Elektronik kelepçe, şüpheli, sanık veya hükümlünün toplum içinde elektronik cihazla izlenmesini sağlayan bir denetim aracıdır. Kanunlarda “elektronik kelepçe” ifadesi geçmez. Bununla birlikte cihaz, adli kontrol, denetimli serbestlik, konutta infaz veya 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirlerinin uygulanmasını denetlemeye yarar. Bu nedenle hangi kurumla takıldığı; süresini, itiraz yolunu ve ihlalin sonucunu belirler.
Kısaca
- Genel dayanak: Kanun, izlemenin elektronik cihazlarla yapılmasına imkân tanır (5402 sayılı Kanun m. 15/A).
- Adli kontrol: Ağır cezalık olmayan işlerde en çok 2 yıl, zorunlu hâllerde 1 yıl uzatma; ağır cezalık işlerde 3 yıl ve en çok 3 yıl uzatma (CMK m. 110/A).
- Mahsup: Konutunu terk etmeme yükümlülüğünde geçen her iki gün, cezadan bir güne karşılık gelir (CMK m. 109/6).
- İtiraz: Adli kontrol kararına, öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz hakkı vardır (CMK m. 268).
- Kırma: Kelepçeyi kırmak, kamu malına zarar verme suçudur; cezası 1-4 yıl hapistir (TCK m. 152/1-a).
Elektronik Kelepçe Nedir?
Genellikle ayak bileğine takılan elektronik kelepçe, kişinin konumunu izleme merkezine bildiren bir cihazdır. Hukuki dayanağı 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu’nun 15/A maddesidir. Bu maddeye göre şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde izlenmesi, gözetimi ve denetimi elektronik cihazlarla da mümkündür.
Ancak kelepçe tek başına bir ceza veya tedbir değildir. Aksine mahkemenin verdiği bir yükümlülüğün, örneğin konutunu terk etmeme veya belirli yerlere gitmeme yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğini denetleyen bir araçtır. Ayrıca 2020 yılında yapılan değişiklikle, kişinin rızası alınarak kendisine ait elektronik cihazlarla izleme yapma imkânı doğmuştur.
Elektronik Kelepçe Hangi Durumlarda Takılır?
Elektronik kelepçe dört temel durumda gündeme gelir: soruşturma veya kovuşturma sırasında adli kontrol, hükümlünün denetimli serbestlikle infazı, özel infaz usulü olarak konutta infaz ve aile içi şiddette 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirlerin teknik takibi. Her birinin kararı veren mercii, süresi ve ihlal sonucu farklıdır.
| Durum | Dayanak | Kararı veren |
|---|---|---|
| Adli kontrol | CMK m. 109-112 | Sulh ceza hâkimi veya mahkeme |
| Denetimli serbestlikle infaz | 5275 sayılı Kanun m. 105/A | İnfaz hâkimi; yükümlülüğü denetimli serbestlik müdürlüğü belirler |
| Konutta infaz | 5275 sayılı Kanun m. 110 | İnfaz hâkimi |
| Aile içi şiddette teknik takip | 6284 sayılı Kanun m. 12 | Hâkim |
Adli Kontrol Kapsamında Elektronik Kelepçe
Adli kontrol, tutuklama yerine veya tutuklama yasağı bulunan hâllerde şüpheli ya da sanığa yükümlülük getiren bir koruma tedbiridir (CMK m. 109). Elektronik kelepçe ise özellikle konutunu terk etmeme, belirli bir yerleşim bölgesini terk etmeme ve belirlenen yerlere gitmeme yükümlülüklerinin denetimine hizmet eder.
- Karar: Soruşturmada Cumhuriyet savcısının istemiyle sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme karar verir (CMK m. 110).
- Gözden geçirme: Hâkim veya mahkeme, yükümlülüğün devamını en geç dört aylık aralıklarla değerlendirir (CMK m. 110/4).
- Kaldırma talebi: Şüpheli veya sanığın adli kontrolün kaldırılmasını isteme hakkı vardır. Bu durumda hâkim veya mahkeme savcının görüşünü aldıktan sonra beş gün içinde karar verir (CMK m. 111).
