AYM’nin Süresiz Nafaka İptal Kararı: Yürürlük Tarihi ve Etkileri

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki süresiz nafaka düzenlemesini, yani “süresiz olarak” ibaresini 04.06.2026 tarihli kararıyla iptal etti. Ancak iptal hemen uygulanmıyor: Mahkeme, iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra, 30.06.2027’de yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu nedenle bugün bağlanan ve ödenen nafakalar kendiliğinden sona ermedi.

AYM Süresiz Nafaka Kararının Künyesi

Anayasa Mahkemesi, 04.06.2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Resmî Gazete, kararı 30.09.2026 tarihli ve 33386 sayılı sayısında yayımladı. Davayı itiraz yoluyla Antalya 12. Aile Mahkemesi getirdi.

Kararın temel bilgilerini aşağıdaki tabloda bir arada görebilirsiniz. Birçok haber kaynağı kararı yalnızca tarihiyle veriyor; oysa yürürlük süresinin başlangıcını Resmî Gazete tarihi belirlediği için iki tarihi birbirinden ayırmak gerekir.

Süresiz Nafaka Kararı Tam Olarak Neyi İptal Etti?

Anayasa Mahkemesi yoksulluk nafakasını kaldırmadı; yalnızca TMK m. 175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Dolayısıyla boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın nafaka isteme hakkı, kusur koşulu ve diğer tarafın malî gücü ölçütü yerinde duruyor. Tartışma, nafakanın kaç yıl süreceği üzerinedir.

Maddenin bugünkü metni şöyledir: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.” İptal kararı bu cümlelerden yalnızca iki kelimeyi hedef alıyor. Bu nedenle “yoksulluk nafakası kalktı” veya “nafaka tarihe karıştı” gibi başlıklar kararın içeriğini yansıtmıyor.

Süresiz nafaka kararı hangi nafaka türlerini kapsamıyor?

TMK m. 175 yalnızca boşanma sonrasındaki yoksulluk nafakasını düzenler. Buna karşılık çocuk için ödenen iştirak nafakası, boşanma davası sürerken bağlanan tedbir nafakası ve akrabalar arasındaki yardım nafakası başka maddelere dayanır. Bu nedenle AYM kararı bu nafaka türlerini doğrudan değiştirmez. Nafaka türlerinin tamamını ve miktarın nasıl belirlendiğini nafaka davası ve nafaka hesaplaması rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Nafaka yükümlüsünün kusuru hâlâ aranmıyor mu?

Evet. AYM, TMK m. 175’in ikinci fıkrasına, yani yükümlünün kusurunu aramayan kurala dokunmadı. Dolayısıyla nafaka isteyen eşin diğerinden daha ağır kusurlu olmaması yeterlidir; nafaka ödeyecek eşin kusurlu olması gerekmez. Örneğin Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/1705, K.2026/620 sayılı ve 20.01.2026 tarihli kararında ağır kusurlu eş yararına yoksulluk nafakasına hükmedilemeyeceğini vurguladı.

AYM Süresiz Nafakayı Neden Anayasa’ya Aykırı Buldu?

Anayasa Mahkemesi, süresiz nafaka kuralını Anayasa’nın 2., 5. ve 17. maddelerine aykırı buldu. Gerekçenin iki ayağı var: kuralın uygulamada hâkime süre konusunda hiçbir takdir bırakmaması nedeniyle belirsiz hâle gelmesi ve hiçbir ölçüt öngörmeden kategorik olarak süresiz bir yükümlülük getirmesi.

Belirlilik sorunu ve Yargıtay uygulaması

AYM’ye göre kuralın lafzı her durumda süresiz nafakayı zorunlu kılmıyor. Ancak yerleşik yargısal uygulama kuralı emredici sayıyor ve hâkime süre konusunda takdir tanımıyor. Mahkeme, bu uygulamaya örnek olarak Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E.2016/8859, K.2017/14407 sayılı ve 12.12.2017 tarihli kararını aktardı; bu kararda Daire, nafakaya süre koymayı kanuna aykırı saymıştı. Bu nedenle AYM, kuralın açık ve belirli olmadığı sonucuna ulaştı.

