0-6 Yaş Çocuğu Olan Kadın Hükümlü: Erteleme, Konutta İnfaz ve Denetimli Serbestlik

0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlü, cezasını çekerken kanunun anne ve çocuk için öngördüğü özel imkânlardan yararlanabilir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun; gebelikte ve doğumdan sonraki 1 yıl 6 ay boyunca infazın geri bırakılmasını, belirli cezalarda cezanın konutta çektirilmesini, koşullu salıverilmeye 2 yıl kala denetimli serbestliği ve dışarıda bakacak kimsesi olmayan çocuğun annesiyle kurumda kalmasını düzenler. Hangi imkânın uygulanacağı; cezanın süresine, suçun türüne, doğum tarihine ve hükümlünün kurumdaki durumuna göre değişir.

0-6 Yaş Çocuğu Olan Kadın Hükümlü Hangi Haklara Sahiptir?

0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlü, genel infaz kurallarına ek olarak dört grup özel hükümden yararlanabilir: infazın geri bırakılması veya ertelenmesi, cezanın konutta çektirilmesi, daha uzun süreli denetimli serbestlik ve çocuğun annesiyle kurumda kalması. Bu hükümlerin her birinin şartı, karar makamı ve süresi farklıdır.

Kanun koyucu bu düzenlemelerde iki menfaati dengelemeye çalışır: Cezanın infazı yoluyla toplumun korunması ve çocuğun annesiyle sağlıklı bir ortamda büyümesi. Anayasa’nın 41. maddesi devlete ailenin ve çocuğun korunması için tedbir alma görevi yükler. Türkiye’nin taraf olduğu Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 3. maddesi de çocukları ilgilendiren bütün işlemlerde çocuğun yüksek yararının gözetilmesini ister.

Uygulamada en sık karıştırılan nokta şudur: Bu imkânların hiçbiri cezayı ortadan kaldırmaz. Erteleme ve geri bırakma infazın başlangıcını öteler; konutta infaz ve denetimli serbestlik ise cezanın çekilme biçimini değiştirir. Yani hükümlü, cezasını farklı bir yerde veya farklı bir zamanda çeker.

Gebe veya Yeni Doğum Yapmış Kadının Cezası Ertelenir mi?

Evet. 5275 sayılı Kanun’un 16. maddesinin 4. fıkrasına göre gebe olan ya da doğurduğu tarihten itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş kadının hapis cezasının infazı geri bırakılır. Kanun bu konuda takdir yetkisi tanımaz; şartlar varsa infaz ertelenir. Cezanın süresi veya suçun türü bu kuralın uygulanmasını kural olarak engellemez.

Bu süre 2020 yılına kadar doğumdan itibaren 6 ay olarak uygulanıyordu. 7242 sayılı Kanun, süreyi 1 yıl 6 aya çıkardı. Eski kaynaklarda hâlâ 6 aylık süreden söz edildiğini görebilirsiniz; güncel kural 1 yıl 6 aydır.

Geri bırakma süresi nasıl hesaplanır?

0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlü bakımından ilk ve en güçlü koruma bu geri bırakma dönemidir. Süre gebeliğin tespit edildiği andan başlar ve doğum tarihinden itibaren 1 yıl 6 ay dolana kadar devam eder. Doğumdan sonra çocuk ölürse ya da annesinden başka birine verilirse, infaz doğumdan 2 ay sonra başlar. Bu nedenle çocuğun bakımının fiilen annede olması, geri bırakmanın devamı için belirleyicidir.

Geri bırakma için hangi belgeler gerekir?

• Gebelik hâlinde, gebeliği ve tahmini doğum tarihini gösteren resmi sağlık kuruluşu raporu,
• Doğum yapılmışsa çocuğun doğum tarihini gösteren nüfus kaydı,
• Çocuğun annenin yanında olduğunu gösteren bilgi ve belgeler (yerleşim yeri kaydı gibi),
• Talebin, infazı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına yazılı olarak sunulması.