- Özel durumlar: Ağır hastalığı veya engelliliği nedeniyle cezaevinde yaşamını yalnız sürdüremeyen şüpheli ile gebe veya doğumdan itibaren altı ay geçmemiş kadın şüpheli için tutuklama yerine adli kontrol kararı vermek mümkündür (CMK m. 109/4).
Elektronik kelepçe ne kadar süre takılı kalır?
Adli kontrol süresine ilişkin kurallar CMK m. 110/A’da yer alır:
- Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde en çok 2 yıl; zorunlu hâllerde gerekçe gösterilmesi şartıyla 1 yıl daha uzatma mümkündür.
- Buna karşılık ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde en çok 3 yıl; uzatma süresi toplam 3 yılı geçemez.
- Kanunda sayılan devletin güvenliğine karşı suçlar ve terör suçlarında uzatma süresi 4 yılı geçemez.
- Ayrıca çocuklar bakımından bu süreler yarı oranında uygulanır.
Elektronik kelepçeli günler cezadan düşer mi?
Kural olarak adli kontrolde geçen süre, cezadan mahsup kapsamına girmez. Ancak konutunu terk etmeme yükümlülüğü altında geçen her iki gün, mahsupta bir gün olarak dikkate alınır (CMK m. 109/6). Bu kural 2021 yılında 7331 sayılı Kanun’la getirilmiştir.
Öte yandan Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, konutu terk etmeme tedbirinde geçen sürenin yarısının mahsup edilmesine ilişkin bir bireysel başvuruda, tedbirin tutuklamaya göre daha hafif olduğunu gözeterek kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir (B. Y. (3), B. No: 2021/7919, 29.05.2024).
Bununla birlikte Yargıtay, konutu terk etmeme tedbirini hürriyeti kısıtlayan bir tedbir olarak görür. Örneğin bir iftira davasında, sanığın asılsız ihbarı üzerine başka bir kişi soruşturma aşamasında konuttan ayrılmamak şeklinde adli kontrol altına alınmış ve sonradan bu kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, bu tedbirde geçen sürenin CMK m. 109/6 uyarınca hapis cezasından mahsup edildiğini ve Anayasa Mahkemesinin tedbiri kişi hürriyeti kapsamında değerlendirdiğini hatırlatmıştır. Dolayısıyla Daire’ye göre iftira sonucu bu tedbire maruz kalan kişi yönünden TCK m. 267/4 gereği kişiyi hürriyetinden yoksun kılma hükümlerinin de uygulanması gerekir; ancak aleyhe temyiz bulunmadığı için Daire bunu bozma nedeni yapmamıştır (E. 2021/1880, K. 2023/3666, T. 24.05.2023).
Elektronik kelepçe içeren adli kontrol kararına itiraz
Adli kontrol kararlarına karşı itiraz yolu açıktır (CMK m. 111). Kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde itiraz süresi, kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır. Bunun için itiraz eden kişi, bu süre içinde kararı veren mercie dilekçe verir veya zabıt kâtibine beyanda bulunur (CMK m. 268/1). Dolayısıyla internette yer alan “yedi gün” bilgisi eski düzenlemeye aittir.
Elektronik Kelepçe Yükümlülüğüne Uymamanın Sonucu
Adli kontrol yükümlülüklerini isteyerek yerine getirmeyen şüpheli veya sanık hakkında hâkim veya mahkeme, olası cezanın miktarına bakılmaksızın hemen tutuklama kararı verme yetkisine sahiptir (CMK m. 112/1). Azami tutukluluk süresi dolduğu için adli kontrol uygulanan kişi yükümlülüğü ihlal ederse, bu durumda tutuklama süresi ağır cezalık işlerde dokuz ayı, diğer işlerde iki ayı geçemez (CMK m. 112/2).
Adli kontrol kararına itiraz etmek mi istiyorsunuz?
İtiraz süresi kısadır ve kaldırma talebinde ölçülülük, sağlık durumu ve çalışma hayatı gibi gerekçeler belgeyle desteklenmelidir. Somut durumunuz için bir avukata danışabilirsiniz.
Denetimli Serbestlik ve Konutta İnfazda Elektronik Kelepçe
Hükümlülerin cezasının bir kısmını cezaevi dışında, denetim altında geçirmesine imkân veren denetimli serbestlik ve konutta infaz, elektronik kelepçenin en sık kullanıldığı alanlardır. Her iki kurumu da 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun düzenler.