Borçlu üzerindeki ağır külfet

Mahkeme ayrıca yükümlülüğün hiçbir ölçüt belirlenmeden kategorik olarak süresiz öngörülmesini, kusurlu olması bile gerekmeyen nafaka borçlusu için ağır bir külfet olarak değerlendirdi. Öte yandan AYM, Anayasa’nın 20. ve 41. maddeleri yönünden ayrıca inceleme yapmadı; 10. ve 35. maddeleri ise konuyla ilgili görmedi.

Süresiz nafaka yerine süre belirlerken hangi ölçütler önemli?

Kararın en çok yanlış aktarılan bölümü burasıdır. AYM’ye göre kanun koyucu, hâkime irat biçimindeki nafakanın süresini belirleme yetkisi tanımalıdır. Mahkemenin örnek olarak saydığı unsurlar şunlardır:

• evliliğin süresi,
• nafaka alacaklısının yaşı,
• alacaklının eğitim ve sağlık durumu,
• ekonomik ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayabilme kapasitesi.

Bazı yayınlar bu listeye “çocuk durumu”, “eşlerin yaşları” veya “sosyo-ekonomik şartlar” gibi unsurlar ekliyor; ancak gerekçe, alacaklının yaşını ve kendi geçimini sağlama kapasitesini öne çıkarıyor. Ayrıca AYM, evlilik süresini tek veya en temel ölçüt olarak belirlemedi; onu birden fazla unsurdan biri olarak saydı.

Ömür boyu nafaka tamamen kalkıyor mu?

Hayır. AYM, yaşam boyu nafakayı tamamen dışlamadı. Gerekçeye göre süresiz, yani yaşam boyu nafakayı gerektiren hâllerin kriterleri kanunda açıkça yer almalıdır. Başka bir deyişle Mahkeme, nafakanın kural olarak süreyle sınırlandırılabileceği, belirli koşullarda ise yaşam boyu sürebileceği bir sistemi Anayasa’ya uygun görüyor. Hangi koşulların aranacağını ise kanun koyucu belirleyecek.

Kararda Karşıoy ve Farklı Gerekçe Var mı?

Evet. Anayasa Mahkemesi iptale oyçokluğuyla karar verdi. Üyelerden Engin Yıldırım, Selahaddin Menteş ve Kenan Yaşar iptal yönündeki çoğunluk görüşüne katılmadı. Yıldız Seferinoğlu ise iptal sonucunu destekledi, ancak farklı bir gerekçe yazdı. Yürürlüğün dokuz ay ertelenmesi kararı oybirliğiyle alındı.

Farklı gerekçe, iptali Anayasa’nın 2. maddesindeki belirlilik ilkesi üzerinden değerlendiriyor. Karşıoy yazan üç üye ise iptal sonucuna katılmadı. Nitekim Mahkeme 2012’de aynı ibareyi Anayasa’ya aykırı bulmamıştı; dolayısıyla 2026 kararı, aynı kural hakkında daha önce varılan sonuçtan dönüşü ifade ediyor.

Süresiz Nafaka Meselesi AYM’nin Önüne Nasıl Geldi?

AYM, süresiz nafaka ibaresiyle ilgili üç önemli karar verdi. Mahkeme 2012’de kuralı Anayasa’ya uygun buldu, 2025’te başvuruyu yetkisizlik nedeniyle reddetti, 2026’da ise ibareyi iptal etti. Bu süreç, özellikle aramalarda karşınıza çıkan farklı AYM kararlarını birbirinden ayırmanıza yardım eder.

2012 tarihli karar: AYM süresiz nafakayı Anayasa’ya uygun gördü

Anayasa Mahkemesi, 17.05.2012 tarihli ve E.2011/136, K.2012/72 sayılı kararında aynı “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bulmamıştı. Bu nedenle 2026 kararı, Mahkemenin aynı kural hakkındaki görüşünü değiştirdiği bir karar niteliği taşıyor.

2025 tarihli karar: yetkisizlik nedeniyle ret

Antalya 12. Aile Mahkemesi ilk olarak, önündeki yoksulluk nafakasının artırılması ve karşı dava olarak kaldırılması davasında AYM’ye başvurdu. Anayasa Mahkemesi 27.03.2025 tarihli ve E.2025/91, K.2025/82 sayılı kararıyla bu başvuruyu Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle oybirliğiyle reddetti. Gerekçeye göre TMK m. 175 ancak boşanma davasında ya da TMK m. 178’e göre bir yıllık süre içinde bağımsız olarak açılan yoksulluk nafakası davasında uygulanır; artırma veya kaldırma davasında kuralın uygulanma imkânı yoktur.