Hangi Kadın Hükümlüler İnfaz Ertelemesinden Yararlanamaz?

Ceza infaz kurumuna kapalı rejimde girdikten sonra gebe kalan kadınlardan koşullu salıverilmesine 6 yıldan fazla süre kalanlar ile eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli hâlde bulunanlar, gebelik ve doğum ertelemesinden yararlanamaz. Bu kişilerin cezası, kurumların bu amaçla ayrılmış uygun bölümlerinde çektirilir.

Bu istisna 6411 sayılı Kanun ile 2013 yılında 16. maddenin 5. fıkrası olarak eklendi. İstisnanın iki ayrı unsuru vardır ve ikisi de kurum içinde gebe kalınmasına bağlıdır. Dışarıdayken gebe kalan veya doğum yapan kadın bakımından bu istisna uygulanmaz.

Tehlikelilik değerlendirmesi nasıl yapılmalı?

Anayasa Mahkemesi, Şükran İrge başvurusunda (B. No: 2016/8660, 7/11/2019) kurumda doğum yapan bir hükümlünün erteleme talebinin, yeterli gerekçe gösterilmeden tehlikeli sayılarak reddedilmesini aile hayatına saygı hakkının ihlali olarak değerlendirdi. Mahkemeye göre yetkililer, bebeğin bakım ihtiyacını ve kurumdaki yaşam koşullarını incelemeli, hükümlünün neden tehlikeli kabul edildiğini somut olarak açıklamalıydı. Bu karar, tehlikelilik gerekçesinin soyut ifadelerle kurulamayacağını gösterir.

Erteleme sırasında başka suçtan tutuklanmak yeni erteleme talebini engeller mi?

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin incelediği bir dosyada, kurum dışında gebe kalıp doğum yapan bir hükümlünün infazı ertelenmişti. Hükümlü erteleme süresinde başka bir suçtan tutuklanınca erteleme sona erdi; tutukluluğu bitince yeniden erteleme istedi. Savcılık, erteleme sırasında yeniden suç işlendiği gerekçesiyle talebi reddetti; infaz hâkimliği ve itiraz mercii de bu kararı onayladı.

Daire, bu kararı kanun yararına bozdu. Daireye göre 16. maddenin 5. fıkrasındaki istisna yalnızca kapalı ceza infaz kurumuna girdikten sonra gebe kalan kadınlara uygulanır. Kurum dışında gebe kalıp doğum yapan, çocuğu sağ ve yanında olan hükümlü hakkında, kanundaki süre dolmadıkça 16. maddenin 4. fıkrası uyarınca erteleme kararı verilmelidir.

Erteleme süresinde başka bir suçtan tutuklanmış olmak, yeni erteleme talebini reddetmek için tek başına yeterli gerekçe sayılmaz (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2021/9888, K. 2021/12928, 1/10/2021).

Çocuğu Hasta veya Engelli Olan Annenin Cezası Ertelenir mi?

Evet, şartları varsa ertelenebilir. 2023 yılında 7445 sayılı Kanun ile eklenen 16/A maddesine göre, 18 yaşını doldurmamış ve engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç ya da ağır hastalığı bulunan çocuğu olan kadın hükümlünün cezasının infazı, Cumhuriyet başsavcılığınca bir yıla kadar ertelenebilir. Bu hüküm yalnızca 0-6 yaş grubuyla sınırlı değildir.

16/A ertelemesinin şartları

• Hükümlü kadın olmalı ve 18 yaşından küçük çocuğunun engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç olduğu ya da ağır bir hastalığı bulunduğu belgelenmelidir.
• Toplam hapis cezası 10 yıl veya daha az olmalı ya da adli para cezası infaz sürecinde hapse çevrilmiş olmalıdır.
• Hükümlünün toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilmelidir.