Denetimli serbestlikle infaz
Açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlü, talep ederse infaz hâkiminin kararıyla cezasının kalanını denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak geçirme imkânına sahiptir (5275 sayılı Kanun m. 105/A). Bu kapsamda belirli bir konutta veya bölgede denetim altında bulunma yükümlülüğünün elektronik cihazla denetimi mümkündür.
- Özellikle sıfır-altı yaş grubunda çocuğu olan kadın hükümlülerde süre iki yıl; ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız sürdüremeyenlerde üç yıldır.
- 7550 sayılı Kanun’la, hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ve her hâlde en az beş gününü kurumda geçirmiş olması şartı eklenmiştir. Ancak bu şart, değişiklikten önce işlenen suçları kapsamaz.
- Kurumdan ayrıldıktan sonra beş gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmamak veya yükümlülüklere uymamakta ısrar etmek, açık kuruma iade sebebidir.
Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu olan kadın hükümlülerin bütün infaz haklarını 0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlüler yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Konutta infaz
Kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişilerin toplam 3 yıl, 70 yaşını bitirmişlerin 4 yıl, 75 yaşını bitirmişlerin 5 yıl, 80 yaşını bitirmişlerin 6 yıl veya daha az hapis cezasının konutta çektirilmesi mümkündür (5275 sayılı Kanun m. 110/2). Ayrıca ağır hastalık veya engellilik nedeniyle kurumda yaşamını yalnız sürdüremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayan hükümlüler de konutta infaz imkânına sahiptir. Ancak bu hükümlülerden toplam cezası 10 yıldan fazla olanların elektronik cihazla takibi zorunludur (m. 110/3).
Aile İçi Şiddette Elektronik Kelepçe (6284)
6284 sayılı Kanun kapsamında verilen uzaklaştırma ve yaklaşmama gibi tedbir kararlarının uygulanmasında, hâkim kararıyla teknik araç ve yöntemlerden yararlanmak mümkündür. Ancak bu takipte kişilerin ses ve görüntüleri dinlenemez, izlenemez ve kayda alınamaz (6284 sayılı Kanun m. 12).
- Süre: Tedbir kararının süresi ilk defasında en çok altı aydır. Ancak şiddetin devam edeceği anlaşılırsa süreyi uzatmak veya kararı değiştirmek mümkündür (m. 8/2).
- İtiraz: Tedbir kararına karşı tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz yolu açıktır. Ardından itiraz mercii bir hafta içinde karar verir (m. 9).
- İhlal: Tedbir kararına aykırılık hâlinde ilk seferde 3-10 gün, her tekrarında 15-30 gün zorlama hapsi uygulanır. Bununla birlikte toplam süre altı ayı geçemez (m. 13).
Uzaklaştırma kararının hangi aşamalardan geçerek alındığını eşe karşı uzaklaştırma kararı yazımızda anlattık.
Elektronik Kelepçeyi Kırmak veya Çıkarmak Suç mu?
Evet. Elektronik kelepçe kamuya ait bir eşya olduğu için kırılması veya kullanılamaz hâle getirilmesi, kamu kurum ve kuruluşlarına ait eşya hakkında işlenen nitelikli mala zarar verme suçunu oluşturur. Bu suçun cezası 1 yıldan 4 yıla kadar hapistir (TCK m. 152/1-a). Bunun yanında yükümlülüğün ihlali nedeniyle tutuklama veya kuruma iade gündeme gelir.
Yargıtay 23. Ceza Dairesi 14.12.2016 tarihli kararında, denetimli serbestlik kapsamında takılan kelepçeyi kırıp atan sanığın kamu malına zarar verme suçundan mahkûmiyetini onamıştır (E. 2015/18875, K. 2016/10717). Aynı yönde, 8. Ceza Dairesi de 21.01.2019 tarihli kararında eylemin basit mala zarar verme değil TCK m. 152/1-a kapsamında olduğunu belirtmiştir. Ayrıca sanık zararı gidermeye hazır olduğunu söylediği için zarar miktarının belirlenip etkin pişmanlığın tartışılması gerektiğine hükmetmiştir (E. 2018/5082, K. 2019/878).