Google’da “süresiz nafaka AYM kararı” aramasında üst sıralarda çıkan AYM sayfalarından biri bu 2025 tarihli yetkisizlik kararıdır. Dolayısıyla o sayfadaki ret sonucunu 2026 tarihli iptal kararıyla karıştırmamak gerekir. Ardından aynı mahkeme yeniden başvurdu ve AYM 2026 tarihli iptal kararını bu ikinci başvuru üzerine verdi.

Süresiz Nafaka İptali Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Süresiz nafaka iptali 30.06.2027’de yürürlüğe girecek. AYM, iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 30.09.2026’dan başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu tarihe kadar TMK m. 175’teki “süresiz olarak” ibaresi yürürlükte kalıyor ve mahkemeler maddeyi mevcut hâliyle uyguluyor.

Anayasa m. 153, iptal edilen hükmün kural olarak kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlükten kalkmasını öngörür. Ancak aynı madde, Anayasa Mahkemesine iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırma yetkisi verir; bu tarih yayım gününden başlayarak bir yılı geçemez. AYM bu yetkiyi kullandı ve dokuz aylık bir süre belirledi.

Mahkeme ertelemenin nedenini de açıkladı: İptalin hemen yürürlüğe girmesi kanunda bir boşluk doğuracak ve bu boşluk kamu yararını ihlal edecekti. Bu nedenle AYM’nin belirlediği süre, kanun koyucuya yeni bir düzenleme yapması için zaman sağlar. Birçok haber 9 aylık sürenin hangi tarihte başladığını yazmıyor; sürenin başlangıcı karar tarihi değil, Resmî Gazete’deki yayım tarihidir.

Bugün Süresiz Nafaka Hâlâ Geçerli mi?

Evet, süresiz nafaka bugün hâlâ geçerli. “Süresiz olarak” ibaresi 30.06.2027’ye kadar yürürlükte olduğu için aile mahkemeleri boşanma davalarında yoksulluk nafakasına bu tarihe kadar mevcut kurala göre hükmeder. Daha önce bağlanan nafakalar da aynı şekilde ödenmeye devam eder.

Ekim 2026 itibarıyla TMK m. 175’i değiştiren bir kanun yayımlanmadı. Örneğin 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun TMK’nın başka maddelerinde değişiklik yaptı, ancak 175. maddeye dokunmadı. Aynı şekilde 7593 sayılı Kanun Türk Ceza Kanunu’nun 233. maddesini değiştirdi; bu değişikliğin de süresiz nafaka ile bir ilgisi yok.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2026 yılında verdiği ve tam metnine ulaşılabilen kararlar, TMK m. 175’i mevcut lafzıyla uyguluyor. Buna karşılık AYM iptalini dikkate alan ve tam metnine erişilebilen bir Yargıtay kararı bu yazının hazırlandığı tarihte tespit edilememiştir. Dolayısıyla iptalin derdest davalara nasıl yansıyacağı konusunda henüz yerleşik bir uygulama bulunmuyor.

Mevcut Süresiz Nafakalar Kendiliğinden Kalkacak mı?

Hayır, mevcut süresiz nafakalar iptal kararıyla kendiliğinden kalkmaz. Anayasa m. 153’e göre iptal kararları geriye yürümez. Kesinleşmiş nafaka kararları, kanunda sayılan bir sebep gerçekleşmedikçe veya mahkeme aksine karar vermedikçe uygulanmaya devam eder.

Kesinleşmiş kararlar ve görülmekte olan davalar

Geriye yürümezlik kuralı, mahkemelerin 30.06.2027’den önce verdiği kararların iptal nedeniyle kendiliğinden ortadan kalkmayacağını gösterir. Ancak iki soru bugün açık durumdadır. Birincisi, kesinleşmiş süresiz nafakaların ileride bir süreyle sınırlandırılıp sınırlandırılamayacağıdır. İkincisi, 30.06.2027’de hâlâ görülmekte olan boşanma davalarında hangi kuralın uygulanacağıdır.