Süre, uzatma ve yükümlülükler

Erteleme ilk olarak en fazla 1 yıl için verilir. Gerekirse her defasında 6 ayı geçmemek üzere en çok 4 kez uzatılabilir; bu durumda toplam süre 3 yılı bulabilir. Erteleme süresince ceza zamanaşımı işlemez. Hükümlüye; belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek, belirlenen yerlere düzenli başvurmak veya güvence yatırmak gibi yükümlülüklerden en az biri yüklenir ve yurt dışına çıkış yasağı konulur.

Ertelemenin amacına ya da yüklenen yükümlülüklere aykırı davranılması, hükümlü hakkında kasten işlenen bir suçtan kamu davası açılması veya çocuğun iyileşmesi hâlinde erteleme kaldırılır ve ceza infaz edilir.

Doğum Yapan Kadın Hükümlü Cezasını Evde Çekebilir mi?

Çekebilir. 5275 sayılı Kanun’un 110. maddesinin 4. fıkrası, doğurduğu tarihten itibaren 6 ay geçen ve toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan ya da adli para cezası hapse çevrilen kadının cezasının konutta çektirilmesine infaz hâkiminin karar verebileceğini düzenler. Talebin doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay dolmadan yapılması gerekir.

Bu fıkra 7242 sayılı Kanun ile 2020 yılında getirildi ve ceza sınırı başlangıçta 3 yıldı. 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun bu sınırı 5 yıla çıkardı. Aynı Kanun’un geçiş hükümleri bazı değişikliklerin yalnızca yürürlük tarihinden sonra işlenen suçlara uygulanacağını öngördüğünden, 4 Haziran 2025’ten önce işlenmiş bir suçta hangi sınırın uygulanacağı infaz dosyasında ayrıca kontrol edilmelidir.

Konutta infaz kararı ne zaman kaldırılır?

Konutta infaz kararından sonra çocuk ölürse ya da annesinden başka birine verilirse infaz hâkimi kararı kaldırır. Konutta infaz sırasında hükümlüye yüklenen kurallara aykırı davranılması da kararın kaldırılmasına ve cezanın kurumda çektirilmesine yol açabilir.

Suç türü konutta infazı engeller mi?

110. maddenin 9. fıkrası; terör ve örgüt suçlarından, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar ve koşullu salıverilme kararı geri alınanlar gibi bazı hükümlüleri konutta infazın dışında tutar. Ancak fıkra, ağır hastalık ve doğum sonrası konutta infazı düzenleyen 3. ve 4. fıkraları bu istisnadan ayrık tutar. Bu nedenle doğum sonrası konutta infaz bakımından suç türü kural olarak engel oluşturmaz.

Kadın Hükümlüler İçin Genel Konutta İnfaz Şartları Nelerdir?

Doğum şartı aranmaksızın, kadın hükümlünün toplam 3 yıl veya daha az süreli hapis cezası, infaz hâkiminin kararıyla konutta çektirilebilir. Bu imkân 110. maddenin 2. fıkrasında kadınlar, çocuklar ve 65 yaşını bitirmiş kişiler için birlikte düzenlenir ve zararın giderilmesine ilişkin hukuki sorumluluk saklıdır.

Bu genel kural, 9. fıkradaki suç istisnalarına tabidir. Örneğin terör veya örgüt suçundan ya da cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olan kadın, 3 yıllık sınırın altında kalsa bile genel konutta infazdan yararlanamaz. Doğum sonrası konutta infazla genel konutta infaz arasındaki bu fark, talebin hangi fıkraya dayandırılacağı konusunda önemlidir.

0-6 Yaş Çocuğu Olan Kadın Hükümlü Denetimli Serbestlikten Ne Zaman Yararlanır?

0-6 yaş çocuğu bulunan kadın hükümlü, koşullu salıverilmesine 2 yıl veya daha az süre kaldığında, diğer şartları da taşıyorsa denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasını dışarıda çekebilir. Genel kuralda bu süre 1 yıldır. Düzenleme, 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinin 3. fıkrasında yer alır.