Bunun yanı sıra daha yeni bir kararda da aynı nitelendirme korunmuştur. Konutta denetim ve gözetim altında bulundurulma yükümlülüğü elektronik izleme yöntemiyle takip edilen sanık, kendisine çalışır vaziyette teslim edilen kelepçeyi keserek çıkarmış; ardından suçu ikrar etmiş ve zararı da ödemiştir. Nitekim Yargıtay 2. Ceza Dairesi, devlete ait elektronik izleme cihazını kesmenin kamu malına zarar verme suçunu oluşturduğunu ve suç vasfının doğru belirlendiğini kabul etmiştir. Ancak Daire, tekerrüre esas ilamda birden fazla ceza varsa en ağırının esas alınması gerektiği gerekçesiyle hükmü yalnızca bu yönden bozmuştur (E. 2023/10471, K. 2023/2122, T. 25.04.2023).
Elektronik kelepçeyi kaybettiğini söylemek yeterli mi?
Örneğin Yargıtay 6. Ceza Dairesi 21.09.2022 tarihli kararında, kelepçeyi tarlada düşürdüğünü savunan sanık hakkında, kelepçenin bir şekilde yok edildiğinin anlaşılması karşısında verilen beraat kararını bozmuştur (E. 2021/16982, K. 2022/12111). Öte yandan Yargıtay 2. Ceza Dairesi, tanıklar dinlenmeden ve kelepçenin kırılma şekli araştırılmadan verilen beraat kararını eksik araştırma nedeniyle bozmuştur (E. 2022/664, K. 2022/13106). Bu nedenle mahkeme her dosyayı kendi delillerine göre değerlendirir.
Elektronik Kelepçede Sık Yapılan Hatalar
Elektronik kelepçe uygulamasında hak kayıpları çoğunlukla yükümlülüğün kapsamının yanlış anlaşılmasından, itiraz süresinin kaçırılmasından ve cihaza verilen zararın küçümsenmesinden doğar. Aşağıdaki hatalar ise tutuklama, kuruma iade veya yeni bir ceza davası riski doğurur.
- Adli kontrol kararına itiraz süresini yedi gün zannetmek veya kaçırmak.
- Yükümlülük kapsamını yazılı karardan okumak yerine sözlü bilgiye göre hareket etmek.
- Zorunlu bir nedenle dışarı çıkmak gerektiğinde, önceden izin veya yetkili mercie bildirim yapılması gerekip gerekmediğini öğrenmemek.
- Kelepçeyi kırmak, çıkarmak veya cihaza zarar vermek.
- Adli kontrolün dört aylık gözden geçirme dönemlerinde kaldırma talebinde bulunmamak.
- Konutu terk etmeme süresinin mahsubunu hüküm sonrasında takip etmemek.
Denetimli serbestlik veya konutta infaz hakkında bilgi mi almak istiyorsunuz?
Hükümlünün hangi infaz kurumundan yararlanabileceği suç tarihine, cezanın miktarına ve kişisel durumuna göre değişir. Belgelerinizle birlikte bir avukattan hukuki görüş alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Elektronik kelepçe hakkında genel bilgiler
Elektronik kelepçe nedir?
Şüpheli, sanık veya hükümlünün toplum içinde elektronik cihazla izlenmesini sağlayan bir denetim aracıdır. Dayanağı 5402 sayılı Kanun m. 15/A’dır.
Elektronik kelepçe ne zaman takılır?
Adli kontrol, denetimli serbestlikle infaz, konutta infaz ve 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirlerinin teknik takibi sırasında gündeme gelir.
Elektronik kelepçe bir ceza mıdır?
Hayır. Kelepçe tek başına ceza değildir; aksine mahkemenin verdiği bir yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğini denetleyen bir araçtır.
Kanunda elektronik kelepçe ifadesi geçer mi?
Geçmez. Kanunlar bunun yerine elektronik cihazla izleme veya teknik araç ve yöntemlerle takip ifadelerini kullanır.
Elektronik kelepçeyi kim takar?
Kararı hâkim, mahkeme veya infaz hâkimi verir; uygulamayı ise denetimli serbestlik müdürlükleri yürütür.
Elektronik izleme kişinin kendi telefonuyla mümkün mü?
5402 sayılı Kanun m. 15/A’ya göre izleme, kişinin rızası alınarak kendisine ait elektronik cihazlarla da mümkündür.
