Taksirle yangına neden olma suçu, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli bir yangına yol açmaktır. Türk Ceza Kanunu bu suçu 171. maddede “genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması” başlığıyla düzenler ve cezası 3 aydan 1 yıla kadar hapistir. Ancak yangın ormanda çıkarsa Orman Kanunu’ndaki çok daha ağır hüküm devreye girer.
Kısaca
- Ceza: 3 aydan 1 yıla kadar hapis (TCK m. 171/1-a).
- Şikâyet: Suç şikâyete bağlı değildir; savcılık kendiliğinden soruşturur. Ayrıca uzlaştırma kapsamında değildir.
- Önödeme: Suç önödeme kapsamındadır (TCK m. 75/6); şüpheli ödeme yaparsa savcılık kamu davası açmaz.
- Orman yangını: Taksirle orman yangınına neden olmanın cezası 3 yıldan 10 yıla kadar hapistir (Orman Kanunu m. 110/3).
- Yaralanma veya ölüm: Yangın birinin yaralanmasına veya ölümüne yol açarsa taksirle yaralama ya da taksirle öldürme hükümleri gündeme gelir.
Taksirle Yangına Neden Olma Suçu Nedir?
Ceza hukukunda taksirle yangına neden olma suçu, kişinin sonucu istememesine rağmen dikkatsizlik veya özensizlik sonucu bir yangın çıkarması ve bu yangının başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlike oluşturmasıdır. Kanun bu suçu TCK m. 171’in birinci fıkrasının (a) bendinde düzenler; korunan değer ise genel güvenliktir.
Bunun yanında madde, taksirle bina çökmesine, toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmayı da cezalandırır. Öte yandan bu yazı, maddenin yangına ilişkin kısmını ele alır.
Taksir nedir?
Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen sonucu, öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir (TCK m. 22/2). Buna karşılık kişi sonucu öngördüğü hâlde istememiş ve gerçekleşmeyeceğine güvenmişse bilinçli taksir vardır; bu durumda hâkim cezayı üçte birden yarısına kadar artırır (TCK m. 22/3).
Tehlike şartı neden önemli?
Her yangın bu suçu oluşturmaz. Çünkü suçun oluşması için yangının başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlike yaratması gerekir. Bu nedenle yalnızca failin kendi eşyasının yandığı ve başka kimsenin tehlikeye girmediği bir olayda bu suç oluşmaz.
Taksirle Yangına Neden Olma Suçunun Unsurları
Taksirle yangına neden olma suçu için dört unsurun birlikte bulunması gerekir: özensiz bir davranış, bu davranışla çıkan yangın, yangının başkaları bakımından somut tehlike yaratması ve davranış ile yangın arasında illiyet bağı. Özellikle illiyet bağının ispatı için yangının çıkış nedenini somut delillerle belirlemek zorunludur.
- Fail: Kanun failde özel bir sıfat aramaz; dolayısıyla herkesin bu suçun faili olması mümkündür.
- Hareket: Söndürülmeden bırakılan soba veya ocak, atılan sigara izmariti, kontrolsüz yakılan çalı veya bakımı yapılmayan elektrik tesisatı gibi özensiz davranışlar.
- Tehlike: Başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı için somut tehlike.
- İlliyet bağı: Yangının gerçekten bu davranıştan kaynaklandığının ortaya konması.
Nitekim Yargıtay 8. Ceza Dairesi 02.10.2012 tarihli kararında, tarlasının kenarındaki çalı ve çırpıyı yakan ve ateşin kontrolden çıkarak komşu tarladaki ağaçlara zarar vermesine yol açan sanığın eyleminin TCK m. 171/1-a’daki suçu oluşturduğunu belirterek hükmü bozmuştur (E. 2012/18737, K. 2012/29289).
Bunun yanı sıra daha yeni bir kararda da benzer bir olay vardır. Sanık, meyve bahçesinde temizlik sonrası biriken çöpleri arazide yakmış ve ateş tamamen sönmeden yerinden ayrılmıştır; ardından büyüyen ateş yangına dönüşmüş ve bir şirkete ait sulama kanalında maddi zarar oluşmuştur. Yargıtay 8. Ceza Dairesi’ne göre yaktığı ateşin sönmesini beklemeden ayrılan kişi, dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal etmiştir. Bu nedenle Daire, ikrar, olay yeri tutanağı, yangın raporu ve keşif sonrası alınan bilirkişi raporuyla sabit görülen eylemin TCK m. 171 kapsamında kaldığını kabul etmiş ve mahkûmiyeti onamıştır (E. 2022/5137, K. 2023/3021, T. 09.05.2023).