Her iki sorunun cevabı da kanun koyucunun getireceği düzenlemeye ve özellikle geçiş hükümlerine bağlıdır. Bu nedenle “yeni kanun eski nafakaları da kapsayacak” veya “eski nafakalar hiçbir şekilde etkilenmeyecek” gibi kesin ifadeler bugün için dayanaktan yoksundur. Konu tartışmalıdır ve sonuç, çıkacak kanunun metnine ve yargı uygulamasına göre şekillenecektir.

AYM’nin 2025 kararındaki tespit neden önemli?

AYM, 2025 tarihli yetkisizlik kararında TMK m. 175’in artırma ve kaldırma davalarında uygulanmadığını tespit etti. Bu tespit, kesinleşmiş nafakaların iptalden sonra hangi yolla ve hangi ölçütle sınırlandırılabileceği sorusunun açık olduğunu gösteriyor: Bu sınırlamanın TMK m. 176’daki davalarla mı, yoksa yeni kanunun geçiş hükümleriyle mi yapılacağını bugün kesin olarak söylemek mümkün değil.

Süresiz Nafaka Konusunda Kesin Olanlar ve Belirsiz Olanlar

Süresiz nafaka iptaline ilişkin bazı noktalar resmî metinlere dayandığı için kesindir; bazıları ise henüz çıkmamış bir kanuna bağlı olduğu için belirsizdir. Aşağıdaki tablo, haberlerde birbirine karışan bu iki grubu ayırır ve hangi bilginin bugün güvenle kullanılabileceğini gösterir.

Nafaka Ödemesini Kendiliğinden Durdurmak Mümkün mü?

Hayır. Nafaka borçlusu, AYM kararına dayanarak ödemeyi kendiliğinden kesemez. Nafakayı ancak kanunda sayılan sebepler kendiliğinden sona erdirir ya da mahkeme kararı kaldırır. Mahkeme kararı olmadan ödemeyi durduran borçlu, birikmiş borç için icra takibiyle ve İcra ve İflas Kanunu m. 344’teki tazyik hapsi riskiyle karşı karşıya kalır.

İİK m. 344’e göre nafakaya ilişkin kararın gereğini yerine getirmeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi riskiyle karşı karşıya kalır; ödeme yaparsa tahliye olur. Öte yandan borçlu nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmışsa, mahkeme ileri sürülen sebepleri gözeterek tazyik hapsinin uygulanmasını bu davanın sonuna bırakma yetkisine sahiptir. Dolayısıyla doğru yol, ödemeyi kesmek değil, şartları varsa kaldırma veya azaltma davası açmaktır. AYM kararı İİK m. 344’ü değiştirmediği için nafaka borcunun icra yoluyla takibi de bugünkü kurallarla sürer.

30.06.2027’ye Kadar Süresiz Nafaka Nasıl Sona Erer veya Değişir?

Süresiz nafaka bugün yalnızca TMK m. 176’daki sebeplerle sona erer veya değişir. Alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü nafakayı kendiliğinden kaldırır. Fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması ve haysiyetsiz hayat ise mahkeme kararını gerektirir. Malî durum değişirse taraflar artırma veya azaltma ister.

Fiilen evliymiş gibi yaşamayı nasıl ispatlarsınız?

Yargıtay, bu sebep için aynen evlilik gibi ortak bir hayat kurularak fiilen birlikte yaşanmasını arar. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2020/1980, K.2020/3397 sayılı ve 29.06.2020 tarihli kararında sosyal medya paylaşımlarını, otel kayıtlarını ve birlikte tatili yeterli görmedi; ayrı konutlarda sık görüşmenin ve konaklama kayıtlarının tek başına yetmediğini belirterek nafakayı kaldıran kararı bozdu. Aynı kararda Daire, anlaşmalı boşanma protokolüyle belirlenen nafakanın da indirilebileceğini veya kaldırılabileceğini, ancak yasal şartlar oluşmadan bunu istemenin hakkın kötüye kullanılması olacağını vurguladı. Protokolle nafaka belirlenmesine ilişkin ayrıntıları anlaşmalı boşanma davası yazımızda bulabilirsiniz.