Adli kontrolde elektronik kelepçe
Adli kontrol nedir?
Tutuklama yerine veya tutuklama yasağı olan hâllerde şüpheli ya da sanığa getirilen yükümlülüklerdir (CMK m. 109).
Elektronik kelepçe hangi adli kontrol yükümlülüklerini denetler?
Özellikle konutunu terk etmeme, belirli bir yerleşim bölgesini terk etmeme ve belirlenen yerlere gitmeme yükümlülüklerini denetler.
Adli kontrol kararını kim verir?
Soruşturmada Cumhuriyet savcısının istemiyle sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme verir (CMK m. 110).
Elektronik kelepçe en fazla ne kadar sürer?
Ağır cezalık olmayan işlerde en çok 2 yıl, zorunlu hâllerde 1 yıl uzatmayla uygulanır. Ağır cezalık işlerde ise en çok 3 yıl, toplamı 3 yılı geçmeyen uzatmayla uygulanır (CMK m. 110/A).
Çocuklarda adli kontrol süresi ne kadar?
CMK m. 110/A’daki süreler çocuklar bakımından yarı oranında uygulanır.
Adli kontrolün gözden geçirilme sıklığı nedir?
Hâkim veya mahkeme, yükümlülüğün devamının gerekip gerekmediğini en geç dört aylık aralıklarla değerlendirir (CMK m. 110/4).
Adli kontrolün kaldırılmasını isteme hakkım var mı?
Evet. Talebiniz üzerine hâkim veya mahkeme, savcının görüşünü aldıktan sonra beş gün içinde karar verir (CMK m. 111).
Adli kontrol kararına itiraz süresi kaç gün?
Kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır (CMK m. 268/1).
İtiraz dilekçesini nereye vermeliyim?
İtiraz eden kişi dilekçesini kararı veren mercie verir veya zabıt kâtibine beyanda bulunur. Ardından itirazı kanunda belirtilen merci inceler.
Gebe kadın için tutuklama yerine adli kontrol mümkün mü?
Evet. Gebe veya doğumdan itibaren altı ay geçmemiş kadın şüpheli için tutuklama yerine adli kontrol kararı vermek mümkündür (CMK m. 109/4).
Ağır hasta şüpheliye elektronik kelepçe takmak mümkün mü?
Ağır hastalığı veya engelliliği nedeniyle cezaevinde yaşamını yalnız sürdüremeyen şüpheli için de tutuklama yerine adli kontrol kararı vermek mümkündür (CMK m. 109/4).
Mahsup
Elektronik kelepçeyle evde geçen süre cezadan düşer mi?
Evet. Konutunu terk etmeme yükümlülüğü altında geçen her iki gün, cezadan bir güne karşılık gelir (CMK m. 109/6).
Diğer adli kontrol yükümlülüklerinde mahsup var mı?
Kural olarak adli kontrolde geçen süre mahsup kapsamına girmez; istisnalar CMK m. 109/6’da sayılmıştır.
İki gün bir gün mahsup kuralı Anayasa’ya aykırı mı?
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, konutu terk etmeme tedbirinde sürenin yarısının mahsup edilmesinin kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını ihlal etmediğine karar vermiştir.
Mahsup kuralı ne zamandan beri uygulanıyor?
Buna ilişkin olarak konutu terk etmeme süresinin mahsubuna ilişkin kural 2021 yılında 7331 sayılı Kanun’la getirilmiştir.
İhlal
Kelepçe yükümlülüğüne uymazsam ne olur?
Adli kontrol yükümlülüklerini isteyerek yerine getirmeyen hakkında, cezanın miktarına bakılmaksızın hemen tutuklama kararı vermek mümkündür (CMK m. 112/1).
Kelepçeyi kırmak suç mu?
Evet. Kamuya ait eşyaya zarar verme olarak TCK m. 152/1-a uyarınca 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası gerektirir. Yargıtay da kelepçeyi kesip çıkarmayı kamu malına zarar verme saymıştır (2. CD, E. 2023/10471, K. 2023/2122).
Kelepçeyi kaybettiğimi söylersem ceza almaz mıyım?
Bu savunma kendiliğinden beraat sonucu doğurmaz. Nitekim Yargıtay, kelepçenin bir şekilde yok edildiğinin anlaşıldığı bir olayda beraat kararını bozmuştur.