Taksirle Yangına Neden Olma Suçunun Cezası
Taksirle yangına neden olma suçunun cezası 3 aydan 1 yıla kadar hapistir (TCK m. 171/1-a). Bilinçli taksir varsa hâkim cezayı üçte birden yarısına kadar artırır. Ayrıca hâkim, cezayı belirlerken failin kusur derecesini esas alır; kısa süreli hapis cezası koşulları varsa cezayı adli para cezasına veya başka bir seçenek yaptırıma çevirme imkânına sahiptir.
Hapis cezasını paraya çevirme imkânı var mı?
Kanuna göre bir yıl veya daha kısa süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır ve hâkim TCK m. 50 uyarınca bu cezayı adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevirme yetkisine sahiptir. Üstelik taksirli suçlarda hükmolunan hapis cezası uzun süreli olsa bile çevirme mümkündür; ancak bilinçli taksir hâlinde bu imkân yoktur (TCK m. 50/4).
Erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması
Cezanın üst sınırı düşük olduğu için, kanuni şartlar varsa hapis cezasının ertelenmesi (TCK m. 51) veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231) mümkündür. Mahkeme bu kararları sanığın sabıkasına, zararın giderilmesine ve hâkimin kanaatine göre verir.
Tekerrür ve hak yoksunluğu gündeme gelir mi?
Kanuna göre kasıtlı suçlar ile taksirli suçlar arasında tekerrür hükümleri geçerli değildir (TCK m. 58/4). Nitekim Yargıtay 8. Ceza Dairesi 08.02.2016 tarihli kararında, taksirle yangına neden olma suçundan verilen mahkûmiyette tekerrür ve TCK m. 53/1’deki hak yoksunluklarının uygulanmasını kanun yararına bozmuştur (E. 2016/806, K. 2016/1169).
Taksirle yangına neden olma suçunda tutuklama var mı?
Kanuna göre hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda, vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar dışında tutuklama kararı verilemez (CMK m. 100/4). Dolayısıyla TCK m. 171’in üst sınırı 1 yıl olduğu için bu suçtan tutuklama yapılamaz. Buna karşılık taksirle orman yangınında bu yasak geçerli değildir.
Taksirle Yangına Neden Olma Suçunda Şikâyet, Uzlaştırma ve Önödeme
Taksirle yangına neden olma suçu şikâyete bağlı değildir; savcılık olayı öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır ve zarar görenin şikâyetten vazgeçmesi soruşturmayı sona erdirmez. Ayrıca suç uzlaştırma kapsamında da değildir. Buna karşılık önödeme kapsamındadır; şüpheli savcılığın bildirdiği tutarı süresinde öderse savcılık kamu davası açmaz.
Taksirle yangına neden olma suçunda önödeme nasıl işler?
TCK m. 75’in altıncı fıkrası, genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçunu önödeme kapsamındaki suçlar arasında sayar. Suçun üst sınırı altı ayı aştığı için önödeme, maddenin genel kuralından değil, bu özel sayımdan kaynaklanır. Savcılık önödeme tutarını, hapis cezasının alt sınırının her günü için yüz Türk lirası üzerinden hesaplar; şüpheli de bu tutarı soruşturma giderleriyle birlikte öder (TCK m. 75/1-b). Ardından Cumhuriyet savcılığı bu tutarı şüpheliye tebliğ eder; şüpheli tebliğden itibaren 10 gün içinde öder. Ayrıca şüpheli 10 gün içinde talep ederse tutarı birer ay arayla üç eşit taksitle ödeme hakkına sahiptir. Ancak bu kapsamdaki suçu beş yıl içinde tekrar işleyen kişi, aynı suçtan dolayı önödemeden yararlanamaz (TCK m. 75/6).
Gün başına tutarı 7499 sayılı Kanun 30 liradan 100 liraya çıkarmıştır; bununla birlikte somut dosyadaki tutarı suç tarihindeki düzenleme belirler. Öte yandan önödeme yapılmadan dava açılmışsa mahkeme önödeme usulünü işletmek zorundadır (TCK m. 75/3).
