşmaları takip edin: Anlaşmalı boşanmada hâkim tarafları bizzat dinler (TMK m. 166/3).
- Kararın kesinleşmesini izleyin: Gerekçeli kararın tebliği ve kanun yolu süreleri kesinleşmeyi belirler.
Görevli ve yetkili mahkeme
Boşanma davasına aile mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m. 4). Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davayı görür. Yetki bakımından TMK m. 168, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesini veya eşlerin son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesini yetkili kılar. Ancak dava görevsiz bir mahkemeye verilirse mahkeme görevsizlik kararı vererek dosyayı görevli mahkemeye gönderir; bu durum süreci uzatır.
Dilekçe, boşanma sebebi ve deliller
Dilekçede hangi boşanma sebebine dayanıldığı açıkça yazılmalıdır. Genel boşanma sebebi evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır; ayrıntıları evlilik birliğinin temelinden sarsılması yazımızda anlattık. Özel sebeplere dayanılıyorsa örneğin terk nedeniyle boşanma davası ihtar şartı içerir. Delil olarak kullanılan mesaj ve yazışmaların hukuka uygunluğu ayrı bir konudur; bunu WhatsApp mesajlarının boşanma davasında delil olarak kullanılması yazımızda ele aldık.
UYAP üzerinden boşanma davası açmak mümkün mü?
Davacı, dava dilekçesini adliyedeki ön büroya verir. Bunun yanında UYAP Vatandaş Portal üzerinden de dava açılabildiği bilinmektedir. Portal üzerinden işlem yapacak kişinin güncel adımları portalın kendi yardım sayfalarından kontrol etmesi gerekir.
Avukatın Boşanma Davasındaki Hukuki Konumu ve Yetkileri
Avukat boşanma davasında tarafın vekilidir; davayı müvekkil adına açar, dilekçeleri verir, delilleri sunar ve duruşmalarda müvekkilini temsil eder. Ancak vekil, kanunun özel yetki aradığı işlemleri vekâletnamede açık yetki bulunmadıkça yapamaz. Avukat tarafsız bir aracı değildir; arabuluculuk ise tarafsız arabulucunun yürüttüğü ayrı bir süreçtir.
Örneğin avukat dava dilekçesini hazırlar, delilleri gösterir, tanık listesini verir, duruşmalarda beyanda bulunur ve karar sonrasında kanun yollarını izler. Öte yandan davanın sonucunu mahkeme belirler. Bu nedenle hiçbir vekil boşanma davasının sonucu hakkında bir taahhütte bulunamaz. Mal paylaşımı, nafaka veya velayet konusunda karar veren de mahkemedir.
Hangi işlemler için özel yetki gerekir?
HMK m. 74’e göre vekâletnamede açıkça yetki verilmemişse vekil; sulh olamaz, davadan veya kanun yollarından feragat edemez, davayı kabul edemez ve alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramaz. Aynı madde, hangileri hakkında yetki verildiği açıklanmadıkça vekilin kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamayacağını ve takip edemeyeceğini de düzenler. Boşanma davası bu niteliktedir. Örneğin anlaşmalı boşanmada kararın ardından istinaftan feragat edilmesi planlanıyorsa vekâletnamede kanun yollarından feragat yetkisi bulunmalıdır.
Boşanma Vekâletnamesi: Özel Yetki ve Fotoğraf Şartı
Boşanma davası için vereceğiniz vekâletname, boşanma davası açma ve takip etme yetkisini açıkça içermelidir. Genel dava vekâletnamesi bu iş için yeterli değildir. Yargıtay ayrıca boşanma vekâletnamesinin fotoğraflı olmasını arar. Vekâletname eksik olduğunda mahkeme eksikliği tamamlatmadan davayı sonuçlandıramaz.
Avukat, noterce düzenlenen veya onaylanan vekâletnamenin aslını ya da kendisinin onayladığı örneğini dosyaya koymak zorundadır (HMK m. 76). Avukatlık Kanunu da avukatın vekâletname örneğini kendisi onaylayarak kullanmasına imkân tanır ve bu örnekleri resmî örnek hükmünde sayar (m. 56/1). Vekâletname vermeyen avukat dava açamaz ve işlem yapamaz. Gecikmede zarar varsa mahkeme kesin süre içinde vekâletname getirilmesi şartıyla izin verir; avukat vekâletnameyi süresinde getirmez ve asıl da işlemleri kabul etmezse kanun davayı açılmamış veya işlemleri yapılmamış sayar (HMK m. 77/1).