Diğer şartlar nelerdir?

2 yıllık süre, 0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlü için tek başına yeterli değildir; genel denetimli serbestlik şartlarının da bulunması gerekir:

• Hükümlünün iyi hâlli olması ve bu usulden yararlanmak için talepte bulunması,
• Hükümlünün açık ceza infaz kurumunda bulunması ya da açık kuruma ayrılma şartlarını taşıması,
• 4 Haziran 2025’ten sonra işlenen suçlarda, koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin (en az 5 gün) kurumda geçirilmiş olması (7550 sayılı Kanun),
• Kararın infaz hâkimi tarafından verilmesi.

2 yıllık süreyi bir örnekle hesaplayalım

Kurgusal bir örnek: 4 Haziran 2025’ten sonra işlenen ve 1/2 koşullu salıverilme oranına tabi bir suçtan 6 yıl hapis cezası alan, 2 yaşında çocuğu bulunan bir kadını düşünelim. Koşullu salıverilme için kurumda geçirmesi gereken süre 3 yıldır. Genel kurala göre bu sürenin son 1 yılında denetimli serbestlik uygulanabilirken, 0-6 yaş kuralı sayesinde son 2 yılında uygulanabilir. Böylece kurumda kalacağı süre yaklaşık 1 yıla iner; ancak bu süre en az onda bir kuralının sağladığı alt sınırın altına düşemez. Gerçek hesaplama mahsup, oran ve suç tarihine göre değişir.

Terör suçlarından hükümlü anneler bu kuraldan yararlanabilir mi?

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, terör örgütü üyeliğinden hapis cezası alan, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan ve 0-6 yaş grubunda çocuğu olan bir kadın hükümlünün dosyasını inceledi. Yerel merci, hükümlünün iyi hâlli olduğunu ve örgütten ayrıldığını gözeterek 105/A ve geçici 6. madde uyarınca denetimli serbestliğe karar vermiş, bu karara yapılan itirazı da reddetmişti.

Daire, kararı oy birliğiyle kanun yararına bozdu. Daireye göre 105/A maddesinden yararlanmanın ön şartı, açık ceza infaz kurumuna ayrılma hakkıdır. Terör ve örgütlü suç hükümlüleri için açık kuruma ayrılma daha sıkı bir süre şartına bağlıdır; geçici 6. maddenin kapalı kurumdakilere tanıdığı imkân da Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçları kapsamaz.

Bu şartları taşımayan hükümlü, 0-6 yaş grubunda çocuğu olsa bile denetimli serbestlikten yararlanamaz (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2024/7685, K. 2025/8371, 28/11/2025).

30 Mart 2020 ve 31 Temmuz 2023 Öncesi Suçlarda Durum Nedir?

30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlarda geçici 6. madde, istisna suçlar dışında denetimli serbestlik sürelerini artırır. Bu kapsamda genel 1 yıllık süre 3 yıl, 0-6 yaş çocuğu bulunan kadın hükümlüler için 2 yıllık süre 4 yıl olarak uygulanır. 31 Temmuz 2023’e kadar işlenen suçlarda ise 11. Yargı Paketi ile genişletilen ek erken ayrılma imkânı da gündeme gelebilir.

Geçici 6. madde; kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu imal ve ticareti, terör suçları gibi ağır suçları kapsam dışında tutar. Bu suçlardan birinden mahkûm olan kadın, 4 yıllık süreden değil genel kuraldaki 2 yıllık süreden yararlanabilir.

25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7571 sayılı Kanun (11. Yargı Paketi), Kovid-19 dönemine ilişkin geçici 10. maddedeki erken açık kuruma ayrılma ve erken denetimli serbestlik imkânını 31 Temmuz 2023’e kadar işlenen suçlara genişletti. Terör ve örgüt suçları, belirli kişilere karşı kasten öldürme ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar bu imkânın dışındadır. Bu ek imkân ile 0-6 yaş çocuğu bulunan anneye özgü sürelerin birlikte nasıl hesaplanacağı, infaz hesap pusulası üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.