Nitekim Yargıtay 8. Ceza Dairesi, söndürülmeden atılan sigara izmaritinin evin bahçesindeki eski eşyaların yanmasına yol açtığı bir olayda bu kuralı uygulamıştır. Daire’ye göre eylem TCK m. 171/1-a’daki suçu oluşturur ve bu suç TCK m. 75 uyarınca önödeme kapsamındadır. Dolayısıyla mahkeme usulüne uygun önödeme ihtarı yapmadan hüküm kuramaz; Daire de bu nedenle mahkûmiyeti bozmuştur (E. 2019/19958, K. 2021/1672, T. 04.02.2021).
Önödeme tazminat hakkını ortadan kaldırır mı?
Hayır. Önödeme yalnızca ceza davasının açılmasını önler. Dolayısıyla yangından zarar gören kişinin hukuk mahkemesinde tazminat isteme hakkı devam eder.
Taksirle Yangına Neden Olma Sonucu Yaralanma veya Ölüm
Yangın bir kişinin yaralanmasına veya ölümüne yol açarsa mahkeme taksirle yaralama (TCK m. 89) veya taksirle öldürme (TCK m. 85) hükümlerini uygular. Öte yandan Yargıtay, tehlike suçu olan TCK m. 171 ile zarar suçu olan taksirle yaralamanın aynı fiilden doğması hâlinde, ayrıca TCK m. 171’den mahkûmiyet kurulamayacağını kabul etmiştir.
Nitekim Yargıtay 12. Ceza Dairesi 17.12.2015 tarihli kararında, iş yeri yemekhanesindeki LPG tüplerinden sızan gazın patlaması sonucu çıkan yangında çevredeki kişilerin yaralandığı olayda, sanık hakkında hem TCK m. 171 hem taksirle yaralamadan kurulan hükmün TCK m. 171’e ilişkin kısmını bozmuştur (E. 2015/15290, K. 2015/19348).
| Sonuç | Uygulanan hüküm | Ceza |
|---|---|---|
| Yalnızca tehlike, kimse zarar görmedi | TCK m. 171/1-a | 3 ay – 1 yıl hapis |
| Bir kişi yaralandı | TCK m. 89/1 | 4 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası |
| Birden fazla kişi yaralandı | TCK m. 89/4 | 9 ay – 5 yıl hapis |
| Bir kişi öldü | TCK m. 85/1 | 2 – 6 yıl hapis |
| Birden fazla ölüm veya ölümle birlikte yaralanma | TCK m. 85/2 | 2 – 15 yıl hapis |
7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025) taksirle yaralamaya ilişkin cezaları artırmıştır; ancak bu tarihten önce işlenen fiillerde mahkeme lehe olan eski hükümleri uygular. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır; bununla birlikte bilinçli taksirle işlenen ağır yaralanmalarda şikâyet şartı yoktur.
Failin kendisi veya ailesi zarar görürse
Taksirli suçta meydana gelen netice münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından cezanın gereksiz olacak derecede ağır zarara yol açmışsa hâkim ceza vermez; bilinçli taksirde ise hâkim cezayı yarıdan altıda bire kadar indirme yetkisine sahiptir (TCK m. 22/6). Ancak yangında başkaları da zarar görmüşse bu hüküm devreye girmez.
Taksirle Orman Yangınına Neden Olma
Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak orman yangınına neden olan kişi hakkında mahkeme, TCK m. 171 yerine Orman Kanunu’nun 110. maddesinin üçüncü fıkrasını esas alır ve 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezasına hükmeder. 7442 sayılı Kanun (RG 05.04.2023) bu cezayı 2-7 yıldan 3-10 yıla çıkarmıştır.
- İndirim: Mahkeme, failin yangını söndürmeye ve etkilerini azaltmaya yönelik çabalarını veya zararın azlığını gözeterek cezayı yarısına kadar indirir.
- Ateş yakma yasağı: Ormanda yasak yerde ateş yakmak, ateşi söndürmeden ayrılmak veya sönmemiş sigara atmak, yangın çıkmasa bile Orman Kanunu m. 110/2 uyarınca 1 yıldan 3 yıla kadar hapis gerektirir.
- Önödeme: Orman Kanunu m. 110’daki suçlar önödeme kapsamında değildir.
- Görevli mahkeme: Taksirle orman yangınına asliye ceza mahkemesi, kasten orman yakmaya ağır ceza mahkemesi bakar.
Buna karşılık kasten orman yakmanın cezası en az 10 yıl hapis ve adli para cezasıdır (Orman Kanunu m. 110/4). Öte yandan kamuoyunda tartışılan, taksirli orman yangını için daha ağır ceza öngören kanun teklifleri bu yazının yayımlandığı tarihte yasalaşmamıştır.