Yargıtay: genel vekâletnameyle boşanma davası sonuçlandırılamaz
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada (E. 2023/8065, K. 2024/5839, T. 12.09.2024) erkek eş terk sebebiyle dava açmış, sonra davasını genel boşanma sebebine dayandırmıştı. İlk derece mahkemesi boşanmaya karar verdi; bölge adliye mahkemesi ise davayı reddetti. Davacı vekilinin dosyadaki vekâletnamesi genel vekâletnameydi. Yargıtay, boşanma davası açmanın ve takip etmenin kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı olduğunu belirtti. Bu nedenle HMK m. 74 gereği vekâletnamenin boşanma davasına ilişkin özel yetki içermesi gerektiğini vurguladı. Daireye göre mahkeme özel yetkili vekâletname istemeli, ibraz edilirse yargılamaya devam etmelidir. Eksiklik giderilmeden dava sonuçlandırılamaz. Ayrıca Daire, dayanılan ihtar dosyaya getirilmeden karar verilemeyeceğini belirtti ve kararı oybirliğiyle bozdu.
Yargıtay: fotoğrafsız vekâletnamede vekile kesin süre tanınır
Başka bir dosyada (Yargıtay 2. HD, E. 2023/9982, K. 2024/7222, T. 10.10.2024) kararı kadın eş adına temyiz eden avukatın vekâletnamesi özel yetki içeriyordu, fakat fotoğrafsızdı. Yargıtay, boşanma vekâletnamesinin HMK m. 74 ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği m. 93 gereği özel yetki içermesi ve fotoğraflı olması gerektiğini belirtti. Daireye göre vekil böyle bir vekâletname sunmazsa temyiz dilekçesi, asıl açıkça muvafakat etmedikçe yetkisiz vekilin işlemi niteliğindedir (HMK m. 77/1). Sonuçta Daire, vekile kesin süre verilmesi ve gerekli işlemlerin yapılması için dosyayı bölge adliye mahkemesine geri çevirdi.
Yurt dışından boşanma vekâletnamesi
Yurt dışında yaşayan eşin konsolosluk aracılığıyla vekâletname vermesi ve yabancı vekâletnamelerde aranan şekil şartları ayrı kurallara bağlıdır. Bu nedenle yurt dışından vekâletname verecek kişinin güncel şartları ilgili konsolosluktan öğrenmesi gerekir. Yabancı unsurlu boşanmaların genel çerçevesini yurt dışında alınan boşanma kararının Türkiye’de geçerliliği yazımızda anlattık.
Boşanma Davası Masrafları İçin Adli Yardım
Adli yardım, kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan yargılama giderlerini ödeyemeyen kişiye tanınan bir haktır. İddiası açıkça dayanaktan yoksun olmamak şartıyla bu kişi, boşanma davası masrafları için davanın görüleceği mahkemeden adli yardım ister (HMK m. 334/1). Mahkeme talebi kabul ederse giderleri geçici olarak erteler.
Adli yardım neleri kapsar?
HMK m. 335/1, adli yardımın kapsamını dört başlıkta sayar. Bunlar tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici muafiyet, teminat göstermekten muafiyet, giderlerin Devletçe avans olarak ödenmesi ve davanın avukatla takibi gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temin edilmesidir. Mahkeme adli yardımı kısmen de kabul etme yetkisine sahiptir (HMK m. 335/2). Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar sürer (HMK m. 335/3). Ayrıca mahkemenin talebiyle baroca görevlendirilen avukatın ücreti yargılama gideri olarak Hazineden ödenir (HMK m. 340).
Adli yardım için başvuru ve gerekli belgeler
Kişi talebini asıl talebin karara bağlanacağı mahkemeye yöneltir. Talep eden kişi iddiasının özetini, delillerini ve mali durumunu gösteren belgeleri sunar (HMK m. 336). Kanun yolu aşamasında ise talebin yeri bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay’dır. Adli yardım talebine ilişkin evrak harç ve vergiden muaftır. Kanun mali durumu gösteren belgeler için kapalı bir liste öngörmez. Bu nedenle gelir durumu, mal varlığı ve geçindirilen kişileri gösteren kayıtları birlikte sunmak talebi somutlaştırır.
Adli yardım talebinin reddi ve itiraz
Mahkeme adli yardım talebini duruşma yapmadan karara bağlama yetkisine sahiptir; talep hâlinde duruşma da yapar. Ret kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz etmek mümkündür ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (HMK m. 337). Ayrıca mali durumda ciddi bir azalma olursa kişi yeniden talep hakkına sahiptir. Ancak adli yardım kararı, talepten önceki giderleri kapsamaz.
Davayı kaybederseniz boşanma davası masrafları ne olur?
