İnternetten İçerik Kaldırma 2026: 9. Madde İptalinden Sonra Yollar

İnternetten içerik kaldırma, hakkınızda yayımlanan bir haberin, paylaşımın, fotoğrafın veya videonun yayından çıkarılmasını ya da bu içeriğe erişimin engellenmesini istemektir. Anayasa Mahkemesi, kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğine başvuruyu düzenleyen 5651 sayılı Kanun m. 9’u iptal etti. İptal 10.10.2024’te yürürlüğe girdi. Bugün kişilik hakkı ihlallerinde yol, genel hukuk mahkemesinde dava ve ihtiyati tedbirdir. Özel hayatın gizliliği için ise m. 9/A başvurusu yürürlüktedir.

İnternetten İçerik Kaldırma Nedir?

İnternetten içerik kaldırma, hukuka aykırı bir içeriğin yayından çıkarılmasını veya ona erişimin engellenmesini sağlamaya yönelik başvuruların genel adıdır. Yayından çıkarma içeriği sunucudan siler. Erişim engeli ise içeriği yerinde bırakır, yalnızca ona ulaşımı kapatır. Hangi sonucu isteyeceğiniz, ihlalin türüne ve başvuracağınız mercie göre değişir.

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, iki kavramı ayrı ayrı tanımlar. Kanunun m. 2/1-(ö) bendine göre içeriğin yayından çıkarılması, içerik veya yer sağlayıcının içeriği sunucularından ya da barındırdığı içerikten çıkarmasıdır. Buna karşılık m. 2/1-(o) bendi erişimin engellenmesini alan adı, IP adresi veya URL gibi yöntemlerle erişimin kapatılması olarak tanımlar.

Ayrım pratikte önemlidir. Örneğin erişim engeli Türkiye’den erişimi kapatır, ancak içerik sunucuda durmaya devam eder. Yayından çıkarma ise içeriği kaynağında ortadan kaldırır. Bu nedenle talep dilekçesinde hangi sonucun istendiği açıkça yazılmalıdır.

İnternetten içerik kaldırma sürecindeki temel kavramlar

Başvurunun doğru kişiye yöneltilmesi için içeriği kimin ürettiğini ve kimin barındırdığını bilmek gerekir. Kanun bu kişileri farklı sorumluluklarla tanımlar.

Anayasa Mahkemesi 5651 Sayılı Kanun’un 9. Maddesini Neden İptal Etti?

Anayasa Mahkemesi, kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istenmesini düzenleyen 5651 m. 9’u ifade ve basın özgürlüğüne ölçüsüz müdahale oluşturduğu için iptal etti. Mahkemeye göre kural belirsizdi. Hâkimlikler çelişmeli yargılama yapmadan karar veriyordu ve kural içeriğe süresiz erişim engeli getiriyordu. İptal kararı 10.10.2024’te yürürlüğe girdi.

İptal kararının künyesi ve kapsamı

Kararın doğru künyesi şudur: Anayasa Mahkemesi, 11.10.2023 tarihli, E. 2020/76, K. 2023/172 sayılı karar; Resmî Gazete 10.01.2024, sayı 32425. İptal davasını milletvekilleri açtı. Ayrıca bir sulh ceza hâkimliği itiraz yoluyla aynı konuyu Anayasa Mahkemesine taşıdı; Mahkeme iki dosyayı birleştirdi.

Mahkeme, 6518 sayılı Kanunla değişik m. 9’un (1) ve (3) numaralı fıkralarını Anayasa’nın 13, 26 ve 28. maddelerine aykırı buldu. Mahkeme, uygulanamaz hâle gelen kalan kısmı da 6216 sayılı Kanun m. 43/4 uyarınca iptal etti. Ayrıca 7253 sayılı Kanunla eklenen hükümler de iptal kapsamına girdi. Bunlar arasında başvuranın adının internet adresleriyle ilişkilendirilmemesine imkân veren 10. fıkra da yer alır.

Anayasa Mahkemesinin gerekçesi

Mahkeme, gerekçesinde daha önceki Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve diğerleri kararının tespitlerinden yararlandı. Bu pilot kararda Genel Kurul, m. 9 uygulamasının yapısal bir sorun yarattığını belirlemişti. Norm denetimi kararında ise Mahkeme şu noktaları öne çıkardı:

• Kural kapsam, amaç ve sınırlar bakımından belirlilik ve hukuki güvenlik sorunu taşıyordu.
• Sulh ceza hâkimlikleri çelişmeli yargılama yapmadan ve “ilk bakışta ihlal” tespitini göstermeden, genel ifadelerle karar veriyordu.
• Kural kademeli bir müdahale yöntemi sunmuyor, içeriğe ülke içinden erişimi süresiz engelliyordu.
• Usul güvenceleri ve orantılılık güvencesi bulunmuyordu.