Taksirle Yangına Neden Olma ile Kasten Yangın Çıkarma Farkı
Kişi yangını bilerek ve isteyerek çıkarırsa taksirle yangına neden olma değil, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçu (TCK m. 170) oluşur. 7571 sayılı Kanun bu suçun cezasını 1 yıldan 5 yıla kadar hapse çıkarmıştır; ayrıca suç kişilerin toplu bulunduğu yerlerde işlenirse ceza yarı oranında artar.
Başkasının malını kasten yakmanın ise nitelikli mala zarar verme (TCK m. 152) kapsamına girmesi mümkündür. Buna karşılık mala zarar verme suçu taksirle işlenemez; nitekim Yargıtay 17. Ceza Dairesi 24.09.2018 tarihli kararında, kast ile taksir ayrımının yapılması ve taksir varsa TCK m. 171’in değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir (E. 2017/3079, K. 2018/11059).
Yangınla ilgili bir soruşturmayla mı karşı karşıyasınız?
Taksirin varlığı, illiyet bağı ve önödeme seçeneği bakımından dosyadaki bilirkişi ve itfaiye raporları belirleyicidir. Somut durumunuz için bir avukata danışabilirsiniz.
Taksirle Yangına Neden Olma Suçunda Sık Görülen Olaylar
Uygulamada taksirle yangına neden olma dosyalarının büyük bölümü evde, tarlada, ormanlık alanda veya iş yerinde yaşanan birkaç tipik olaydan doğar. Bu nedenle her olayda belirleyici olan, failin hangi özen yükümlülüğünü ihlal ettiği ve yangının başkaları için tehlike yaratıp yaratmadığıdır.
- Evde yangın: Söndürülmeden bırakılan soba, ocakta unutulan yemek, kapasitesinin üzerinde yük taşıyan priz veya bakımsız elektrik tesisatı.
- Tarım atığı ve çalı yakma: Kontrolsüz yakılan anız, çalı veya bahçe atığının komşu araziye sıçraması.
- Sigara izmariti: Sönmemiş izmaritin kuru ota, çöpe veya ormanlık alana atılması.
- Piknik ve mangal: Yasak alanda ateş yakılması veya mangal közünün söndürülmeden bırakılması.
- İş yeri yangını: Tüp, kaynak işi veya elektrik tesisatında güvenlik önlemlerinin alınmaması.
Taksirle Yangına Neden Olma Davasında Deliller ve Süreç
Taksirle yangına neden olma dosyalarında belirleyici delil, yangının çıkış nedenini ortaya koyan itfaiye raporu ve bilirkişi incelemesidir. Bunun yanında mahkeme olay yeri tutanaklarını, kamera kayıtlarını, tanık beyanlarını ve elektrik tesisatına ilişkin teknik raporları da değerlendirir. Dolayısıyla çıkış nedeni somut olarak belirlenemezse mahkûmiyet kurulamaz.
Ancak mahkeme, çıkış nedenini araştırmadan da karar veremez. Örneğin bir dosyada olay yeri bilirkişi raporu, suç tutanağı ve itfaiye raporu yangının çıkış yerini, nedenini ve sanığın kusurunu ortaya koyamamış; mahkeme bu eksik delillerle beraat kararı vermiştir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi’ne göre yangının çıkış nedeni ve sanığın kusuru, alanında yetkin bilirkişi eşliğinde olay yerinde keşif yapılarak tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Bu nedenle Daire, eksik araştırma ve yetersiz bilirkişi raporuyla kurulan hükmü bozmuştur (E. 2020/7573, K. 2021/8671, T. 12.04.2021).
- 1 Olay ve tutanak: İtfaiye ve kolluk olay yerinde tespit yapar.
- 2 Soruşturma: Savcılık şikâyet aranmaksızın soruşturur ve bilirkişi raporu alır.
- 3 Önödeme: Suç önödeme kapsamındaysa savcılık şüpheliye önödeme önerisini tebliğ eder.
- 4 Karar: Şüpheli ödeme yapmazsa ve yeterli şüphe varsa savcılık iddianame düzenler; yoksa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verir.
- 5 Yargılama: Davaya asliye ceza mahkemesi bakar.
Savcılığın dava açmama kararına itiraz ve kararın sonuçları için kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazımıza bakabilirsiniz.
Görevli mahkeme ve zamanaşımı
Taksirle yangına neden olma suçuna asliye ceza mahkemesi bakar. Ayrıca dava zamanaşımı, üst sınırı beş yıldan fazla olmayan hapis cezası gerektiren suçlar için 8 yıldır (TCK m. 66/1-e). Buna karşılık taksirle orman yangınında ve taksirle öldürmede bu süre 15 yıldır (TCK m. 66/1-d).