Adli yardım, giderleri ortadan kaldırmaz; geçici olarak erteler. Talep edenin yanlış bilgi verdiği veya mali durumunun düzeldiği anlaşılırsa mahkeme adli yardımı kaldırır. Mahkeme ertelenen giderleri davada haksız çıkan taraftan tahsil ettirir. Adli yardımdan yararlanan kişi aleyhine sonuçlanan davalarda mahkeme en çok bir yıla kadar taksit imkânı tanır; ödemenin mağduriyete yol açacağı hâllerde muafiyete de karar verir (HMK m. 338-339).
Baro Adli Yardım Bürosu ve Boşanma Davası
Mahkemeden adli yardım dışında, her baronun adli yardım bürosu da avukatlık ücreti ödeme gücü olmayan kişilere avukat görevlendirir. İstek sahibi büroya veya temsilcilerine başvurur ve haklılığını delillerle ortaya koyar. Büro talebi reddederse baro başkanına başvurmak mümkündür (Avukatlık Kanunu m. 176-178).
Baro başkanının bu konudaki kararı kesindir (Avukatlık Kanunu m. 178/2). Görevlendirilen avukat, görev yazısıyla işi takip etmekle yükümlüdür. Bununla birlikte ilgili kişi gerekli belge veya vekâletnameyi vermezse avukatın yükümlülüğü sona erer (Avukatlık Kanunu m. 179/2). Ayrıca adli yardımdan yararlanan kişi davada haklı çıkarsa yararlandığı kısmın yüzde beşi büronun geliri olur (Avukatlık Kanunu m. 180/1-e). Baroların başvuruda istediği belgeler baroya göre farklılık gösterir; güncel listeyi ilgili baronun adli yardım bürosundan öğrenmek gerekir.
| Ölçüt | Mahkemeden adli yardım | Baro adli yardım bürosu |
|---|---|---|
| Dayanak | HMK m. 334-340 | Avukatlık Kanunu m. 176-181 |
| Başvuru yeri | Davanın görüleceği mahkeme | Baronun adli yardım bürosu |
| Kapsam | Harç ve giderlerden geçici muafiyet, gerekirse avukat | Avukat görevlendirilmesi |
| Ret hâlinde | Tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz | Baro başkanına başvuru; karar kesin |
| Sonradan ödeme | Mahkeme ertelenen giderleri haksız çıkandan tahsil ettirir | Haklı çıkılırsa yararlanılan kısmın yüzde beşi büro geliri |
Devlet Boşanma Davası İçin Avukat Verir mi?
Evet, şartları varsa Devlet iki yoldan avukat sağlar. Mahkeme adli yardım kapsamında, davanın avukatla takibi gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temin eder (HMK m. 335/1-ç). Baro adli yardım bürosu da ödeme gücü olmayan kişiye avukat görevlendirir. Buna karşılık ceza muhakemesindeki zorunlu avukat görevlendirmesi boşanma davasını kapsamaz.
Ceza muhakemesindeki müdafi ve vekil görevlendirmesi ceza soruşturması ve kovuşturmasına özgüdür. Boşanma davası ise bir hukuk davasıdır. Eşler arasında şiddet varsa ceza soruşturması ve koruma tedbirleri boşanma davasından ayrı yürür. Koruma tedbirlerini eşe karşı uzaklaştırma kararı yazımızda anlattık.
Masraf ve adli yardım konusunda değerlendirme
Boşanma davasında hangi masraf kalemlerinin doğacağı, adli yardım şartlarının bulunup bulunmadığı ve vekâletnamenin içeriği dosyanın özelliklerine göre değişir. Somut durumun hukuki açıdan değerlendirilmesi için bir avukata danışmak yararlı olur.
Boşanmada Arabuluculuk Zorunlu mu?
Hayır. Boşanmanın kendisi ve velayet gibi kamu düzenine ilişkin konular arabuluculuğa elverişli değildir (6325 sayılı Kanun m. 1/2). Bu nedenle boşanma davası için dava şartı arabuluculuk yoktur. Buna karşılık eşler, serbestçe tasarruf ettikleri mal varlığına ilişkin uyuşmazlıkları ihtiyari arabuluculuğa götürme imkânına sahiptir.
Arabuluculuğu tarafsız bir arabulucu yürütür; arabulucu taraflardan birinin vekili değildir. Avukat ise tarafın vekilidir ve müvekkilinin menfaatini gözetir. Bu iki rol birbirine karıştırılmamalıdır. Mal varlığına ilişkin konularda ihtiyari arabuluculuğun işleyişini ihtiyari arabuluculuk yazımızda anlattık.