Mahkeme, iptalin doğuracağı boşluğun kamu yararını zedeleyeceğini değerlendirdi. Bu nedenle iptal hükümlerinin Resmî Gazete’de yayımdan itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesine oybirliğiyle karar verdi.

İptal ne zaman yürürlüğe girdi, yeni düzenleme var mı?

Karar 10.01.2024 tarihli Resmî Gazete’de yer aldı. İptal, 9 aylık süre sonunda 10.10.2024’te yürürlüğe girdi. Bu tarihten bu yana m. 9’un yerine yeni bir düzenleme yapılmadı. Güncel 5651 metninde m. 9 yalnızca iptal notuyla yer alır.

Bu arada 27.11.2025’te Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan 11. Yargı Paketi teklifinde m. 9’u yeniden düzenleyen hükümler vardı. Ancak teklif bu yönüyle yasalaşmadı. Kanunlaşan metin olan 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025, sayı 33118) 5651’de değişiklik yapmadı. Benzer şekilde 7578 ve 7590 sayılı Kanunlar 5651’de değişiklik yaptı, fakat m. 9’u yeniden düzenlemedi. Yasama süreci her an değişebileceği için başvuru öncesinde güncel metni kontrol etmek yerinde olur.

İptalden Sonra İnternetten İçerik Kaldırma İçin Hangi Yollar Var?

İptalden sonra internetten içerik kaldırma için tek bir merci yoktur; yolu, ihlal edilen hakkın türü belirler. Kişilik hakkı ihlalinde genel hukuk mahkemesi, özel hayatın gizliliğinde m. 9/A başvurusu, arama sonuçlarında arama motoru ve KVKK Kurulu, suç oluşturan içerikte ise ayrıca ceza şikâyeti gündeme gelir.

Bazen bir olay birden fazla hakkı aynı anda ihlal eder. Örneğin rızasız paylaşılan bir fotoğrafın altında küçük düşürücü yorumlar bulunuyorsa hem özel hayat hem kişilik hakkı boyutu vardır. Bu durumda yolları birlikte kullanmak mümkündür. Ancak her yolun kendi süresi ve şartı olduğu için başvuruların sıralaması önceden planlanmalıdır.

Kişilik Hakkı İhlalinde İnternetten İçerik Kaldırma: Mahkeme ve Tedbir

Hakaret, iftira veya itibar zedeleyen içerikte bugünkü başvuru yeri genel hukuk mahkemesidir. Kişilik hakkı saldırıya uğrayan kişi TMK m. 24-25’e dayanarak dava açar ve HMK m. 389 vd. hükümlerine göre ihtiyati tedbir ister. Mahkeme, şartlar varsa yargılamanın her aşamasında içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verir.

TMK m. 24-25 hangi talepleri tanır?

TMK m. 24’e göre hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kişi, hâkimden korunmasını isteme hakkına sahiptir. Kanun, rıza, üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetki bulunmadıkça her saldırıyı hukuka aykırı sayar. TMK m. 25 ise davacıya şu talepleri tanır:

• Önleme: Saldırı tehlikesinin önlenmesi.
• Durdurma: Sürmekte olan saldırıya son verilmesi; içerik kaldırma talebi esas olarak bu kapsama girer.
• Tespit: Sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespiti.
• Bildirme ve yayımlama: Düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması.
• Tazminat: Maddi ve manevi tazminat ile hukuka aykırı kazancın iadesi talepleri saklıdır.

Böylece aynı davada hem içeriğin kaldırılmasını hem de manevi tazminatı istemek mümkündür. Manevi tazminatın genel ilkelerini darp nedeniyle tazminat davası rehberimizde ayrıca anlattık.

İhtiyati tedbirle içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi

Dava sonuçlanana kadar içeriğin yayında kalması zararı büyütür. Bu nedenle uygulamada asıl önemli araç ihtiyati tedbirdir. HMK m. 389/1’e göre mevcut durumdaki değişme nedeniyle hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacaksa veya gecikme sakınca ya da ciddi zarar doğuracaksa mahkeme tedbire karar verir. HMK m. 391/1 ise bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi sakıncayı ortadan kaldıracak her türlü tedbire imkân tanır.

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü, 15.09.2026 tarihli ve 2023/1807 başvuru numaralı kararında bu yolu açıkça gösterdi. Mahkemeye göre iptal kararıyla birlikte Yargıtay’ın internet yayını yoluyla kişilik hakkı ihlalinde yalnızca m. 9 yolunu kabul eden içtihadının kanuni dayanağı ortadan kalktı. Kişiler artık genel dava yollarına başvurur ve ihlalin devam ettiğini gösterirse erişim engeli de ister. Mahkemeler ise belirgin nitelikte bir ihlal ve süratle giderilme zarureti tespit ederse, yargılamanın her aşamasında tedbir olarak içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine karar verir.