Yangından Doğan Tazminat Sorumluluğu
Yangına kusuruyla neden olan kişi, ceza davasından bağımsız olarak, verdiği zararı haksız fiil hükümlerine göre tazmin etmekle yükümlüdür (TBK m. 49). Zarar gören, tazminat davasını zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl içinde açmalıdır; ancak fiil daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre geçerlidir (TBK m. 72/1).
Öte yandan hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle ve beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m. 74). Bununla birlikte Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 22.11.2021 tarihli kararında, kesinleşmiş ceza kararındaki maddi vakıaların ve fiilin hukuka aykırılığının ise hukuk hâkimini bağladığını belirtmiştir (E. 2021/5050, K. 2021/11807).
Yapı malikinin ve kurumların sorumluluğu
Kanuna göre yapının yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğan zararlarda yapı maliki kusursuz sorumludur (TBK m. 69). Ancak zarar gören, zararın bu bozukluk veya eksiklikten doğduğunu ispat etmelidir. Nitekim Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 20.05.2019 tarihli kararında, elektrik direklerinden çıktığı ileri sürülen yangında yangının çıkış şekline dair somut tespit bulunmadığı için illiyet bağının kurulamadığını belirterek tazminat hükmünü bozmuştur (E. 2018/7048, K. 2019/4682).
Zarar görenin yangın sigortası varsa sigorta şirketinden ödeme alması mümkündür; ardından sigortacı, ödediği tutar oranında sorumluya rücu etme hakkına sahiptir. Benzer bir haksız fiil tazminatının işleyişini darp nedeniyle tazminat davası yazımızda anlattık.
Taksirle Yangına Neden Olma Dosyalarında Sık Yapılan Hatalar
Taksirle yangına neden olma dosyalarında hak kayıpları çoğunlukla önödeme fırsatının değerlendirilmemesinden, teknik raporlara itiraz edilmemesinden ve tazminat sürelerinin kaçırılmasından doğar. Bu nedenle aşağıdaki hatalar hem şüpheli hem de zarar gören açısından sonucu etkileme riski taşır.
- Önödeme tebliğini dikkate almamak ve 10 günlük süreyi kaçırmak.
- Bilirkişi ve itfaiye raporlarındaki çıkış nedeni tespitine itiraz etmemek.
- Olay yerindeki kamera kayıtlarının kısa sürede silinebileceğini hesaba katmamak.
- Zarar görenin, şikâyetten vazgeçerek davanın biteceğini düşünmesi.
- Ormanlık alana yakın yerdeki olayları sıradan bir yangın gibi değerlendirmek.
- Tazminat davası için ceza davasının bitmesini beklerken süreyi kaçırmak.
Yangından zarar mı gördünüz?
Ceza soruşturması ile tazminat talebi farklı süre ve ispat kurallarına tabidir. Belgelerinizle birlikte bir avukattan hukuki görüş alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Taksirle yangına neden olma suçu ve ceza
Taksirle yangına neden olma suçu nedir?
Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli bir yangına yol açmaktır. Kanun bu suçu TCK m. 171/1-a’da düzenler.
Taksirle yangına neden olmanın cezası nedir?
Kanuna göre bu suçun cezası 3 aydan 1 yıla kadar hapistir (TCK m. 171/1-a).
Taksirle yangına neden olma suçunda hapis cezasını paraya çevirmek mümkün mü?
Koşulları varsa mümkündür. Hâkim, bir yıl veya daha kısa süreli hapis cezasını adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevirme yetkisine sahiptir (TCK m. 50).
Bilinçli taksirle yangın çıkarmanın cezası nedir?
Bilinçli taksir varsa hâkim cezayı üçte birden yarısına kadar artırır (TCK m. 22/3). Ayrıca bu durumda taksirli suçlara özgü uzun süreli hapsin paraya çevrilmesi imkânı da yoktur.
Bilinçli taksir ile basit taksir arasındaki fark nedir?
Basit taksirde kişi sonucu öngörmez. Buna karşılık bilinçli taksirde kişi sonucu öngördüğü hâlde istemez ve gerçekleşmeyeceğine güvenir.
Kimse zarar görmezse yine de suç oluşur mu?
Yangın başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlike yaratmışsa, kimse zarar görmese bile suç oluşur.
Sadece kendi evim yandıysa ceza alır mıyım?