Boşanma Davasının Diğer Konuları
Boşanma davasında masraf ve temsil dışında; dava türü, boşanma sebebi, nafaka, velayet, mal paylaşımı ve tazminat gibi konular da karara bağlanır. Her konu ayrı şartlara tabidir. Aşağıda kısa bir özet veriyor ve ayrıntılar için ilgili yazılarımıza yönlendiriyoruz.
- Çekişmeli dava: Eşler boşanma veya sonuçları üzerinde anlaşamazsa çekişmeli dava yürür; süreci çekişmeli boşanma davası nasıl açılır yazımızda anlattık.
- Eşin kabul etmemesi: Ret kararının kesinleşmesinden sonra bir yıl içinde ortak hayat yeniden kurulamazsa kanun evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını kabul eder (TMK m. 166/4). Ayrıntılar karşı taraf boşanmayı kabul etmezse yazımızda.
- Geçici önlemler: Dava süresince barınma, geçim ve çocukların bakımı için hâkim gerekli geçici önlemleri alır (TMK m. 169).
- Velayet: Ölçütler boşanmada velayet yazımızda.
- Mal paylaşımı: Katılma alacağı ve hesaplama boşanmada mal paylaşımı yazımızda.
- Ziynet ve mehir: Ziynet alacağı mal paylaşımı değil, takıların iadesi veya bedeli talebidir; ziynet eşyası davası ve mehir alacağı davası yazılarımızda.
Kanun Yolu ve Kesinleşmede Boşanma Davası Masrafları
Aile mahkemesinin boşanma kararına karşı kanun yolu istinaftır. Taraflar anlaşmalı boşanmada kanun yolundan feragat ederse karar daha erken kesinleşir. Ancak vekil bu feragati yalnız vekâletnamede kanun yollarından feragat yetkisi varsa yapar (HMK m. 74). Dolayısıyla anlaşmalı boşanmada vekâletnamenin içeriği kesinleşme süresini de etkiler.
Kesinleşme için gerekçeli kararın taraflara tebliği ve kanun yolu sürelerinin geçmesi gerekir. Gerekçeli kararın alınmaması hâlinde ortaya çıkan sorunları boşanmadan sonra gerekçeli karar alınmazsa ne olur yazımızda anlattık. Ayrıca adli yardım kararı hükmün kesinleşmesine kadar sürdüğü için kanun yolu aşamasında yeni giderler doğarsa talebin bölge adliye mahkemesine veya Yargıtay’a yapıldığını hatırlatmak gerekir (HMK m. 335/3, 336).
Boşanma Davası Masrafları: Örnek Senaryolar (Kurgusal)
Aşağıdaki iki örnek kurgusaldır; gerçek kişi veya dosyalarla ilgisi yoktur. Birinci örnek geliri olmayan bir eşin adli yardımla dava açmasını, ikinci örnek ise genel vekâletnameyle açılan bir davadaki özel yetki eksikliğini gösterir. Her iki örnek de boşanma davası masrafları ve temsil kurallarının uygulamadaki etkisini anlatır.
Örnek 1, adli yardım: Kişi A’nın düzenli geliri yoktur ve çocuğuyla birlikte yakınlarının yanında kalmaktadır. Kişi A, çekişmeli boşanma dava dilekçesiyle birlikte mahkemeden adli yardım ister ve gelir durumunu gösteren kayıtları sunar. Mahkeme talebi reddederse Kişi A, ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz eder. Mahkeme talebi kabul ederse harç ve giderleri erteler. Dava Kişi A aleyhine sonuçlanırsa mahkeme ertelenen giderleri Kişi A’dan tahsil ettirir; ancak taksit veya muafiyet imkânını da değerlendirir.
Örnek 2, genel vekâletname: Kişi B, yıllar önce başka bir iş için avukatına genel dava vekâletnamesi vermiştir. Avukat bu vekâletnameyle boşanma davası açar. Bu durumda mahkemenin, boşanmaya ilişkin özel yetki içeren ve fotoğraflı bir vekâletname istemesi gerekir. Kişi B bu vekâletnameyi verirse yargılama devam eder. Eksiklik giderilmeden verilen bir karar ise üst incelemede bozulma riski taşır.
Boşanma Davası Masraflarında Sık Yapılan Hatalar
En sık hatalar; genel vekâletnameyle boşanma davası açtırmak, adli yardım ret kararına itiraz süresini kaçırmak, adli yardımı giderlerin tamamen ortadan kalkması sanmak ve avukat değişikliğini duruşma erteleme sebebi saymaktır. Ayrıca boşanmanın kendisi için arabulucuya gitmek de yanlış bir yoldur.