Çocuk Cezaevinde Annesinin Yanında Kalabilir mi?

Kalabilir. 5275 sayılı Kanun’un 65. maddesine göre annesi hükümlü olan ve dışarıda bakacak kimsesi bulunmayan 0-6 yaş grubundaki çocuk, annesinin yanında kalabilir. Bu çocuklar gündüzleri kurum bünyesindeki ya da diğer kurum ve kuruluşlara ait kreş ve gündüz bakımevlerinde bakılır; yaşlarına ve ihtiyaçlarına uygun beslenmeleri sağlanır.

Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün 9 Mart 2021 tarihli açıklamasına göre o tarihte 317 kadın, toplam 345 çocukla birlikte kurumda bulunuyordu. Aynı açıklamada çocukların anaokullarına ve anasınıflarına ücretsiz devam edebildiği, beslenme giderlerinin devletçe karşılandığı ve psiko-sosyal destek alabildiği belirtildi.

Çocuk 6 yaşını doldurunca ne olur?

Çocuğuyla kurumda kalan 0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlü için en kritik dönem çocuğun altıncı yaş günüdür. Çocuk 6 yaşını doldurduğunda annesinin yanında kalma imkânı sona erer. Bu aşamada çocuğun bakımı babası, büyükanne ve büyükbaba gibi yakınlar tarafından üstlenilir; bakacak kimse yoksa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı kuruluşların koruma tedbirleri devreye girer. Çocuğun anneyle teması, görüş ve ziyaret kuralları çerçevesinde sürdürülür.

Annenin velayeti ve kısıtlanma

Eskiden 1 yıl veya daha uzun özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkûm olan her ergin, Türk Medeni Kanunu’nun 407. maddesi uyarınca kendiliğinden kısıtlanıyordu. Anayasa Mahkemesi bu kuralı iptal etti (E. 2022/105, K. 2023/54, 22/3/2023). Ardından 7499 sayılı Kanun ile getirilen yeni düzenlemeye göre 5 yıldan az cezada kısıtlama veya kayyım atanması ancak hükümlünün isteğiyle mümkündür; toplam 5 yıl veya daha uzun cezada ise kişiliğin veya malvarlığının korunması gerekiyorsa istek olmasa da kısıtlama kararı verilebilir. Bunun yanında kasten işlenen bir suçtan verilen hapis cezası, Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca velayet hakkı bakımından da hak yoksunluğu doğurabilir; ancak koşullu salıverilen veya cezası ertelenen hükümlü için kendi çocukları üzerindeki velayet bakımından bu yoksunluk uygulanmaz (TCK m. 53/3). Çocuğun bakımı ve velayeti konusunda ortaya çıkan uyuşmazlıklar için çocuğun velayeti kime verilir yazımıza da göz atabilirsiniz.

Bu Haklar İçin Nereye ve Nasıl Başvurulur?

Gebelik ve doğum nedeniyle geri bırakma ile hasta çocuk ertelemesi için infazı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına; konutta infaz ve denetimli serbestlik için infaz hâkimliğine başvurulur. Denetimli serbestlik talebi uygulamada ceza infaz kurumu idaresi aracılığıyla iletilir ve kurumun iyi hâl değerlendirmesiyle birlikte infaz hâkimine sunulur.

Ret kararına itiraz

İnfaz hâkimliği kararlarına karşı 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu’nda gösterilen usulle itiraz edilebilir. Cumhuriyet başsavcılığının erteleme talebini reddetmesi hâlinde ise karara karşı kanun yoluna başvurulabilir; Şükran İrge kararında başvurucunun itirazını ağır ceza mahkemesi incelemiştir. İtiraz süreleri kısa olduğundan ret kararının tebliğ tarihi not edilmeli, süre hesabında hukuki süre hesaplama aracımızdan yararlanılabilir.