Yangın yalnızca sizin eşyanızı etkilemiş ve başka kimseyi tehlikeye sokmamışsa bu suç oluşmaz. Ancak komşulara veya başkalarına tehlike yaratmışsa suç gündeme gelir.
Ailem yangında zarar görürse yine de ceza alır mıyım?
Kanuna göre taksirli suçun sonucu münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından cezayı gereksiz kılacak derecede ağır zarara yol açmışsa hâkim ceza vermez; bilinçli taksirde ise hâkim cezayı yarıdan altıda bire kadar indirme yetkisine sahiptir (TCK m. 22/6).
Tutuklama, erteleme ve adli sicil
Taksirle yangına neden olma suçunda tutuklama olur mu?
Olmaz. Çünkü hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda, vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç, tutuklama kararı verilemez (CMK m. 100/4).
Taksirle yangın suçunda erteleme veya HAGB mümkün mü?
Kanuni şartlar varsa hapis cezasının ertelenmesi (TCK m. 51) veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231) mümkündür.
Taksirle yangın suçu sabıkaya işler mi?
Kesinleşen mahkûmiyet adli sicil kaydına girer. Buna karşılık şüpheli önödeme yaparsa savcılık kamu davası açmaz ve mahkûmiyet doğmaz.
Taksirli suçta tekerrür hükümleri geçerli mi?
Kanuna göre kasıtlı suçlar ile taksirli suçlar arasında tekerrür hükümleri geçerli değildir (TCK m. 58/4).
Şikâyet, önödeme ve uzlaştırma
Taksirle yangına neden olma suçu şikâyete bağlı mı?
Hayır. Bu nedenle savcılık olayı öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır.
Zarar gören şikâyetini geri alırsa dava düşer mi?
Düşmez. Çünkü suç şikâyete bağlı değildir; bu yüzden şikâyetten vazgeçme soruşturmayı veya davayı sona erdirmez.
Taksirle yangın suçunda uzlaştırma var mı?
Hayır. Kanuna göre genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçu uzlaştırma kapsamında değildir.
Taksirle yangın suçunda önödeme var mı?
Evet. TCK m. 75/6, genel güvenliğin taksirle tehlikeye sokulması suçunu önödeme kapsamındaki suçlar arasında sayar. Yargıtay da önödeme ihtarı yapılmadan kurulan mahkûmiyeti bozmuştur (8. CD, E. 2019/19958, K. 2021/1672).
Önödeme tutarı ne kadar?
Savcılık tutarı, hapis cezasının alt sınırının her günü için yüz Türk lirası üzerinden hesaplar; şüpheli de bu tutarı soruşturma giderleriyle birlikte öder (TCK m. 75/1-b). Kesin tutarı ise savcılığın tebliğ ettiği yazı gösterir.
Önödeme süresi kaç gün?
Kanuna göre şüpheli, savcılığın tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödeme yapmalıdır.
Önödemeyi taksitle yapmak mümkün mü?
Evet. Şüpheli 10 gün içinde talep ederse tutarı birer ay arayla üç eşit taksitle ödeme hakkına sahiptir; ancak taksit süresinde ödenmezse önödeme hükümsüz kalır.
Önödeme yapılırsa ne olur?
Savcılık kamu davası açmaz. Ayrıca önödeme üzerine verilen karar özel bir sistemdeki kayda girer ve bu kayıt yalnızca kanunda sayılan amaçlara hizmet eder (TCK m. 75/7).
Önödeme yapmazsam ne olur?
Savcılık soruşturmaya devam eder; yeterli şüphe varsa iddianame düzenler ve davaya asliye ceza mahkemesi bakar.
Aynı suçu tekrar işlersem önödeme hakkım olur mu?
Bu kapsamdaki suçları beş yıl içinde tekrar işleyen kişi, aynı suçtan dolayı önödemeden yararlanamaz (TCK m. 75/6).
Önödeme yapmak suçu kabul etmek anlamına gelir mi?
Önödeme bir mahkûmiyet değildir ve kamu davasının açılmasını önler. Ancak zarar görenin tazminat hakkını ortadan kaldırmaz (TCK m. 75/5).
Yaralanma ve ölüm
Yangında biri yaralanırsa hangi ceza gündeme gelir?
Bu durumda taksirle yaralama hükümleri devreye girer; bir kişinin yaralanmasında ceza 4 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m. 89/1).
Yangında birden fazla kişi yaralanırsa ceza nedir?
Fail taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olursa mahkeme 9 aydan 5 yıla kadar hapis cezasına hükmeder (TCK m. 89/4).