- Genel vekâletname: Boşanma için özel yetki ve fotoğraf gerekir (HMK m. 74).
- Feragat yetkisi: Anlaşmalı boşanmada istinaftan feragat için vekâletnamede kanun yollarından feragat yetkisi bulunmalıdır.
- İtiraz süresi: Adli yardım ret kararına itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır (HMK m. 337).
- Adli yardımı kesin muafiyet saymak: Haksız çıkan taraf ertelenen giderleri öder (HMK m. 339).
- Erteleme beklentisi: Avukatın çekilmesi kural olarak duruşmayı ertelemez (HMK m. 77/4).
- Sonuç beklentisi: Davanın sonucunu mahkeme verir; avukat tutmak sonucu belirlemez.
- Arabuluculuk: Boşanmanın kendisi arabuluculuğa elverişli değildir.
- Eski harç tutarı: Harçlar her yıl değişir; dava tarihindeki tebliğe bakılmalıdır.
Boşanma davasında temsil ve masraflar
Boşanma davasını kendiniz mi yürüteceğiniz, adli yardım isteyip istemeyeceğiniz ve vekâletnamede hangi yetkilerin bulunması gerektiği somut olayın özelliklerine bağlıdır. Bu konulardaki sorularınızın dosyanıza özgü olarak değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davası masrafları ve harç
Boşanma davası açmak için ne kadar para gerekir?
Dava açarken davacı en az harçları ve gider avansını öder. 2026’da başvurma harcı ile maktu karar ve ilam harcı ayrı ayrı 732,00 TL’dir. Gider avansı adliyeye ve dosyadaki işlemlere göre değişir. Ayrıca davayı bir avukat takip ediyorsa boşanma davası masrafları avukatlık ücretiyle birlikte artar.
Boşanma davası masrafları 2026’da ne kadar?
2026 yılı için harç kalemleri başvurma harcı 732,00 TL ve maktu karar ve ilam harcı 732,00 TL’dir (Harçlar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 98). Gider avansının tutarı ise sabit değildir. Öte yandan vekil kullanılıyorsa avukatlık ücreti tarifenin altında olamaz.
Boşanma davası harcı ne kadar?
2026’da başvurma harcı 732,00 TL, maktu karar ve ilam harcı da 732,00 TL’dir. Tebliğ, 31.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Harçlar her yıl değiştiği için dava tarihinde yürürlükte olan tutara bakmak gerekir.
Gider avansı nedir, ne kadar yatırmak gerekir?
Gider avansı, tebligat, tanık davetiyesi, bilirkişi ve sosyal inceleme gibi işlemlerin masrafını karşılamak için dava açılırken yatırılan paradır. Tutarı adliyenin uygulamasına ve dosyadaki işlemlere göre değişir. Bu nedenle güncel tutarı adliyenin ön bürosu gösterir.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma masrafları farklı mı?
Harç kalemleri iki dava türünde aynıdır; fark gider avansında ve avukatlık ücretinde ortaya çıkar. Örneğin çekişmeli davada tanık, bilirkişi ve tebligat işlemleri artar. Anlaşmalı boşanmada ise yargılama çoğunlukla daha az işlemle ilerler.
Masrafları kim karşılar?
Boşanma davasında masrafları kim öder?
Davayı açan taraf harç ve gider avansını dava açarken öder. Dava sonunda mahkeme, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin hangi tarafa yükletileceğini hükümde belirler. Ancak adli yardım varsa Devlet giderleri geçici olarak üstlenir.
Adli yardım kanun yolu aşamasında da devam eder mi?
Evet, adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar sürer (HMK m. 335/3). Kanun yolu aşamasında talebin yeri bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay’dır (HMK m. 336).
Boşanma davası masrafları: avukatlık ücreti
Boşanma avukatı ücreti ne kadar?
Avukatlık ücretini avukat ile müvekkil sözleşmeyle belirler; ancak ücret Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz (Avukatlık Kanunu m. 164/4). 2025-2026 tarifesi asliye mahkemeleri için 45.000 TL maktu ücret öngörür. Ayrıca uygulamada aile mahkemesindeki boşanma davalarında bu kalem esas alınır.
Aile mahkemesinde avukatlık ücreti ne kadar?
Tarifede ayrı bir aile mahkemesi kalemi yoktur. Aile mahkemeleri asliye düzeyinde olduğundan uygulamada asliye mahkemeleri için belirlenen 45.000 TL maktu ücret esas alınır (AAÜT, RG 04.11.2025, sayı 33067).
2026 avukatlık asgari ücret tarifesi nedir, nerede yayımlandı?