Süresiz nafaka alan eş işe girerse ne olur?

Nafaka kendiliğinden sona ermez; borçlunun yoksulluğun ortadan kalktığını ileri sürerek dava açması gerekir. Ancak düzenli bir işe girmek tek başına yoksulluğu her zaman ortadan kaldırmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/1009, K.2019/1179 sayılı ve 14.11.2019 tarihli kararında asgari ücret düzeyindeki, hatta biraz üzerindeki gelirin yoksulluk nafakasına engel olmadığını, yalnızca miktar belirlenirken gözetileceğini kabul etti. Bu nedenle “asgari ücretin üzerinde kazanan eşin nafakası biter” şeklindeki genellemeler doğru değildir.

Nafaka borçlusu işsiz kalırsa veya yoksullaşırsa ne olur?

Borçlunun malî durumu kötüleşirse borçlu, TMK m. 176/4’e dayanarak nafakanın azaltılmasını isteme hakkına sahiptir. Aynı HGK kararı, kendi kusuru olmadan yoksullaşan borçlu yönünden nafakanın kaldırılmasını da hakkaniyete uygun buldu. Ancak HGK bu sonuca oyçokluğuyla ulaştı ve karar somut olaya özgüdür; “borçlu işsiz kalınca nafaka kalkar” şeklinde genellemek yanlıştır.

Süresiz nafaka yerine toptan ödeme mümkün mü?

TMK m. 176/1, yoksulluk nafakasının toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenmesine imkân tanır. Dolayısıyla kanun, aylık ödeme yerine toptan bir ödeme seçeneğini de tanır. Ancak nafakanın kendiliğinden kalkmasını ve mahkeme kararıyla kaldırılmasını düzenleyen kurallar irat biçimindeki nafaka içindir. Toptan ödemenin miktarını ve şartlarını mahkeme her dosyada ayrıca değerlendirir.

Süresiz nafaka kaldırma veya azaltma davasında adımlar

Aşağıdaki akış, mevcut bir yoksulluk nafakasının kaldırılması veya azaltılması için genel bir yol haritası sunar. Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177).

Süresiz Nafaka Yerine Yeni Düzenleme Çıktı mı?

Hayır. Ekim 2026 itibarıyla süresiz nafaka yerine yeni bir kural getiren kanun yürürlüğe girmedi. Basında bir yasa taslağına ilişkin haberler yer alsa da taslakta konuşulan süre ve oranlar kesinleşmiş bilgi değildir.

AYM kararı, kanun koyucuya bir çerçeve çizdi: Süreyi belirlerken evliliğin süresi, alacaklının yaşı, eğitim ve sağlık durumu ile kendi geçimini sağlama kapasitesi gibi unsurların gözetilmesi ve yaşam boyu nafakayı gerektiren hâllerin kanunda açıkça sayılması. Ancak bu çerçeve içinde hangi sürelerin ve istisnaların seçileceği tamamen kanun koyucunun takdirindedir. Basına yansıyan taslak seçenekleri ise yasalaşmadıkça hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.

Yasa çıkmazsa 30.06.2027’den sonra ne olacak?

Bu soru bugün tartışmalıdır. Kanun koyucu 30.06.2027’ye kadar yeni bir düzenleme yapmazsa “süresiz olarak” ibaresi metinden çıkmış olacak, ancak yerine bir süre kuralı gelmeyecektir. Bazı hukukçular bu durumda hâkimin TMK m. 1 çerçevesinde boşluğu doldurabileceğini ileri sürüyor; ancak bu yalnızca bir yorumdur ve yargı uygulamasının nasıl şekilleneceği belirsizdir.

Başka Ülkelerde Süresiz Nafaka Yerine Hangi Sistemler Var?

AYM, kararında karşılaştırmalı hukuktan örnekler aktardı. Bu örnekler, süreli nafaka sistemlerinin farklı biçimlerde kurulabildiğini ve ihtiyaç devam ettiğinde süreyi uzatma ya da evlilik süresine bağlama gibi çözümlerin bulunduğunu gösteriyor. Aşağıdaki bilgiler AYM’nin kendi aktarımına dayanır; ilgili ülkelerin güncel mevzuatı ayrıca incelenmemiştir.