Yangında biri ölürse ceza nedir?
Bu durumda taksirle öldürme hükümleri devreye girer; ceza 2 yıldan 6 yıla kadar hapistir. Ayrıca birden fazla ölüm veya ölümle birlikte yaralanma varsa ceza 2 yıldan 15 yıla kadar hapistir (TCK m. 85).
Yaralanma varsa fail ayrıca taksirle yangından da ceza alır mı?
Yargıtay, tehlike suçu olan TCK m. 171 ile taksirle yaralamanın aynı fiilden doğması hâlinde ayrıca TCK m. 171’den mahkûmiyet kurulamayacağını kabul etmiştir.
Yangında taksirle yaralama şikâyete bağlı mı?
Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak birinci fıkra kapsamındaki basit yaralama hariç, suç bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet şartı yoktur (TCK m. 89/5).
Orman yangını
Taksirle orman yangınına neden olmanın cezası nedir?
Orman Kanunu’na göre ceza 3 yıldan 10 yıla kadar hapistir (Orman Kanunu m. 110/3).
Orman yangınında ceza indirimi var mı?
Var. Mahkeme, failin yangını söndürme ve etkilerini azaltma çabalarını veya zararın azlığını gözeterek cezayı yarısına kadar indirir (Orman Kanunu m. 110/3).
Ormanda ateş yakmak yangın çıkmasa da suç mu?
Evet. Ormanda izin verilen yerler dışında ateş yakmak veya yakılan ateşi söndürmeden ayrılmak 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir (Orman Kanunu m. 76/b ve 110/2).
Ormana sigara izmariti atmanın cezası nedir?
Ormanlara sönmemiş sigara veya yangına yol açma riski taşıyan madde atmak, yangın çıkmasa bile 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir (Orman Kanunu m. 76/c ve 110/2).
Ormana yakın yerde anız veya çalı yakmak suç mu?
Ormanlara dört kilometre mesafede veya kanunda belirtilen orman köylerinin sınırları içinde anız veya benzeri bitki örtüsü yakmak yasaktır (Orman Kanunu m. 76/d) ve 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir (m. 110/2).
Taksirle orman yangınında önödeme var mı?
Hayır. Orman Kanunu m. 110’daki suçlar önödeme kapsamında değildir.
Kasten orman yakmanın cezası nedir?
On yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır (Orman Kanunu m. 110/4).
Taksirle orman yangınında tutuklama olur mu?
Cezanın üst sınırı iki yılı aştığı için CMK m. 100/4’teki tutuklama yasağı bu suçta geçerli değildir; bu nedenle hâkim tutuklama şartlarını somut olaya göre değerlendirir.
Süreç ve mahkeme
Taksirle yangın davasına hangi mahkeme bakar?
Asliye ceza mahkemesi bakar. Buna karşılık kasten orman yakma ağır ceza mahkemesinin görevindedir.
Taksirle yangın suçunda zamanaşımı ne kadar?
Kanuna göre dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK m. 66/1-e). Buna karşılık taksirle orman yangınında ve taksirle öldürmede bu süre 15 yıldır (TCK m. 66/1-d).
Yangının sebebi belirlenemezse ceza çıkar mı?
Hayır. Yangının çıkış nedeni ve failin davranışıyla illiyet bağı somut delillerle ortaya konamazsa mahkûmiyet kurulamaz.
Taksirle yangın davasında hangi deliller önemlidir?
Özellikle itfaiye raporu, bilirkişi incelemesi, olay yeri tutanakları, kamera kayıtları, tanık beyanları ve elektrik tesisatına ilişkin teknik raporlar önemlidir.
Bilirkişi raporuna itiraz etmek mümkün mü?
Evet. Taraflar, rapordaki çıkış nedeni veya kusur tespitine karşı gerekçeli itiraz etme ve ek rapor isteme hakkına sahiptir.
Kasten yangın çıkarmanın cezası nedir?
Genel güvenliği kasten tehlikeye sokacak biçimde yangın çıkarmanın cezası 1 yıldan 5 yıla kadar hapistir; suç kişilerin toplu bulunduğu yerlerde işlenirse ceza yarı oranında artar (TCK m. 170).
Mala zarar verme suçu taksirle oluşur mu?
Hayır. Mala zarar verme suçu yalnızca kasten işlenen bir suçtur; bu nedenle taksirle çıkan yangında mahkeme TCK m. 171’i değerlendirir.
Tazminat
Yangından zarar gören tazminat isteme hakkına sahip mi?