Aynı kararda Anayasa Mahkemesi, m. 9 yürürlükteyken talepleri reddedilen başvurucular bakımından etkili başvuru hakkının (Anayasa m. 40) Anayasa m. 17 ile bağlantılı olarak ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme ayrıca iptal kararının yayımından bu yana yirmi aydan fazla süre geçmesine rağmen yeni yasal düzenleme yapılmadığını tespit etti.

Tedbir talebinin şartları: yaklaşık ispat, teminat ve süreler

• Yaklaşık ispat: Talep eden, tedbirin sebebini ve türünü belirtir ve haklılığını yaklaşık olarak ispat eder (HMK m. 390/3).
• Karşı taraf dinlenmeden tedbir: Zorunluluk varsa mahkeme karşı tarafı dinlemeden karar verir (HMK m. 390/2).
• Teminat: Talep eden, haksız çıkması hâlinde doğacak zararlar için teminat gösterir. Resmî belge veya kesin delil varsa ya da durum gerektiriyorsa mahkeme teminatsız da karar verir (HMK m. 392/1).
• İki hafta kuralı: Dava açılmadan önce tedbir alınmışsa, uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren 2 hafta içinde esas dava açılmalıdır. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m. 397/1).
• İtiraz: Karşı taraf dinlenmeden verilen tedbire 1 hafta içinde itiraz yolu açıktır (HMK m. 394).

İki haftalık süreyi takvime işlemek için hukuki süre hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.

Görevli ve yetkili mahkeme

TMK m. 25’in son fıkrası yetki bakımından davacıya seçim hakkı tanır. Davacı davayı kendi yerleşim yeri mahkemesinde veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açar. Dava açmadan önce tedbir isteyen kişi, esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeye başvurur. Dava açıldıktan sonra ise talebi asıl davaya bakan mahkeme inceler (HMK m. 390/1).

Görev bakımından genel kural asliye hukuk mahkemesidir. Bununla birlikte uyuşmazlık haksız rekabet veya ticari nitelikte ise asliye ticaret mahkemesi, telif veya marka ihlali iddiasında fikri ve sınai haklar mahkemesi gündeme gelir. Görev kuralı somut olayın niteliğine göre değiştiği için dava dilekçesi hazırlanırken bu nokta ayrıca değerlendirilmelidir.

Sulh ceza hâkimliğine başvuru artık neden reddediliyor?

İnternetteki pek çok kaynak hâlâ “sulh ceza hâkimliğine dilekçe verin” der. Ancak bu bilgi iptalden önceki döneme aittir. Örneğin Mersin 1. Sulh Ceza Hâkimliği 02.06.2026 tarihli kararında bir şirketin kişilik hakkı gerekçesiyle yaptığı erişim engeli ve içerik çıkarma talebini reddetti. Hâkimlik, dayanak m. 9 iptal edildiği için bu yolla karar vermenin kanunen mümkün olmadığını belirtti. Dolayısıyla kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğine başvurmak zaman kaybına yol açar.

İfade ve basın özgürlüğü ile denge

Her rahatsız edici içerik hukuka aykırı değildir. Anayasa Mahkemesi hem norm denetimi kararında hem Keskin Kalem kararında ifade ve basın özgürlüğünün ağırlığını vurguladı. Bu nedenle mahkeme, haber verme hakkı, kamu yararı ve eleştiri özgürlüğü ile kişilik hakkı arasında denge kurar. Özellikle kamuya mal olmuş kişilerin kamusal faaliyetlerine ilişkin haber ve eleştirilerde kaldırma talebinin kabul edilmesi daha zordur. Talep dilekçesinde içeriğin neden gerçeğe aykırı, ölçüsüz veya kamu yararından yoksun olduğu somut olarak açıklanmalıdır.

Özel Hayat İhlalinde İnternetten İçerik Kaldırma: 9/A Başvurusu

Özel hayatının gizliliği ihlal edilen kişi, 5651 m. 9/A uyarınca doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini ister. Erişim sağlayıcılar engeli en geç 4 saat içinde uygular. Başvurucu ise talebini 24 saat içinde sulh ceza hâkimine götürür; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.

Başvuru mercii: Siber Güvenlik Başkanlığı

Madde 9/A iptal edilmedi ve yürürlüktedir. 7590 sayılı Kanun (RG 31.07.2026, sayı 33326) 5651’deki Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) görevlerini Siber Güvenlik Başkanlığına devretti. Bu nedenle 31.07.2026’dan itibaren 9/A başvurusunun muhatabı Siber Güvenlik Başkanlığıdır (5651 m. 2/1-(v)). Bu tarihten önce başvuruları BTK alıyordu.

BTK’nın eski bireysel başvuru sayfası arama sonuçlarında hâlâ görünmektedir. Başvuru kanalı değişmiş olabileceğinden başvuru öncesinde Siber Güvenlik Başkanlığının resmî duyurularını kontrol etmek gerekir.