Kırdığım kelepçenin bedelini ödersem ne olur?
Zararın giderilmesi hâlinde etkin pişmanlık indirimi ihtimali doğar. Nitekim Yargıtay, zarar miktarının belirlenip sanığa bildirilmesi ve etkin pişmanlığın tartışılması gerektiğini belirtmiştir.
Kelepçeyi kırma davası şikâyete bağlı mı?
Kamu malına zarar verme şikâyete bağlı değildir; bu nedenle savcılık kendiliğinden soruşturur.
Denetimli serbestlik ve konutta infaz
Denetimli serbestlikte elektronik kelepçe kullanımı var mı?
Evet. Denetimli serbestlikle infazda belirli bir konutta veya bölgede bulunma yükümlülüğünün elektronik cihazla denetimi mümkündür.
Denetimli serbestlikten kimler yararlanır?
Açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlüler, talep etmeleri hâlinde bu imkândan faydalanma hakkına sahiptir (5275 sayılı Kanun m. 105/A).
Denetimli serbestlik için cezaevinde en az ne kadar kalmak gerekir?
7550 sayılı Kanun’la, kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birini ve her hâlde en az beş günü kurumda geçirme şartı eklenmiştir. Ancak bu şart, değişiklikten önce işlenen suçları kapsamaz.
Annelere denetimli serbestlikte ayrıcalık var mı?
Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu olan kadın hükümlülerde koşullu salıverilmeye kalan süre şartı iki yıldır (5275 sayılı Kanun m. 105/A/3).
Denetimli serbestlikte başvuruyu geciktirirsem ne olur?
Kurumdan ayrıldıktan sonra beş gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmamak açık kuruma iade sebebidir.
Konutta infaz nedir?
Kanunda sayılan kişilerin hapis cezasını konutunda çekmesidir. Buna göre kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişilerde toplam 3 yıl veya daha az hapis cezası için bu imkân vardır (5275 sayılı Kanun m. 110/2).
Yaşlılar konutta infazdan nasıl yararlanır?
Yaşa göre sınır değişir: 70 yaşını bitirenlerde 4 yıl, 75 yaşını bitirenlerde 5 yıl, 80 yaşını bitirenlerde 6 yıl veya daha az hapis cezasının konutta çektirilmesi mümkündür.
Hasta hükümlüler için konutta infaz imkânı var mı?
Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle kurumda yaşamını yalnız sürdüremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayan hükümlüler bu imkândan faydalanma hakkına sahiptir (m. 110/3).
10 yıldan fazla cezası olan hükümlüye elektronik kelepçe zorunlu mu?
Konutta infazdan yararlanan ve toplam cezası 10 yıldan fazla olan hasta hükümlülerin elektronik cihazla takibi zorunludur (5275 sayılı Kanun m. 110/3).
Konutta infaz kararına itiraz yolu açık mı?
Evet. Özel infaz usullerine ilişkin kararlara itiraz yolu açıktır (5275 sayılı Kanun m. 110/8).
6284 ve aile içi şiddet
Aile içi şiddette elektronik kelepçe uygulaması var mı?
Evet. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirlerin uygulanmasında hâkim kararıyla teknik araç ve yöntemlerden yararlanmak mümkündür (m. 12).
Kelepçe ses veya görüntü kaydı alır mı?
6284 sayılı Kanun kapsamındaki teknik takipte kişilerin ses ve görüntüleri dinlenemez, izlenemez ve kayda alınamaz (m. 12).
6284 tedbir kararı ne kadar sürer?
İlk defasında süre en çok altı aydır. Ancak şiddetin devam edeceği anlaşılırsa süreyi uzatmak mümkündür (6284 sayılı Kanun m. 8/2).
6284 tedbir kararına itiraz süresi ne kadar?
Tefhim veya tebliğden itibaren iki haftadır; itirazın mercii ise aile mahkemesidir (6284 sayılı Kanun m. 9).
Uzaklaştırma kararını ihlal edenin cezası nedir?
İlk aykırılıkta 3-10 gün, her tekrarında 15-30 gün zorlama hapsi uygulanır. Bununla birlikte toplam süre altı ayı geçemez (6284 sayılı Kanun m. 13).
Tedbir kararı için şiddetin delili gerekir mi?