Yürürlükteki tarife, 04.11.2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesidir. Tarife yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Tarifenin metnine Resmî Gazete’den ulaşılabilir.
Avukat tarifenin altında ücretle dava üstlenir mi?
Hayır. Avukatlık Kanunu m. 164/4 ve tarifenin genel hükümleri, tarifenin altında vekâlet ücreti kararlaştırılmasını yasaklar. Ayrıca avukat bir davayı hiç ücret almadan üstlenirse bunu baro yönetim kuruluna bildirir.
Avukatla yüzde üzerinden ücret anlaşması mümkün mü?
Evet, dava değerinin yüzde yirmi beşini aşmamak üzere yüzde ücret kararlaştırmak mümkündür (Avukatlık Kanunu m. 164/2). Boşanma davasının kendisi gibi maktu ücrete tabi işlerde ise tarifedeki asgari tutar ayrıca geçerlidir.
Danışma ücreti ve tavsiye tarifeleri
Avukat danışma ücreti ne kadar?
2025-2026 tarifesine göre büroda sözlü danışmanın ilk saati için asgari ücret 4.000 TL, yazılı danışmanın ilk saati için 7.000 TL’dir. Dilekçe veya ihtarname yazımı için asgari ücret 6.000 TL’dir. Bu tutarlar asgari sınırdır.
Baro tavsiye tarifesi bağlayıcı mı?
Hayır, baroların tavsiye niteliğindeki tarifeleri bağlayıcı asgari tarife değildir. Bağlayıcı alt sınırı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi belirler. Üstelik tavsiye tarifeleri barodan baroya değişir.
Nafaka da istenirse vekâlet ücreti nasıl hesaplanır?
Nafaka davalarında vekâlet ücreti, hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplanır ve maktu ücretten az olamaz (AAÜT Genel Hükümler m. 9). Buna karşılık reddedilen nafaka kısmı için ücret yoktur.
Karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti
Boşanma davasını kazanınca avukat parasını kim öder?
Mahkeme hükümde karşı tarafa vekâlet ücreti yükletir ve bu ücret avukata aittir (Avukatlık Kanunu m. 164, son fıkra). Buna karşılık müvekkilin kendi avukatıyla kararlaştırdığı sözleşme ücreti bundan ayrıdır.
Karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti ne kadar olur?
Mahkemenin karşı tarafa yükleteceği ücret tarifedeki miktardan az, tarifedeki miktarın üç katından çok olamaz (AAÜT Genel Hükümler m. 3/1). Mahkeme hüküm tarihinde yürürlükte olan tarifeyi uygular (AAÜT Genel Hükümler m. 21).
Dava erken biterse vekâlet ücreti azalır mı?
Evet. Ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar feragat, kabul veya sulh hâlinde tarifedeki ücretin yarısı, bu aşamadan sonra tamamı uygulanır (AAÜT Genel Hükümler m. 6).
Manevi tazminat talebinde vekâlet ücreti nasıl hesaplanır?
Manevi tazminatta mahkeme vekâlet ücretini, hüküm altına alınan miktar üzerinden tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplar. Talep tamamen reddedilirse maktu ücret uygulanır (AAÜT Genel Hükümler m. 10).
Avukatsız boşanma davası
Boşanma davası açmak için avukat şart mı?
Hayır, avukat şart değildir. Dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasını bizzat açar ve takip eder (Avukatlık Kanunu m. 35/3). HMK m. 71 de davayı kendisi veya vekil aracılığıyla açma imkânını tanır.
Avukatsız boşanma davası açmak için ne yapmalıyım?
Önce dava türünü belirlemeniz, ardından yetkili aile mahkemesine dilekçe ve delillerinizle başvurmanız gerekir. Bu aşamada harç ve gider avansını yatırırsınız ya da adli yardım istersiniz. Sonrasında duruşmaları ve kanun yolu sürelerini kendiniz takip edersiniz.
Avukatsız anlaşmalı boşanma mümkün mü?
Evet, mümkündür. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmesi, eşlerin birlikte başvurması veya birinin diğerinin davasını kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerekir (TMK m. 166/3). Yani avukat bu şartlardan biri değildir.
Karşı tarafın avukatı varsa benim de avukat tutmam gerekir mi?
Hayır. Karşı tarafın avukatla temsil edilmesi diğer tarafa avukat tutma zorunluluğu getirmez. Her taraf davasını kendisi takip etme hakkına sahiptir (Avukatlık Kanunu m. 35/3).
Her avukat boşanma davasına bakar mı?