Başvuruda bulunması gereken bilgiler

Kanun başvurunun içeriğini açıkça belirler (m. 9/A-2). Talepte şu bilgiler yer almalıdır:

• İhlale konu içeriğin tam adresi (URL); birden fazla adres varsa her biri ayrı ayrı,
• Hangi açılardan özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğine dair açıklama,
• Başvurucunun kimliğini ispatlayan bilgiler.

Eksik başvuruyu Başkanlık işleme koymaz. Bu yüzden ekran görüntüleri ve adres listesi başvurudan önce hazırlanmalıdır.

9/A sürecinde süreler: 4, 24 ve 48 saat

1. Başvuru: Kişi, Siber Güvenlik Başkanlığına URL, ihlal açıklaması ve kimlik bilgileriyle başvurur (m. 9/A-1, 2).
2. Uygulama: Başkan talebi derhâl Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirir; erişim sağlayıcılar engeli en geç 4 saat içinde uygular (m. 9/A-3).
3. Hâkime sunma: Talep eden kişi, talep saatinden itibaren 24 saat içinde talebini sulh ceza hâkiminin kararına sunar (m. 9/A-5).
4. Karar: Hâkim en geç 48 saat içinde karar verir ve kararı doğrudan Başkanlığa gönderir.
5. Sonuç: Bu adımlar tamamlanmazsa erişim engeli tedbiri kendiliğinden kalkar.

Konuyu anlatan kaynakların önemli bir kısmı hâkime sunma işini kurumun yaptığını yazar. Oysa m. 9/A-5 bu yükü açıkça talep eden kişiye yükler. Dolayısıyla 24 saatlik süreyi kaçıran başvurucu, elde ettiği engeli kaybeder.

9/A yolunun sınırları

Madde 9/A yalnızca erişimin engellenmesi tedbirini düzenler; içeriğin yayından çıkarılmasına ilişkin bir yetki içermez. Engel de yalnızca URL bazında uygulanır; yayının, kısmın, bölümün, resmin veya videonun adresiyle sınırlıdır (m. 9/A-4). Ayrıca konu mutlaka özel hayatın gizliliği olmalıdır. Hakaret veya itibar zedeleme iddiasını “özel hayat ihlali” gibi göstermek doğru bir yol değildir; bu tür iddiaların yeri genel hukuk mahkemesidir. İçerik yayından çıkarılırsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m. 9/A-7).

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Başkan, kendi emriyle de erişimi engeller. Bu durumda Başkan kararı 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına götürür ve hâkim kararını 48 saat içinde açıklar (m. 9/A-8, 9). Başkan, hâkim kararına CMK hükümlerine göre itiraz etme hakkına sahiptir (m. 9/A-6).

Sosyal Medyada İnternetten İçerik Kaldırma Başvurusu

Sosyal medyadaki bir paylaşım için ilk adım genellikle platforma veya paylaşımı yapan kişiye bildirimdir. Günlük erişimi 1 milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı, kapsamdaki başvurulara 48 saat içinde gerekçeli cevap verir. Mahkeme kararıyla hukuka aykırılığı tespit edilen içeriği 24 saat içinde kaldırmayan platform ise zarardan sorumlu olur.

Uyarı yöntemi: içerik ve yer sağlayıcıya bildirim

5651 m. 2/1-(r) uyarı yöntemini tanımlar. Buna göre hak ihlali iddia eden kişi önce içerik sağlayıcıya başvurur. Makul sürede sonuç alamazsa yer sağlayıcıya, onların iletişim adresleri üzerinden bildirim yapar. Yer sağlayıcı, hukuka aykırı içerikten haberdar edildiğinde içeriği yayından çıkarır (m. 5). Site sahibine ulaşamayan kişi, barındırma hizmeti veren yer sağlayıcıya bildirim yapar. Sonuç alamazsa mahkeme yolu açıktır.

48 saat kuralı ve 01.11.2026 değişikliği

Ek m. 4/3’e göre Türkiye’den günlük erişimi 1 milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı, “9 uncu ve 9/A maddeleri kapsamındaki içeriklere yönelik olarak” kişilerin başvurularına en geç 48 saat içinde cevap verir. Olumsuz cevabın gerekçeli olması gerekir. Bu yükümlülüğe uymayan sağlayıcıya 5 milyon TL idari para cezası uygulanır (Ek m. 4/8).

Ancak m. 9 iptal edildiği için bu hükmün kapsamı daralmıştı. 7578 sayılı Kanun (RG 01.05.2026, sayı 33240) söz edilen ibareyi Ek m. 4/3’ten çıkardı ve değişiklik 01.11.2026’da yürürlüğe girdi. Bu değişiklikle 48 saatlik cevap yükümlülüğünün m. 9’un iptaline bağlı daralmadan kurtulacağı değerlendirilmektedir.