• Belçika: İhtiyaç hâli devam ettiğinde nafaka süresinin uzatılmasına imkân tanınır.
• Hollanda: Nafaka süresi kural olarak evlilik süresinin yarısı kadardır ve en fazla beş yıldır; uzun evliliklerde ve ortak çocuk bulunan durumlarda farklı azami süreler uygulanır.

Bu örnekler Türkiye’deki yeni sistemi belirlemez. Ancak AYM’nin “süre + istisna” modelini Anayasa’ya uygun gördüğünü anlamak için faydalı bir arka plan sunar.

Süresiz Nafaka Kimleri Kapsıyor?

Süresiz nafaka, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan eşe bağlanan yoksulluk nafakasıdır. Kanun “taraf” ifadesini kullandığı için kadın ya da erkek fark etmez; şartları taşıyan her iki eş de yoksulluk nafakası isteme hakkına sahiptir.

TMK m. 175’e göre üç koşul birlikte aranır: Talep eden eş boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalı, kusuru diğer eşten daha ağır olmamalı ve nafaka diğer eşin malî gücü oranında belirlenmelidir. Yargıtay da gelirleri birbirine denk eşler arasında boşanma yüzünden yoksulluğa düşmenin bulunmadığını kabul ediyor. Örneğin Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/10627, K.2026/6066 sayılı ve 03.06.2026 tarihli kararında, ikisi de emekli maaşı alan ve gelirleri birbirine yakın eşler arasında TMK m. 175 koşullarının oluşmadığını belirtti.

Yoksulluk nafakasının bağlanması için talep eden eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması gerekir. Örneğin Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6054, K.2026/1946 sayılı ve 19.02.2026 tarihli kararında sürekli ve düzenli geliri ve malvarlığı olan eş için TMK m. 175 koşullarının oluşmadığını belirtti. Ayrıca AYM’nin 2025 kararında belirttiği gibi, eş yoksulluk nafakasını boşanma davasında ya da boşanma hükmünün kesinleşmesinden sonra TMK m. 178’deki bir yıllık süre içinde açacağı bağımsız davada ister. Kusurun nafakaya etkisini aldatan kadının nafaka ve tazminat hakkı yazımızda, kusur tespitinin boşanma davasındaki yerini ise çekişmeli boşanma davası rehberimizde inceledik.

Süresiz Nafaka Alan ve Ödeyen Eşler Şimdi Ne Yapmalı?

Süresiz nafaka alan ve ödeyen eşler için bugün en sağlıklı yol, mevcut kararı uygulamaya devam etmek ve TMK m. 176’daki şartlar oluştuğunda mahkemeye başvurmaktır. Bunun yanında 30.06.2027’ye kadar çıkacak kanunun geçiş hükümlerini izlemek, her iki taraf için de önem taşır.

Süresiz nafaka alan eş açısından

Nafaka alacaklısı, AYM kararı nedeniyle hakkını bugünden kaybetmez; mahkeme kararı yürürlükte kaldıkça nafakayı talep etme hakkına sahiptir. Ödeme kesilirse alacaklı, birikmiş nafaka için icra takibi başlatma ve İİK m. 344’e dayanarak şikâyette bulunma imkânına sahiptir. Öte yandan malî durumunda önemli bir değişiklik olursa, örneğin düzenli bir gelir elde etmeye başlarsa, borçlunun bu değişikliği kaldırma veya azaltma davasında ileri sürebileceğini hesaba katmalıdır. Ayrıca alacaklının kendi malî durumunu gösteren belgeleri düzenli tutması, ileride açılabilecek bir davada savunmasını kolaylaştırır.

Süresiz nafaka ödeyen eş açısından

Nafaka borçlusu, ödemeyi kendiliğinden kesmek yerine durumunu TMK m. 176 karşısında değerlendirmelidir. Alacaklının yeniden evlenmesi hâlinde nafaka kendiliğinden kalkar; buna karşılık fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat iddiası için dava açmak gerekir. Kendi geliri düşmüşse borçlu, TMK m. 176/4’e göre azaltma davası açma hakkına sahiptir. Bununla birlikte yeni kanunun kesinleşmiş nafakalara etkisi belli olmadığından, yalnızca yasa değişikliği beklentisiyle hareket etmek borçlu açısından risk taşır.