Avukatlık Kanunu m. 35/1, mahkemeler önünde başkasına ait hakları dava etme ve takip etme yetkisini baroda yazılı avukatlara verir. Ancak kanun boşanma davası için bundan ayrı bir şart öngörmez.
Avukat değiştirmek duruşmayı erteler mi?
Kural olarak hayır. Bir tarafın avukat tutmak istemesi veya avukatın istifası ya da azli sebebiyle yargılama başka güne bırakılamaz; geçerli özürde mahkeme bir defaya mahsus kısa süre verir (HMK m. 77/3-4).
Boşanma vekâletnamesi
Genel vekâletname ile boşanma davası açmak mümkün mü?
Hayır. Boşanma davası kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır ve vekâletnamede boşanmaya ilişkin özel yetki bulunmalıdır (HMK m. 74). Yargıtay bu eksiklik giderilmeden davanın sonuçlandırılamayacağını belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/8065, K. 2024/5839).
Boşanma vekâletnamesinde hangi yetkiler olmalı?
Vekâletnamede boşanma davası açma ve takip etme yetkisi açıkça yazılmalıdır. Ayrıca sulh, davadan veya kanun yollarından feragat, kabul ve alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuru için de açık yetki gerekir (HMK m. 74).
Boşanma vekâletnamesi fotoğraflı mı olmalı?
Evet. Yargıtay, boşanma vekâletnamesinin özel yetki içermesi ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği m. 93 gereği fotoğraflı olması gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, E. 2023/9982, K. 2024/7222, T. 10.10.2024).
Vekâletnamede özel yetki yoksa dava ne olur?
Mahkeme özel yetkili vekâletname ister ve ibraz edilirse yargılamaya devam eder. Yargıtay, eksiklik giderilmeden verilen bir kararı bu gerekçeyle bozmuştur. Ayrıca avukat vekâletnameyi süresinde getirmez ve asıl da işlemleri kabul etmezse kanun işlemleri yapılmamış sayar (HMK m. 77/1).
Vekilin yetkileri ve duruşma
Avukat benim adıma davadan feragat etme yetkisine sahip mi?
Ancak vekâletnamede bu konuda açık yetki varsa. HMK m. 74, açıkça yetki verilmemiş vekilin davadan veya kanun yollarından feragat edemeyeceğini, davayı kabul edemeyeceğini ve sulh olamayacağını düzenler.
Anlaşmalı boşanmada duruşmaya bizzat gitmek zorunlu mu?
Evet, anlaşmalı boşanmada hâkim tarafları bizzat dinler (TMK m. 166/3). Bu nedenle davayı bir vekil takip etse bile tarafın duruşmada hazır olması gerekir.
Avukat vekâletname örneğini kendisi onaylama yetkisine sahip mi?
Evet. Avukat vekâletname örneğini kendisi onaylayarak kullanır ve bu örnekler resmî örnek hükmündedir (Avukatlık Kanunu m. 56/1). Dosyaya vekâletnamenin aslı veya avukat onaylı örneği konur (HMK m. 76).
Yurt dışından boşanma vekâletnamesi vermek mümkün mü?
Yurt dışında yaşayan kişi için vekâletname şartları ayrı kurallara bağlıdır ve bu yazıda resmî kaynaktan doğrulanmadığı için adım verilmemiştir. Bu nedenle güncel şartları ilgili konsolosluktan öğrenmek gerekir.
Boşanma davası masrafları için adli yardım
Param yok, nasıl boşanma davası açabilirim?
Ödeme gücünüz yoksa dava dilekçesiyle birlikte mahkemeden adli yardım isteme hakkınız vardır (HMK m. 334/1). Ayrıca baronun adli yardım bürosuna başvurarak avukat görevlendirilmesini talep etmek de mümkündür (Avukatlık Kanunu m. 176-181).
Devlet boşanma davası için avukat verir mi?
Evet, şartları varsa. Mahkeme adli yardım kapsamında, davanın avukatla takibi gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temin eder (HMK m. 335/1-ç). Ayrıca baro adli yardım bürosu da avukat görevlendirir.
Adli yardım boşanma davasında neleri kapsar?
Adli yardım; yargılama ve takip giderlerinden geçici muafiyet, teminattan muafiyet, giderlerin Devletçe avans olarak ödenmesi ve gerekirse avukat temini kapsar (HMK m. 335/1). Ayrıca mahkeme adli yardımı kısmen de kabul eder.
Adli yardım için nereye başvurmalıyım?
Mahkemeden adli yardım talebinin yeri, asıl talebin karara bağlanacağı mahkemedir (HMK m. 336). Baro adli yardımı için ise kişi baronun adli yardım bürosuna veya temsilcilerine başvurur.