Mahkeme kararını uygulamayan platformun tazminat sorumluluğu

Ek m. 4/14 önemli bir güvence getirir. Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içerik sosyal ağ sağlayıcıya bildirildiği hâlde sağlayıcı içeriği 24 saat içinde çıkarmaz veya erişimi engellemezse doğan zararın tazmininden sorumlu olur. Bu sorumluluk için önce içerik sağlayıcıya gidilmesi şart değildir. Bu yüzden genel hukuk mahkemesinden alınan tedbir kararını platforma ayrıca bildirmek pratikte önem taşır.

7578 sayılı Kanunla gelen diğer yenilikler

7578 sayılı Kanunla Ek m. 4’e eklenen ve 01.11.2026’da yürürlüğe giren diğer hükümler de içerik kaldırma sürecini etkiler:

• Sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşından küçüklere hizmet vermez ve yaş doğrulama tedbirleri alır (Ek m. 4/7).
• Türkiye’den günlük erişimi 10 milyonu aşan sağlayıcı, m. 8/A kapsamındaki kararları 1 saat içinde uygular (Ek m. 4/22).
• Aynı büyüklükteki sağlayıcı, kaldırma kararına konu yayının kendi sitesinde yeniden yayımlanmaması için tedbir alır (Ek m. 4/23).

Son hüküm, aynı içeriğin farklı hesaplardan yeniden yüklenmesi sorununa karşı yeni bir araç sunar. Ancak uygulamanın nasıl işleyeceği henüz belli değildir.

Google’dan İnternetten İçerik Kaldırma ve Unutulma Hakkı

Adınızla yapılan aramada çıkan eski bir haber veya kişisel bilgi için önce arama motorunun kendisine başvurmak gerekir. Arama motoru talebi reddeder veya cevap vermezse KVKK Kuruluna şikâyet ya da yargı yolu açıktır. Arama sonucundan kaldırma haberin kaynağını ortadan kaldırmaz; yalnızca adınızla yapılan aramadaki bağlantıyı kaldırır.

Unutulma hakkı nedir?

Unutulma hakkı, güncelliğini yitirmiş ve kamu yararı taşımayan geçmiş bilgilerin kişiyle ilişkilendirilmeye devam etmemesini isteme hakkıdır. Anayasa’da açıkça düzenlenmemiştir. Ancak Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu N.B.B. başvurusunda (B. No: 2013/5653, 03.03.2016) bu hakkı Anayasa’nın 5, 17 ve 20. maddeleri bağlamında tanıdı. Mahkemeye göre internet habercilikle unutmanın zorlaştığı bir ortamda unutulma hakkı, adil denge için zorunlu bir araçtır.

Bu olayda başvurucu, bir gazetenin internet arşivinde yaklaşık on dört yıl önceki bir adli para cezasına ilişkin haberlerin kaldırılmasını istemişti. Anayasa Mahkemesi şeref ve itibarın korunması hakkının (Anayasa m. 17/1) ihlal edildiğine karar verdi. Karar m. 9 dönemindeki sulh ceza usulüne dayanır. Bugün aynı talebin yeri genel hukuk mahkemesi ile arama motoru ve KVKK yoludur. Kararın ölçütleri ise yol gösterici olmaya devam eder.

Eski haberin kaldırılmasında değerlendirme ölçütleri

N.B.B. kararından ve KVKK Kurulunun 2020/481 sayılı kararından yola çıkarak şu ölçütler öne çıkar:

• Haberin konusu olayın üzerinden geçen süre,
• Haberin güncelliğini yitirip yitirmediği,
• Kişinin kamuya mal olmuş biri olup olmadığı,
• Haberin istatistiksel veya bilimsel amaçla kolay erişilebilir kalmasına ihtiyaç bulunup bulunmadığı,
• Kişinin temel hakları ile kamunun bilgiye erişim menfaati arasındaki denge.

Kurul, ölçüt listesinin sınırlı olmadığını belirtmiştir. Hakkınızda verilen beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, haberin artık gerçeği yansıtmadığını gösteren güçlü bir belgedir. Bu kararın etkileri için kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazımıza bakabilirsiniz.

KVKK Kuruluna şikâyet ve süreler

KVKK Kurulu, 23.06.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararında arama motorlarını veri sorumlusu kabul etti. Karara göre ilgili kişi önce arama motoruna başvurur. Başvurunun şeklini ve gerekli belgeleri arama motoru belirler. Ret veya cevapsızlık hâlinde kişi Kurula şikâyet eder; ayrıca doğrudan yargı yoluna gitme hakkı da saklıdır.

• Veri sorumlusu başvuruyu en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde bedelsiz sonuçlandırır (KVKK m. 13/2).
• Ret, yetersiz cevap veya cevapsızlık hâlinde cevabı öğrenme tarihinden itibaren 30 gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde Kurula şikâyet hakkı doğar (KVKK m. 14/1).
• Veri sorumlusuna başvurmadan Kurula şikâyet yoluna gidilemez (KVKK m. 14/2).
• Kurul şikâyete 60 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır (KVKK m. 15/4).