Koruyucu tedbir kararı için şiddetin delil veya belgesi aranmaz. Ayrıca önleyici tedbir geciktirilmeksizin verilir (6284 sayılı Kanun m. 8/3).
Günlük yaşam
Kelepçeyle işe gitmem mümkün mü?
Bu, verilen yükümlülüğün türüne bağlıdır. Konutunu terk etmeme yükümlülüğünde dışarı çıkılamaz. Buna karşılık bölgeyi terk etmeme veya belirli yerlere gitmeme yükümlülüklerinde günlük hayatı sınırlı biçimde sürdürmek mümkündür.
Kelepçeyle hastaneye gitmem mümkün mü?
Bunun için acil veya zorunlu durumlarda nasıl hareket edileceğini kararı veren merciden ve denetimli serbestlik müdürlüğünden önceden öğrenmeniz gerekir.
Elektronik kelepçe takılı kişinin yurt dışına çıkması mümkün mü?
Adli kontrol kapsamında yurt dışına çıkmama yükümlülüğü de mümkündür. Ayrıca kelepçe takılı kişinin yükümlülük kapsamı dışına çıkması ihlal niteliği taşır.
Kelepçe takılıyken taşınmam mümkün mü?
Konut veya bölge değişikliği yükümlülüğün kapsamını etkilediğinden, kararı veren merciye başvurmadan taşınmak ihlal sonucu doğurma riski taşır.
Kelepçe kaldırılınca ne olur?
Adli kontrol kaldırıldıktan sonra yükümlülük ve buna bağlı elektronik izleme sona erer.
Kelepçe kararının kaldırılması için hangi belgeleri sunmak mümkün?
Örneğin sağlık raporlarını, iş ve eğitim belgelerini, bakmakla yükümlü olunan kişilere ilişkin belgeleri ve tedbirin artık gerekli olmadığını gösteren diğer belgeleri sunmak mümkündür.
Kelepçe adli sicile işler mi?
Adli kontrol bir koruma tedbiridir ve adli sicil kaydına konu olmaz. Adli sicile ise kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri girer.
Kelepçe takılan kişi tutuklu mu?
Hayır. Adli kontrol tutuklamanın alternatifidir; ancak konutunu terk etmeme yükümlülüğünde geçen süre belirli oranda cezadan düşer.
Avukat Desteği Hangi Aşamada Gerekir?
Adli kontrol kararına itiraz, kaldırma talebi, denetimli serbestlik başvurusu ve konutta infaz talebi farklı mercilere ve sürelere tabidir. Ayrıca ceza süreçleri hakkında genel bilgi için ceza davaları sayfamıza, süre takibi için hukuki süre hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Kaynakça
Mevzuat
- 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu, m. 15/A.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 109, 110, 110/A, 111, 112 ve 268 (RG 17/12/2004, S. 25673). mevzuat.gov.tr
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 105/A ve 110.
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, m. 8, 9, 12 ve 13.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 152 ve 168.
Yargı kararları
- Yargıtay 23. Ceza Dairesi, E. 2015/18875, K. 2016/10717, T. 14.12.2016 (kelepçeyi kırmanın kamu malına zarar verme sayılması).
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2018/5082, K. 2019/878, T. 21.01.2019 (suç vasfı ve etkin pişmanlık).
- Yargıtay 6. Ceza Dairesi, E. 2021/16982, K. 2022/12111, T. 21.09.2022 (kayıp savunması).
- Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E. 2022/664, K. 2022/13106, T. 22.06.2022 (eksik araştırma).
- Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, B. Y. (3), B. No: 2021/7919, 29.05.2024 (konutu terk etmeme tedbirinde mahsup; ihlal yok).
- Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E. 2023/10471, K. 2023/2122, T. 25.04.2023 (elektronik kelepçeyi kesip çıkarmanın kamu malına zarar verme sayılması; De Jure AI karar veritabanı).
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2021/1880, K. 2023/3666, T. 24.05.2023 (konutu terk etmeme adli kontrolünün hürriyeti kısıtlayan niteliği ve TCK m. 267/4; De Jure AI karar veritabanı).
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, yürürlükteki mevzuat ve güncel yargı kararları değerlendirmeyi değiştirebilir. Metin tek başına hukuki danışmanlık veya somut olaya özgü hukuki görüş yerine geçmez.