Kurgusal Örnek: Süresiz Nafaka Alan ve Ödeyen Eşler

Aşağıdaki örnek tamamen kurgusaldır ve yalnızca anlatım amacı taşır. Örnek, süresiz nafaka iptalinin bugünkü dosyalara etkisini, borçlunun izleyebileceği yolları ve henüz kesinlik taşımayan noktaları tek bir olay üzerinden bir arada göstermeyi amaçlıyor.

A ve B, 2018’de kesinleşen boşanma kararıyla ayrılmıştır. Mahkeme A lehine aylık irat biçiminde yoksulluk nafakasına hükmetmiştir. B, AYM kararını haberlerde görünce “Artık nafaka kalktı” düşüncesiyle ödemeyi kesmeyi planlıyor. Ancak iptal 30.06.2027’de yürürlüğe gireceği ve iptal kararları geriye yürümediği için A’nın nafaka alacağı devam ediyor. B ödemeyi keserse A, birikmiş nafaka için icra takibi başlatma ve İİK m. 344 uyarınca şikâyette bulunma hakkına sahiptir.

Öte yandan B’nin geliri ciddi biçimde düşmüşse B, TMK m. 176/4’e dayanarak azaltma davası açma hakkına sahiptir. A düzenli bir işe girmişse B’nin, yoksulluğun ortadan kalktığını ileri sürerek kaldırma davası açması mümkündür; ancak mahkeme A’nın gelirinin yoksulluğu gerçekten ortadan kaldırıp kaldırmadığını somut olarak değerlendirir. Yeni kanunun A’nın kesinleşmiş nafakasını sınırlandırıp sınırlandırmayacağı ise bugün belli değildir.

Süresiz Nafaka Kararıyla İlgili Sık Yapılan Hatalar

AYM kararına ilişkin hataların çoğu, kararın yürürlük tarihinin ve kapsamının yanlış anlaşılmasından kaynaklanıyor. Aşağıdaki liste, haberlerde ve sosyal medyada sık gördüğümüz yanlış varsayımları topluyor; bu hatalar özellikle nafaka ödeyen ve alan eşlerin yanlış adım atmasına yol açıyor.

• İptalin hemen yürürlüğe girdiğini ve nafakanın bugünden itibaren kalktığını düşünmek.
• Karar tarihi ile Resmî Gazete tarihini karıştırıp dokuz aylık süreyi yanlış hesaplamak.
• Mahkeme kararı olmadan nafaka ödemesini kendiliğinden durdurmak.
• AYM’nin iştirak, tedbir veya yardım nafakasını da iptal ettiğini düşünmek.
• Basındaki taslak seçeneklerini yürürlükteki kanun gibi değerlendirmek.
• 2025 tarihli AYM yetkisizlik kararını iptal kararıyla karıştırmak.
• Asgari ücretle işe giren alacaklının nafakasının kendiliğinden kesileceğini varsaymak.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça

Mevzuat

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 175, 176, 177 ve 178 (175. madde dipnotu: AYM iptal kararı ve 30/6/2027 yürürlük tarihi). mevzuat.gov.tr
• 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 153.
• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 344. mevzuat.gov.tr

Yargı kararları

• Anayasa Mahkemesi, E.2025/156, K.2026/131, 04.06.2026 (RG 30.09.2026, S. 33386). Resmî Gazete
• Anayasa Mahkemesi, E.2025/91, K.2025/82, 27.03.2025 (Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle ret).
• Anayasa Mahkemesi, E.2011/136, K.2012/72, 17.05.2012.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2016/8859, K.2017/14407, 12.12.2017 (AYM kararındaki aktarım üzerinden).
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/1009, K.2019/1179, 14.11.2019.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2020/1980, K.2020/3397, 29.06.2020.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/1705, K.2026/620, 20.01.2026.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/6054, K.2026/1946, 19.02.2026.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/10627, K.2026/6066, 03.06.2026.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özellikleri, yürürlükteki mevzuat ve güncel yargı kararları değerlendirmeyi değiştirebilir. Metin tek başına hukuki danışmanlık veya somut olaya özgü hukuki görüş yerine geçmez.