Erteleme, Konutta İnfaz ve Denetimli Serbestlik Arasındaki Farklar

Erteleme ve geri bırakma, cezanın infazına hiç başlanmamasını ya da infazın durmasını sağlar; bu sürede ceza çekilmiş sayılmaz. Konutta infaz ve denetimli serbestlik ise cezanın infazıdır; evde veya denetim altında geçen her gün cezadan düşülür. Bu temel fark, hangi yolun seçileceğini doğrudan etkiler.

• Süre bakımından: Geri bırakılan 1 yıl 6 aylık dönem cezadan mahsup edilmez. Konutta geçen süre ise infaz edilmiş sayılır.
• Karar makamı bakımından: Erteleme Cumhuriyet başsavcılığının, konutta infaz ve denetimli serbestlik infaz hâkiminin yetkisindedir.
• Yükümlülükler bakımından: Konutta infaz ve denetimli serbestlikte elektronik izleme gibi yükümlülükler uygulanabilir; 16/A ertelemesinde de en az bir yükümlülük ve yurt dışı çıkış yasağı vardır.
• Koşullu salıverilme bakımından: Annelik, koşullu salıverilme oranını değiştirmez. Değişen; denetimli serbestliğin başlama zamanı ve cezanın çekildiği yerdir.

Hastalık Nedeniyle Erteleme ile Doğum Ertelemesi Arasındaki Fark

Hükümlünün kendi hastalığı nedeniyle erteleme 16. maddenin 1, 2 ve 6. fıkralarında, gebelik ve doğum nedeniyle geri bırakma ise 4. fıkrada düzenlenir. Hastalık ertelemesinde Adli Tıp Kurumu ya da yetkili sağlık kurulu raporu ve toplum güvenliği değerlendirmesi belirleyicidir. Gebelikte ise kanunun aradığı, gebeliğin veya doğum tarihinin belgelenmesidir.

Ağır hastalığı veya engelliliği nedeniyle kurum koşullarında hayatını yalnız sürdüremeyen hükümlü, 105/A maddesine göre koşullu salıverilmesine 3 yıl veya daha az kaldığında denetimli serbestlikten de yararlanabilir. Hem anne hem de kendisi ağır hasta olan bir hükümlü bakımından hangi hükmün daha elverişli olduğu ayrıca karşılaştırılmalıdır.

Uluslararası Standartlar Ne Öngörüyor?

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 21 Aralık 2010 tarihli ve 65/229 sayılı kararıyla kabul edilen Kadın Mahpuslara Muamele ve Kadın Suçlular İçin Hapis Dışı Tedbirlere İlişkin Kurallar (Bangkok Kuralları), gebe kadınlar ve bakmakla yükümlü olduğu çocukları bulunan kadınlar için mümkün olan hâllerde hapis dışı yaptırımların tercih edilmesini öngörür. Türk hukukundaki erteleme ve konutta infaz hükümleri bu yaklaşımla uyumludur.

Anayasa Mahkemesi de cezaevindeki ebeveynlerle çocuklar arasındaki ilişkide devletin pozitif yükümlülüğünü vurgular. Gürçay Baylar başvurusunda (B. No: 2020/2019, 17/7/2024), hükümlünün görüş saatlerinin çocuklarının okul saatleriyle çakışmasına ilişkin şikâyeti yeterli gerekçe gösterilmeden reddedildiği için aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

Anne Hükümlülerin Sık Yaptığı Hatalar

0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlü bu haklardan yararlanamıyorsa en yaygın neden, sürelerin kaçırılması ve talebin yanlış hükme dayandırılmasıdır. Özellikle konutta infaz talebinin doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay içinde yapılması gerekir; bu süre geçtikten sonra 110/4’e dayanılamaz. Aşağıdaki hatalara dikkat etmek, hak kaybını önemli ölçüde azaltır.