Evet. Yangına kusuruyla neden olan kişi, verdiği zararı haksız fiil hükümlerine göre tazmin etmekle yükümlüdür (TBK m. 49).
Yangın tazminatı davası için süre ne kadar?
Zarar gören, davayı zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl içinde açmalıdır; ancak fiil daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre geçerlidir (TBK m. 72/1).
Ceza davasında beraat edersem tazminat da ödemem mi?
Hayır, beraat tazminat sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Çünkü hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusur değerlendirmesi ve beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m. 74).
Bina kaynaklı yangında bina sahibi sorumlu mu?
Yapının yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğan zararlardan yapı maliki kusursuz sorumludur (TBK m. 69); ancak zarar gören, zararın bu nedenle doğduğunu ispatlamalıdır.
Sigorta şirketi ödeme yaptıktan sonra bana rücu eder mi?
Bu mümkündür. Sigortacı, ödediği tutar oranında sigortalısının yerine geçerek yangına neden olan sorumluya rücu etme hakkına sahiptir.
Kiracının neden olduğu yangında ev sahibinin tazminat hakkı var mı?
Kiracı, kiralananı özenle kullanma yükümlülüğüne aykırı davranarak yangına neden olmuşsa ev sahibi, kira sözleşmesi ve haksız fiil hükümleri çerçevesinde zararının giderilmesini isteme hakkına sahiptir.
Komşumdan sıçrayan yangında evim zarar gördü, hangi yollar var?
Savcılık olayı kendiliğinden soruşturur; siz de ifadenizde zararınızı bildirebilirsiniz. Zararın giderilmesi için ayrıca hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilirsiniz (TBK m. 49).
Avukat Desteği Hangi Aşamada Gerekir?
Taksirle yangına neden olma soruşturmasında avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak önödemenin kabulü, bilirkişi raporlarına itiraz ve yaralanma veya ölüm hâlinde devreye giren hükümler teknik değerlendirme gerektirir. Ceza süreçleri hakkında genel bilgi için ceza davaları sayfamıza, süre takibi için hukuki süre hesaplama aracına göz atabilirsiniz.
Kaynakça
Mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 22, 50, 51, 58, 66, 75, 85, 89, 152, 170 ve 171 (RG 12/10/2004, S. 25611). mevzuat.gov.tr
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 100 ve 231 (RG 17/12/2004, S. 25673).
- 6831 sayılı Orman Kanunu, m. 76 ve 110 (RG 08/09/1956, S. 9402).
- 7442 sayılı Kanun (RG 05/04/2023, S. 32154): Orman Kanunu m. 110’daki cezaların artırılması.
- 7571 sayılı Kanun (RG 25/12/2025, S. 33118): TCK m. 89 ve 170’teki cezaların artırılması.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 49, 69, 72 ve 74 (RG 04/02/2011, S. 27836).
Yargı kararları
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2015/15290, K. 2015/19348, T. 17.12.2015 (tehlike suçu ile taksirle yaralamanın birlikte uygulanmaması).
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2012/18737, K. 2012/29289, T. 02.10.2012 (çalı yakarken komşu araziye sıçrayan ateş).
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2016/806, K. 2016/1169, T. 08.02.2016 (taksirli suçta tekerrür ve hak yoksunluğu).
- Yargıtay 17. Ceza Dairesi, E. 2017/3079, K. 2018/11059, T. 24.09.2018 (mala zarar vermenin taksirle işlenememesi).
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2018/7048, K. 2019/4682, T. 20.05.2019 (yangında illiyet bağının ispatı).
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2021/5050, K. 2021/11807, T. 22.11.2021 (ceza kararının hukuk hâkimini bağlayan yönleri).
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2022/5137, K. 2023/3021, T. 09.05.2023 (çöp yakıp ateşi söndürmeden ayrılan sanığın taksirli sorumluluğu; De Jure AI karar veritabanı).
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2019/19958, K. 2021/1672, T. 04.02.2021 (sigara izmaritiyle çıkan yangında önödeme ihtarının zorunluluğu; De Jure AI karar veritabanı).
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2020/7573, K. 2021/8671, T. 12.04.2021 (yangının çıkış nedeni ve kusurun keşif ve bilirkişiyle belirlenmesi; De Jure AI karar veritabanı).
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, yürürlükteki mevzuat ve güncel yargı kararları değerlendirmeyi değiştirebilir. Metin tek başına hukuki danışmanlık veya somut olaya özgü hukuki görüş yerine geçmez.