Haber siteleri ve KVKK’nın sınırı

KVKK yolu her içeriğe karşı aynı etkiyi doğurmaz. KVKK m. 28/1-(c), ifade özgürlüğü kapsamındaki işlemeyi Kanunun dışında tutar; bunun için millî savunmayı, kamu düzenini, özel hayatı veya kişilik haklarını ihlal etmeme ya da suç oluşturmama şartı aranır. Ayrıca kişinin kendisinin alenileştirdiği verilerde bazı haklar sınırlıdır (m. 28/2-b). Bu nedenle haber sitesindeki habere karşı KVKK yolunun etkisi çoğu zaman sınırlıdır. Kurulun 2020/481 sayılı kararı da arama motorlarına ilişkindir. Haberin kaynağından kaldırılması için çoğu zaman genel hukuk mahkemesine başvurmak gerekir.

Bazı güncel kaynaklar unutulma hakkı için hâlâ “m. 9/10 uyarınca ilişkilendirmeme kararı” yolunu anlatır. Bu fıkra da iptal kapsamındadır ve bugün uygulanamaz. Kişisel verilerin hukuka aykırı yayılmasının ceza boyutunu KVKK suçu ve şikâyet süreci yazımızda inceledik.

İçerik Suç Oluşturuyorsa: Şikâyet ve 5651 m. 8

İçerik aynı zamanda suç oluşturuyorsa kaldırma talebinin yanında savcılığa şikâyet de gündeme gelir. Hakaret (TCK m. 125), özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m. 134) ve kişisel verilere ilişkin suçlar (TCK m. 135-136) tipik örneklerdir. Ancak şikâyet tek başına içeriğin kaldırılmasını sağlamaz.

5651 m. 8, soruşturmada hâkime ve kovuşturmada mahkemeye erişim engeli kararı verme yetkisi tanır. Ancak bu yetki yalnızca kanunda sayılan katalog suçlar için geçerlidir. Katalogda örneğin intihara yönlendirme (TCK m. 84), çocukların cinsel istismarı (m. 103/1), müstehcenlik (m. 226) ve fuhuş (m. 227) yer alır. Hakaret ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçları ise bu listede yer almaz. Dolayısıyla “savcılığa şikâyet ettim, içerik kendiliğinden kalkar” beklentisinin m. 8’de lafzi bir karşılığı yoktur. Bu suçlarda kaldırma için ayrıca hukuk yolu veya 9/A başvurusu gerekir.

Mesaj veya sosyal medya yoluyla işlenen hakaretin şikâyet sürecini mesajla hakaret suçu yazımızda, şikâyet eden mağdurun ceza dosyasındaki konumunu ise müşteki nedir yazımızda anlattık.

Öte yandan m. 8/A, yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, millî güvenlik, kamu düzeni, suç önleme ve genel sağlık gerekçesiyle Başkan kararıyla erişim engeline imkân tanır. Başkan bu kararı 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına götürür ve hâkim 48 saat içinde karar verir. Bu yol kamusal amaçlara yöneliktir; bireysel kişilik hakkı uyuşmazlıklarında başvurulan bir yol değildir.

Erişim Engeli Kararına İtiraz ve Engelin Kaldırılması

Hakkında erişim engeli veya içerik çıkarma kararı verilen içerik sahibi, kararın türüne göre itiraz hakkına sahiptir. Karşı taraf, dinlenmeden verilen hukuk tedbirine HMK m. 394 uyarınca 1 hafta içinde itiraz eder. Sulh ceza hâkimliği kararlarında ise CMK’daki itiraz yolu uygulanır.

HMK m. 394’e göre itiraz süresi, tedbir uygulanırken hazır bulunan karşı taraf için uygulamadan, hazır bulunmayan için tutanağın tebliğinden başlar. Esas dava açılmışsa itirazı o mahkeme inceler. Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de öğrenmeden itibaren 1 hafta içinde itiraz etme hakkına sahiptir. Ayrıca dava öncesi alınan tedbirde talep eden kişi 2 hafta içinde esas davayı açmazsa tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m. 397/1).

İçerik sahibi, itirazında haberin gerçeğe uygunluğunu, kamu yararını ve ifade özgürlüğünü öne sürer. Anayasa Mahkemesinin norm denetimi kararı ve Keskin Kalem kararı, ölçüsüz ve süresiz engellemenin ifade ve basın özgürlüğüyle bağdaşmadığını açıkça ortaya koymuştur. Bu kararlar itiraz dilekçelerinde güçlü bir dayanak oluşturur. Öte yandan iptalden önce m. 9’a dayanan eski kararların bugünkü durumunu ayrıca değerlendirmek gerekir.