• Güncel olmayan kaynaklara bakarak doğum sonrası ertelemeyi 6 ay sanmak,
• Doğum sonrası konutta infaz talebini 1 yıl 6 aylık süre dolduktan sonra yapmak,
• Suç tarihini dikkate almadan genel süreleri esas almak ve geçici maddeleri gözden kaçırmak,
• Çocuğun fiilen başkasına bırakılmasının erteleme ve konutta infaz üzerindeki etkisini öngörmemek,
• Ret kararlarına karşı itiraz süresini kaçırmak,
• Konutta infaz veya erteleme sırasında yüklenen yükümlülüklere uymamak.

Sıkça Sorulan Sorular

Avukat Desteği Hangi Aşamada Gerekir?

Anne hükümlüler için kanundaki imkânlar birbirine yakın görünse de şartları, süreleri ve karar makamları farklıdır. Hangi hükmün uygulanacağı; suç tarihi, ceza süresi, mahsup, çocuğun yaşı ve bakım durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir. Başvurunun doğru hükme dayandırılması ve sürelerin takibi, hak kaybını önler. Ceza yargılaması ve infaz süreçlerine ilişkin genel bilgi için Yalova ceza davası avukatı sayfamızı inceleyebilir, sorularınızı iletişim sayfamız üzerinden iletebilirsiniz.

Kaynakça

Mevzuat

• 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 16, 16/A, 65, 105/A, 110, geçici m. 6 ve geçici m. 10 (RG 29/12/2004, S. 25685).
• 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 15/4/2020, S. 31100).
• 6411 sayılı Kanun, m. 3 (kabul tarihi 24/1/2013): 5275 s. Kanun m. 16/5 ve 16/6’nın eklenmesi.
• 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, m. 23 (2023).
• 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 4/6/2025, S. 32920 Mükerrer).
• 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 25/12/2025).
• 7499 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 12/3/2024, S. 32487), m. 5: Türk Medeni Kanunu m. 407 değişikliği.
• 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu.
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 53.
• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 20 ve 41.
• Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, m. 3.
• Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Kadın Mahpuslara Muamele ve Kadın Suçlular İçin Hapis Dışı Tedbirlere İlişkin Kurallar (Bangkok Kuralları), A/RES/65/229, 21/12/2010.

Yargı kararları

• Anayasa Mahkemesi, Şükran İrge Başvurusu, B. No: 2016/8660, 7/11/2019.
• Anayasa Mahkemesi, Gürçay Baylar Başvurusu, B. No: 2020/2019, 17/7/2024 (RG 17/12/2024, S. 32755).
• Anayasa Mahkemesi, E. 2022/105, K. 2023/54, 22/3/2023 (RG 23/6/2023), TMK m. 407’nin iptali.
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2021/9888, K. 2021/12928, 1/10/2021 (kanun yararına bozma).
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2024/7685, K. 2025/8371, 28/11/2025 (kanun yararına bozma).

Doktrin ve akademik kaynaklar

• Kılıç, Merve: Ceza İnfaz Kurumlarında Anneleriyle Yaşayan 0-6 Yaş Arası Çocukların Gelişimini Etkileyen Faktörler ve Sosyal Hizmet Müdahalesi, Disiplinlerarası Çocuk Hakları Araştırmaları Dergisi, C. 4, S. 1, 2024, s. 16-32.
• Altunbaş, Beyza: Cezaevlerindeki Hükümlü Çocuklarının Beşeri Sermaye Yatırımı Olarak Eğitim Hakkına Erişimi: Adalet Anaokulları Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir 2020.
• Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, Basın Açıklaması No: 2021/01, 9/3/2021.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, yürürlükteki mevzuat ve güncel yargı kararları değerlendirmeyi değiştirebilir. Metin tek başına hukuki danışmanlık veya somut olaya özgü hukuki görüş yerine geçmez. Yazıdaki süre ve şartlar yayın tarihindeki mevzuata göredir.