Adli yardım için hangi belgeler gerekir?
Mahkemeden adli yardım isteyen kişi iddiasının özetini, delillerini ve mali durumunu gösteren belgeleri sunar (HMK m. 336). Baroların istediği belgeler ise baroya göre farklılık gösterir.
Adli yardımda itiraz ve sonradan ödeme
Adli yardım talebim reddedilirse ne yapabilirim?
Mahkemenin ret kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz etme hakkınız vardır ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (HMK m. 337). Baro adli yardım bürosunun reddine karşı ise kişi baro başkanına başvurur (Avukatlık Kanunu m. 178/2).
Adli yardım alırsam hiç masraf ödemez miyim?
Hayır, adli yardım giderleri geçici olarak erteler. Mahkeme ertelenen giderleri davada haksız çıkan taraftan tahsil ettirir. Ayrıca mali durumu düzelen veya yanlış bilgi veren kişinin adli yardımını kaldırır (HMK m. 338-339).
Davayı kaybedersem adli yardımla ertelenen masrafları öder miyim?
Kural olarak evet. Ancak mahkeme adli yardımdan yararlanan kişi aleyhine sonuçlanan davalarda en çok bir yıla kadar taksit imkânı tanır ve mağduriyet hâlinde muafiyete karar verir (HMK m. 339).
Adli yardımla atanan avukatın ücretini kim öder?
Mahkemenin talebiyle baroca görevlendirilen avukatın ücreti yargılama gideri olarak Hazineden ödenir (HMK m. 340).
Baro adli yardımında haklı çıkarsam bir ödeme yapar mıyım?
Evet. Adli yardımdan yararlanan kişi davada haklı çıkarsa yararlandığı kısmın yüzde beşi baronun adli yardım bürosunun geliri olur (Avukatlık Kanunu m. 180/1-e).
Mahkeme, süreç ve arabuluculuk
Boşanma davasına hangi mahkeme bakar?
Boşanma davasına aile mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m. 4). Ancak aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davayı görür.
Boşanma davasında yetkili mahkeme neresidir?
Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya eşlerin son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir (TMK m. 168). Dolayısıyla davacı bu yerlerden birini seçer.
Boşanma davası ne kadar sürer?
Boşanma davasının süresi için kanunda sabit bir süre yoktur; mahkemenin iş yüküne, dava türüne ve delil sayısına göre değişir. Özellikle çekişmeli davalarda tanık ve bilirkişi işlemleri süreyi uzatır.
Boşanmada arabuluculuk zorunlu mu?
Hayır. Boşanmanın kendisi ve velayet gibi kamu düzenine ilişkin konular arabuluculuğa elverişli değildir (6325 sayılı Kanun m. 1/2). Bu nedenle boşanma davası için dava şartı arabuluculuk yoktur.
Boşanmanın mali sonuçları için arabulucuya gitmek mümkün mü?
Evet, eşler serbestçe tasarruf ettikleri mal varlığı uyuşmazlıklarını ihtiyari arabuluculuğa götürme imkânına sahiptir. Ancak arabulucu tarafsızdır ve taraflardan birinin vekili değildir.
Boşanma kararına karşı kanun yolu nedir?
Aile mahkemesinin boşanma kararına karşı kanun yolu istinaftır. Anlaşmalı boşanmada taraflar kanun yolundan feragat ederse karar daha erken kesinleşir; vekilin feragati için vekâletnamede açık yetki gerekir (HMK m. 74).
Boşanma davasında şiddet varsa ceza süreci ayrı mı yürür?
Evet. Boşanma davası bir hukuk davasıdır; şiddet olayına ilişkin ceza soruşturması ve koruma tedbirleri ayrı yürür. Ayrıca ceza muhakemesindeki zorunlu avukat görevlendirmesi boşanma davasını kapsamaz.
Kaynakça
Mevzuat
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, m. 35, 56, 164, 176-181. mevzuat.gov.tr
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 71, 74, 76, 77, 334-340. mevzuat.gov.tr
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 166, 168, 169. mevzuat.gov.tr
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun, m. 4.
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 1/2.
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (2025-2026), Resmî Gazete 04.11.2025, sayı 33067.
- Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98), Resmî Gazete 31.12.2025, sayı 33124 (5. mükerrer).
Yargı kararları
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/8065, K. 2024/5839, T. 12.09.2024.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/9982, K. 2024/7222, T. 10.10.2024.
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, yürürlükteki mevzuat ve güncel yargı kararları değerlendirmeyi değiştirebilir. Metin tek başına hukuki danışmanlık veya somut olaya özgü hukuki görüş yerine geçmez.