İnternetten İçerik Kaldırma İçin Deliller ve Belgeler

İnternetten içerik kaldırma başvurusunun başarısı büyük ölçüde delillerin düzenine bağlıdır. İçeriğin tam adresi, tarih ve saat gösteren ekran görüntüsü ve platforma yapılan başvurunun kaydı temel belgelerdir. İçerik silinme ihtimaline karşı tespit edilmeden kaybolursa ihlali ispatlamak zorlaşır.

Hazırlanması gereken belgeler

• Kimlik bilgileri ve avukatla yürütülüyorsa vekâletname,
• İhlale konu her içeriğin tam URL’sini tek tek gösteren liste,
• Tarih ve saatin göründüğü ekran görüntüleri,
• Gerekirse noter veya elektronik tespit tutanağı,
• İçerik sağlayıcıya, yer sağlayıcıya veya platforma yapılan başvurular ve verilen cevaplar,
• İhlalin hangi açıdan özel hayatı veya kişilik hakkını etkilediğini anlatan açıklama,
• Unutulma talebinde haberin eskiliğini, kamuya mal olmuş kişi olunmadığını ve varsa beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı gösteren belgeler,
• Tedbir talebinde teminat gösterme imkânına ilişkin hazırlık.

İnternetten içerik kaldırma talebinde ekran görüntüsü ve dijital delil

Ekran görüntüsü tek başına çoğu zaman yeterli bir başlangıçtır, ancak URL ve tarih görünmüyorsa değeri zayıflar. İçeriğin silinmesi veya değiştirilmesi ihtimali varsa noter ya da elektronik tespit yöntemleri değerlendirilmelidir. Dijital delillerin saklanma süreleri hakkında HTS kaydı kaç yıl saklanır yazımız da fikir verir.

Aynı içerik başka sitelere yayılırsa

İptal edilen m. 9’un 9. fıkrası, aynı içeriğin başka adreslere taşınmasında kararın genişletilmesine imkân veriyordu; bu hüküm de artık yürürlükte değildir. Bu nedenle başvuruda bilinen tüm kopyaların URL’lerini ayrı ayrı listelemek gerekir. Yeni kopyalar ortaya çıkarsa talebi genişletmek için mahkemeye yeniden başvurmak gerekir. 01.11.2026’dan itibaren büyük sosyal ağ sağlayıcıların yeniden yayına karşı tedbir yükümlülüğü (Ek m. 4/23) bu sorunu kısmen hafifletme amacı taşır.

Yurt dışı siteler, telif ve marka ihlalleri

Yurt dışında barındırılan bir içerik için Türkiye’de alınan erişim engeli kararı içeriği Türkiye’den erişime kapatır, fakat içerik sunucuda kalır. İçeriğin kaynağından silinmesi için içerik veya yer sağlayıcının kararı uygulaması gerekir. Telif hakkı veya marka ihlaline dayanan kaldırma talepleri ise ayrı mevzuata tabidir ve uygulamada fikri ve sınai haklar mahkemesinin görev alanına girer. Bu yazı kişilik hakkı, özel hayat ve kişisel veri odaklı kaldırma taleplerini esas alır.

İnternetten İçerik Kaldırma Süreci Adım Adım

İnternetten içerik kaldırma sürecinde ilk iş delilleri toplamak, ikinci iş ihlal edilen hakkın türünü belirlemektir. Ardından platforma bildirim, 9/A başvurusu, mahkemede tedbir talebi veya arama motoru başvurusu arasından uygun yolu seçmek gerekir. Her yolun kendi süresi olduğu için sıralama baştan planlanmalıdır.

1. Delil: URL’leri tek tek kaydedin, tarihli ekran görüntüsü alın, gerekirse noter veya elektronik tespit yaptırın.
2. Hak türünü belirleyin: Özel hayat ise 9/A; kişilik hakkı ise genel hukuk mahkemesi; kişisel veri ve arama sonucu ise arama motoru ve KVKK; suç ise ayrıca şikâyet.
3. Bildirim: İçerik sağlayıcıya, sonra yer sağlayıcıya ve sosyal ağ sağlayıcıya başvurun; cevapları saklayın.
4. 9/A başvurusu: Siber Güvenlik Başkanlığına başvurun ve talebi 24 saat içinde sulh ceza hâkimliğine sunun.
5. Mahkeme: TMK m. 25 kapsamında dava açın ve HMK m. 389 vd. uyarınca tedbir isteyin; dava öncesi tedbirde 2 haftalık süreyi izleyin.
6. Uygulama: Alınan kararı içerik sağlayıcıya, yer sağlayıcıya ve platforma bildirin.
7. Arama motoru: Kaynak kaldırılmasa bile adınızla çıkan sonuç için arama motoruna başvurun; sonuç alamazsanız 30 ve 60 günlük süreler içinde KVKK Kuruluna şikâyet edin.

Kanun, hukuk mahkemesindeki tedbir veya dava için belirli bir karar süresi öngörmez. Dosyanın niteliği, delillerin durumu ve mahkemenin iş yükü süreyi doğrudan etkiler. Buna karşılık 9/A başvurusunda süreler saat bazında kanunda yazılıdır.

Kararı kim uygular?

5651 m. 6/A, Erişim Sağlayıcıları Birliğini m. 8 ve 8/A dışındaki erişim engeli kararlarının uygulanması için kurmuştur. Hukuk mahkemelerinin tedbir kararları bakımından kararın içerik sağlayıcıya, yer sağlayıcıya ve sosyal ağ sağlayıcıya ayrıca bildirilmesi yerinde olur.

İnternetten içerik kaldırma sürecinde sık yapılan hatalar

• Artık yürürlükte olmayan m. 9’a dayanarak sulh ceza hâkimliğine başvurmak,
• 9/A başvurusunda 24 saatlik hâkime sunma süresini kaçırmak,
• Kişilik hakkı veya itibar meselesini 9/A ile özel hayat ihlali gibi göstermek,
• Dava öncesi tedbirden sonra 2 hafta içinde esas davayı açmamak,
• Tek bir URL bildirip aynı içeriğin kopyalarını listelememek,
• Arama motorundan kaldırmanın kaynak sayfayı da sildiğini sanmak,
• KVKK şikâyetini veri sorumlusuna başvurmadan yapmak veya 30 ve 60 günlük süreleri kaçırmak,
• Ekran görüntüsünü URL ve tarih göstermeden almak,
• Haber ve eleştiri içeriklerinde ifade ve basın özgürlüğü dengesini hesaba katmamak.

Kurgusal örnek olay

Kurgusal bir örnekte, bir esnaf hakkında yerel bir haber sitesinde gerçeğe aykırı bir dolandırıcılık iddiası çıkar. Kullanıcılar haberi sosyal medyada da paylaşır ve paylaşımların altında esnafın ev adresi de yer alır. Esnaf önce haber sitesine ve platforma bildirim yapar, ancak sonuç alamaz.

Esnaf, ev adresinin yayılmasına karşı Siber Güvenlik Başkanlığına 9/A başvurusu yapar ve aynı gün talebini sulh ceza hâkimliğine sunar. Gerçeğe aykırı haber için ise yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde TMK m. 25’e dayanan dava açar ve ihtiyati tedbir ister. Mahkeme, sunulan belgelerle ihlalin belirgin olduğunu ve zararın büyüyeceğini değerlendirerek haberin yer aldığı URL’lere tedbir kararı verir. Esnaf, kararı haber sitesine ve platforma bildirir; davada ayrıca manevi tazminat ister.

Taraflar arasında uzlaşma imkânı bulunan bazı uyuşmazlıklarda ihtiyari arabuluculuk da bir seçenektir. Arabulucu tarafsızdır, taraflardan birini temsil etmez ve süreç için bir sonuç vaat etmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça

Mevzuat

• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, m. 2, 4, 5, 6/A, 8, 8/A, 9 (iptal), 9/A, Ek m. 4. mevzuat.gov.tr
• 7578 sayılı Kanun (RG 01.05.2026, sayı 33240), m. 22-23; 5651 Ek m. 4’teki değişikliklerin yürürlük tarihi 01.11.2026.
• 7590 sayılı Kanun (RG 31.07.2026, sayı 33326), m. 27/2 ve m. 31.
• 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025, sayı 33118).
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 24, 25. mevzuat.gov.tr
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 389, 390, 391, 392, 394, 397. mevzuat.gov.tr
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, m. 7, 11, 13, 14, 15, 28. mevzuat.gov.tr
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 125, 134, 135, 136. mevzuat.gov.tr

Yargı kararları

• Anayasa Mahkemesi, E. 2020/76, K. 2023/172, T. 11.10.2023 (RG 10.01.2024, sayı 32425).
• Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, Şeyma Fenercioğlu ve diğerleri, B. No: 2023/1807, T. 15.09.2026.
• Anayasa Mahkemesi Genel Kurul, Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve diğerleri, B. No: 2018/14884, T. 27.10.2021 (RG 07.01.2022, sayı 31712).
• Anayasa Mahkemesi Genel Kurul, N.B.B. Başvurusu, B. No: 2013/5653, T. 03.03.2016 (RG 24.08.2016, sayı 29811).
• Mersin 1. Sulh Ceza Hâkimliği, 2026/5810 D. İş, T. 02.06.2026.
• Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 23.06.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı karar (arama motorları ve unutulma hakkı). kvkk.gov.tr

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, yürürlükteki mevzuat ve güncel yargı kararları değerlendirmeyi değiştirebilir. Metin tek başına hukuki danışmanlık veya somut olaya özgü hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat bilgileri 26.10.2026 tarihi itibarıyla günceldir.